Rig Veda 8.4.6: Mandala 8, Sukta 4, Mantra 6

Sukta 8.4

Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; Kaṇvāḥ)

Devata: Indra

Chandas: Jagatī (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

सहस्रेणेव सचते यवीयुधा यस्त आनळुपस्तुतिम् । पुत्रं प्रावर्गं कृणुते सुवीर्ये दाश्नोति नमउक्तिभिः ॥

Recitation with translationRig Veda 8.4.6

Transliteration

sahásreṇeva sacate yavī-yúdhā yás ta ā́naḷ úpa-stutim | putráṃ prā́vargaṃ kṛṇute su-vī́rye dā́śnoti náma-ukti-bhiḥ ||

Translation

جو آپ کے ساتھ ایک ہزار جوان ہتھیاروں کی طرح رہتا ہے، اور اپنی قریبی تعریف سے آپ تک پہنچتا ہے، وہ ہیروئیک طاقت کے میدان میں ایک بیٹے کو آگے لے جانے والا نتیجہ بناتا ہے، تعظیم آمیز تصدیق کے الفاظ سے وہ تکمیل حاصل کرتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सहस्रेण: with a thousand (i.e., by a thousandfold/with thousands)
• सहस्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सचते: he accompanies / he associates (with)
• सचते: —
• Type: Verb
• Root: √सच् (सचते)

• यवीयुधा: with greater youthful vigor / more impetuously
• यवीयुधा: करण
• Type: Adjective
• Root: यवीयुध् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/विशेषण)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनळु: unwearied, not slack (tireless)
• अनळु: कर्तृ (यः … अनळु …)
• Type: Adjective
• Root: अनळु (प्रातिपदिक; वैदिक)

• उपस्तुतिम्: praise, hymn of invocation
• उपस्तुतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उप-स्तुति (प्रातिपदिक)

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• प्रावर्गम्: pre-eminent one / foremost (as an excellent son)
• प्रावर्गम्: कर्म (पुत्रम् … प्रावर्गम् = ‘a son as an eminent/foremost one’)
• Type: Noun
• Root: प्रावर्ग (प्रातिपदिक; वैदिक/याज्ञिक)

• कृणुते: he makes, he fashions, he brings about
• कृणुते: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (कृणुते)

• सुवीर्ये: in good heroism / in excellent valor
• सुवीर्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सु-वीर्य (प्रातिपदिक)

• दाश्नोति: he attains, obtains
• दाश्नोति: —
• Type: Verb
• Root: √दाश्/√दंश् (वैदिक ‘दाश्नोति’ = attains/obtains)

• नमः: reverence, homage
• नमः: —
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• उक्तिभिः: with utterances / with hymns
• उक्तिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: उक्ति (प्रातिपदिक)