Rig Veda 7.90.6: Mandala 7, Sukta 90, Mantra 6

Sukta 7.90

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Vāyu

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ईशानासो ये दधते स्वर्णो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्हिरण्यैः । इन्द्रवायू सूरयो विश्वमायुरर्वद्भिर्वीरैः पृतनासु सह्युः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.90.6

Transliteration

īśānā́so yé dádhate svàr no góbhir áśvebhir vásubhir híraṇyaiḥ | índravāyū sū́rayo víśvam ā́yur árvadbhir vīráiḥ pṛ́tanāsu sahyuḥ ||

Translation

وہ مالک جو ہمارے لیے روشن دنیا قائم کرتے ہیں، کرنوں اور تیز قوتوں، دولت اور سنہری مادے کے ساتھ - ایسے روشن ہیرو، اے اندر اور وایو، پوری زندگی کے دوران قائم رہیں اور اپنی حملہ آور قوتوں کے ساتھ اندرونی جنگوں میں غالب آئیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ईशानासः: the ruling ones / lords
• ईशानासः: Kartā
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: ईशान (प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule, be master’)

• ये: who
• ये: Kartā (relative; refers to ईशानासः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दधते: they place / bestow / hold
• दधते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• स्वर्णः: gold
• स्वर्णः: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक)

• गोभिः: with cows
• गोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अश्वेभिः: with horses
• अश्वेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• वसुभिः: with goods / riches
• वसुभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• हिरण्यैः: with gold (ornaments/treasures)
• हिरण्यैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक)

• इन्द्रवायू: O Indra and Vāyu
• इन्द्रवायू: (सम्बोधन)
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: इन्द्र-वायु (द्वन्द्व-समास; प्रातिपदिक)

• सूरयः: patrons / chiefs
• सूरयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• विश्वम्: all, the whole
• विश्वम्: Karma (extent/object of ‘reach/attain’ with आयुः as apposition)
• Type: Adjective (used adverbially with accusative)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• आयुः: life(-span)
• आयुः: Karma
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• अर्वद्भिः: with steeds
• अर्वद्भिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अर्वत् (प्रातिपदिक ‘steed, swift horse’)

• वीरैः: with heroes/warriors
• वीरैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• पृतनासु: in battles
• पृतनासु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पृतना (प्रातिपदिक)

• सह्युः: may they prevail / be victorious
• सह्युः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सह् (सहते/सहति)