Rig Veda 8.14.3: Mandala 8, Sukta 14, Mantra 3

Sukta 8.14

Rishi: Unknown/unspecified in provided input

Devata: Indra (giver through Sūnṛtā)

Chandas: Likely Anuṣṭubh-like (needs scansion)

Samhita Patha (Devanagari)

धेनुष्ट इन्द्र सूनृता यजमानाय सुन्वते । गामश्वं पिप्युषी दुहे ॥

Transliteration

dhénuṣ ṭa indra sūnṛ́tā yájamānāya sunvaté | gā́m áśvaṃ pipyúṣī duhē ||

Translation

اے اندر! تیری سچی بات والی گائے سوما پیسنے والے قربانی کرنے والے کو دودھ دیتی ہے، وہ روشنی کی گائے اور زندگی کی طاقت کے گھوڑے کو دہلتی ہے، طالب کو نشوونما دیتی ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धेनुः: the milch-cow; giver (of milk/wealth)
• धेनुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धेनु- (प्रातिपदिक) < धे (धातु, ‘to suck/milk’)

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• सूनृता: true/pleasant speech; gracious utterance
• सूनृता: कर्तृ (धेनुः…सूनृता… दुहे इत्यस्य कर्तृ-समुच्चयः)
• Type: Noun (abstract)
• Root: सूनृता- (प्रातिपदिक)

• यजमानाय: to/for the sacrificer
• यजमानाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: यजमान- (प्रातिपदिक; यज् धातोः ‘sacrificing’)

• सुन्वते: to the Soma-presser (pressing Soma)
• सुन्वते: सम्प्रदान (यजमानस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (present active)
• Root: सुन्वत्- (वर्तमाने कृदन्त-प्रातिपदिक; सु (सोमं) ‘to press’)

• गाम्: a cow
• गाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• अश्वम्: a horse
• अश्वम्: कर्म (गाम् इति सह समुच्चित-कर्म)
• Type: Noun
• Root: अश्व- (प्रातिपदिक)

• पिप्युषी: abounding; full (of milk/wealth)
• पिप्युषी: कर्तृ (कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Participle/Adjective (perfect/possessive sense, fem.)
• Root: पिप्युषी- (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्या/पि (धातु) ‘to swell, abound, be full’ → परिपूर्णा/समृद्धा)

• दुहे: milks; yields
• दुहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु) ‘to milk’