Rig Veda 7.76.7: Mandala 7, Sukta 76, Mantra 7

Sukta 7.76

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas (with attendant protective powers implied by yūyam)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

एषा नेत्री राधसः सूनृतानामुषा उच्छन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः । दीर्घश्रुतं रयिमस्मे दधाना यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

Transliteration

eṣā́ netrī́ rā́dhasaḥ sūnṛ́tānām uṣā́ ucchántī ribhyate vásiṣṭhaiḥ | dīrghá-śrútaṃ rayím asmè dádhānā yūyáṃ pāta svastíbhíḥ sádā naḥ ||

Translation

یہ اُشا، دولت اور روشن سچے الفاظ کی رہنما، اٹھ رہی ہے اور وسیٹھوں کے ذریعے ستوتی جاتی ہے۔ ہمیں دور تک پہنچنے والی شہرت کی دولت دے کر, تم ہمیشہ اپنے کلیان کی ہم آہنگیوں سے ہماری حفاظت کرو۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषा: this (she)
• एषा: कर्तृ (वाक्य-विषयः) / विशेष्यः (उषाः)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एषा

• नेत्री: leader, guide
• नेत्री: कर्तृ (उषसः विशेषणम्—‘leader/guide’)
• Type: Noun
• Root: नी (धातु) → नेत्री (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘नेतृ’ स्त्री)

• राधसः: of bounty, of generosity
• राधसः: सम्बन्ध (नेत्री—‘of bounty’)
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• सूनृतानाम्: of true/pleasant utterances
• सूनृतानाम्: सम्बन्ध (राधसः—‘of true/pleasant words’)
• Type: Noun
• Root: सूनृता (प्रातिपदिक)

• उषाः: Dawn (Uṣas)
• उषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• उच्छन्ती: rising, shining forth
• उच्छन्ती: कर्तृ-विशेषणम् (उषाः—‘rising/brightening’)
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: वस्/उष्? (वैदिक) + उद्-√छद्/√छि? → उच्छन्ती (वर्तमान-कृदन्त, स्त्री)

• रिभ्यते: bestirs herself, is active
• रिभ्यते: क्रिया (उषाः)
• Type: Verb
• Root: रभ्/रिभ् (वैदिक धातु; ‘to strive/press on, be active’) → रिभ्यते

• वसिष्ठैः: by/with the Vasiṣṭhas
• वसिष्ठैः: करण (स्तुत्या/सह—‘by/with the Vasiṣṭhas’)
• Type: Noun (Proper) / Adjective used as noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• दीर्घश्रुतम्: far-famed, long-renowned
• दीर्घश्रुतम्: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दीर्घ-श्रुत (समास-प्रातिपदिक; दीर्घ + श्रुत < √श्रु)

• रयिम्: wealth, treasure
• रयिम्: कर्म (दधाना)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• अस्मे: to us, for us
• अस्मे: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दधाना: bestowing, placing
• दधाना: कर्तृ-विशेषणम् (उषाः—‘placing/bestowing’)
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: √धा (धातु) → दधाना (वर्तमान-कृदन्त, स्त्री)

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: कर्तृ (आज्ञार्थे)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पात: protect!
• पात: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पा (धातु ‘to protect’) → पात

• स्वस्तिभिः: with well-being, with blessings
• स्वस्तिभिः: करण (येन प्रकारेण—‘with blessings/welfare’)
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• सदा: always
• सदा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)

• नः: us
• नः: कर्म (पात)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)