Rig Veda 8.19.2: Mandala 8, Sukta 19, Mantra 2

Sukta 8.19

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.19.2

Transliteration

vibhū́tarātiṃ vipra citráśociṣam agním īḷiṣva yantúram | asyá médhasya somyásya sobhare préma dhvarā́ya pū́rvyam ||

Translation

اے رشی، اگنی کی عبادت کرو جو دینے میں کشادہ ہے، جس کی شعلے کئی رنگوں کے ہیں، جو سفر کا یقینی رہنما اور نگران ہے۔ اے سوبھری، اس الہامی نذر کے لیے، اس سوما رسم کے لیے، قربانی کے لیے قدیم طاقت کو آگے لاؤ۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विभूतरातिम्: Vibhūtarāti (the generous one; a patron)
• विभूतरातिम्: कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
• Type: Noun (proper epithet/name)
• Root: विभूत-राति (प्रातिपदिक; विभूत ‘प्रसिद्ध/समृद्ध’ + राति ‘दान/उदारता’)

• विप्र: O sage/poet
• विप्र: सम्बोधन (address)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• चित्रशोचिषम्: of wondrous/flashing flame
• चित्रशोचिषम्: विशेषण (अग्निम् का)
• Type: Adjective
• Root: चित्र-शोचिस् (प्रातिपदिक; चित्र ‘बहुवर्ण/अद्भुत’ + शोचिस् ‘ज्योति/तेजस्’)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ईळिष्व: praise/invoke!
• ईळिष्व: क्रिया (आह्वान/स्तुति)
• Type: Verb
• Root: ईळ् (धातु; स्तुति/आह्वानार्थ)

• यन्तुरम्: the guide/impeller
• यन्तुरम्: कर्म (अग्निम् का विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun
• Root: यन्तृ (प्रातिपदिक; ‘नेता/नियन्ता/प्रेरक’)

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मेधस्य: of the rite/sacrifice (or of wisdom)
• मेधस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मेध (प्रातिपदिक; ‘यज्ञ/बुद्धि/मेधा’)

• सोम्यस्य: soma-related, soma-rich
• सोम्यस्य: विशेषण (मेधस्य का)
• Type: Adjective
• Root: सोम्य (प्रातिपदिक; ‘सोम-सम्बन्धी/सोमयुक्त’)

• सोभरे: O well-sustaining/munificent one
• सोभरे: सम्बोधन (address to patron/poet)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: सु-भर (प्रातिपदिक; ‘सुभर’ = ‘सुलभ-भरण/सुपोष्य/समृद्ध’)

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण (direction/intensity)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• इमध्वराय: for the sacrifice
• इमध्वराय: सम्प्रदान (for/unto the sacrifice)
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक; ‘यज्ञ’)

• पूर्व्यम्: the ancient/primeval one
• पूर्व्यम्: कर्म/विशेषण (अग्निम्/स्तुत्य-वस्तु का)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘प्राचीन/पूर्वज’)