Rig Veda 8.41.7: Mandala 8, Sukta 41, Mantra 7

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa (whose vrata is followed by all gods)

Samhita Patha (Devanagari)

य आस्वत्क आशये विश्वा जातान्येषाम् । परि धामानि मर्मृशद्वरुणस्य पुरो गये विश्वे देवा अनु व्रतं नभन्तामन्यके समे ॥

Transliteration

ya āsu atka āśaye viśvā jātāni eṣām | pari dhāmāni marmṛśad varuṇasya puro gayaḥ viśve devā anu vratam nabhantām anyake same ||

Translation

He who, in these, as a garment, lies in the resting-place of all that is born; he touches and feels out the dwellings all around—before Varuṇa’s presence all the gods move according to the law—may the lights shine in another sameness.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: सम्बन्ध/निर्देशक (यः—सः-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आस्वत्कः: dwelling/abiding (in one’s own seat/home)
• आस्वत्कः: विशेषणम् (यः…)
• Type: Adjective
• Root: आस्वत्क (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)

• आशये: in the resting-place/abode
• आशये: अधिकरणम्
• Type: Noun
• Root: आ-शी (धातु; ‘to lie, rest, abide’) → आशय (स्थान/आश्रय)

• विश्वा: all
• विश्वा: कर्म (जा॒तानि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• जातानि: beings/creatures that are born
• जातानि: कर्म
• Type: Participle (used as noun)
• Root: √जन् (धातु) → जात (कृदन्त, भूतकृत्/क्त)

• एषाम्: of these
• एषाम्: सम्बन्ध (जातानि—एषाम्)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• परि: around, all about
• परि: क्रियाविशेषणम् (मर्मृशत् इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• धामानि: abodes, stations, ordinances
• धामानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• मर्मृशत्: he has touched/passed over
• मर्मृशत्: क्रिया (कर्तृ: यः…)
• Type: Verb
• Root: √मृश् (धातु; ‘to touch, stroke, pass over’) [वैदिक: पुनरुक्त-प्रयोगः]

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (पुरः/गये इत्यादि)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front, before
• पुरः: अधिकरण/देशवाचक
• Type: Indeclinable (adverbial) / Noun-form used adverbially
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/अव्यय-प्रयोगः)

• गये: in the dwelling/seat called Gaya (or: in the place of going)
• गये: अधिकरणम्
• Type: Noun
• Root: गय (प्रातिपदिक; स्थाननाम/अवस्थान) अथवा √गा (धातु) → गय (गमन/स्थान) [वैदिक]

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अनु: following, according to
• अनु: क्रियाविशेषणम् (नभन्ताम् इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• व्रतम्: the ordinance, sacred law
• व्रतम्: कर्म (अनु + नभन्ताम्)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• नभन्ताम्: let them attain/press on to
• नभन्ताम्: क्रिया (कर्तृ: विश्वे देवाः)
• Type: Verb
• Root: √नभ् (धातु; ‘to strive/press on, reach’) [वैदिक]

• अन्यके: in another (place/way)
• अन्यके: अधिकरणम्
• Type: Adjective/Noun
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘another/elsewhere’, वैदिक)

• समे: in sameness/at the meeting-level; together
• समे: अधिकरणम्
• Type: Noun/Adjective (used adverbially)
• Root: सम (प्रातिपदिक)