Rig Veda 7.81.4: Mandala 7, Sukta 81, Mantra 4

Sukta 7.81

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas

Chandas: Gāyatrī (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

उच्छन्ती या कृणोषि मंहना महि प्रख्यै देवि स्वर्दृशे । तस्यास्ते रत्नभाज ईमहे वयं स्याम मातुर्न सूनवः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.81.4

Transliteration

ucchántī yā́ kṛṇóṣi maṃhánā mahí pra-khyái devi svàr-dṛśé | tásyās te ratna-bhā́ja īmahe vayáṃ syā́ma mātúr ná sū́naváḥ ||

Translation

اے دیوی، جب تو اٹھتی ہے تو اپنی سخاوت کی عظمت سے روشن دنیا کے واضح دیکھنے کو پورا کرتی ہے؛ اس تیرے خزانے کے ہم حصہ دار بننا چاہتے ہیں، تاکہ ہم ماں کے بچے بنیں، اس کی روشنی کی پرورش میں پیدا ہوئے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उच्छन्ती: rising, shining (she who rises)
• उच्छन्ती: Kartā (कर्तृ-विशेषणम्) / विषयः
• Type: Adjective/Participle
• Root: उद्-√शि (शयति/शेते) → उच्छन्ती (वर्तमान कृदन्त)

• या: who
• या: Kartā (कर्तृ) / सम्बन्ध-प्रवर्तिका
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कृणोषि: you make, you do
• कृणोषि: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)

• मंहना: by bounty, by generosity
• मंहना: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: मंहन् (प्रातिपदिक; ‘दान/उदारता/समृद्धि’)

• महि: greatly, mightily
• महि: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय; ‘महत्त्वे/प्रशंसायाम्’)

• प्रख्यै: to make manifest, to proclaim
• प्रख्यै: Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
• Type: Verbal noun (Infinitive)
• Root: प्र-√ख्या (ख्यायते/ख्याति) → प्रख्यै (तुमुन्/तव्यत्-न; दातिवत् infinitive)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun (Vocative)
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• स्वः-दृशे: for the sight/vision of heaven (for heavenly seeing)
• स्वः-दृशे: Sampradāna (सम्प्रदान) / प्रयोजन-सम्बन्ध
• Type: Noun (compound)
• Root: स्वः (स्वर्) + √दृश् → दृश् (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधार) ; समासः

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• रत्न-भाजः: sharers of treasure, partakers of riches
• रत्न-भाजः: Kartā (कर्तृ) / वयम्-विशेषणम्
• Type: Noun/Adjective (compound)
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + √भज् → भाज (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘भागी/भजमान’); समासः

• ईमहे: we seek, we implore
• ईमहे: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ईम्/√इ (वैदिक: ईमहे ‘we seek/implore’)

• वयम्: we
• वयम्: Kartā (कर्तृ)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• स्याम: may I/we be
• स्याम: Kriyā (आशीर्वाद/इच्छा)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भवति) → स्याम्

• मातुः: of the mother
• मातुः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: Upamāna-nirdeśa (उपमान-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सूनवः: sons
• सूनवः: Kartā/Predicative (विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)