Rig Veda 7.4.3: Mandala 7, Sukta 4, Mantra 3
Sukta 7.4
Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः श्येतं जगृभ्रे । नि यो गृभं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच ॥
Transliteration
asyá devásya saṃ-sády anī́ke yáṃ mártāsaḥ śyétam jagṛbhre | ní yó gṛbháṃ paúruṣeyīm uvóca durókam agnír āyáve śuśoca ||
Translation
اس دیوتا کی موجودگی میں، اس کے سامنے، فانیوں نے روشن کو پکڑا; جو انسانی پکڑ کو نیچے بولا جو گھر کو رہنا مشکل بناتا ہے - اگنی تلاش کرنے والے کے لیے چمکا، جہالت کے تنگ گھر کو جلا کر۔
Word by Word
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य (षष्ठी एकवचन)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
संसदिin the assembly / session
संसदि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसम् + सद् (धातु) → संसद् (प्रातिपदिक; ‘सभा/आसन/संसद्’)
अनीकेin the face / presence
अनीके:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्तासःmortals
मर्तासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
श्येतम्white, bright
श्येतम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootश्येत (प्रातिपदिक)
जगृभ्रेthey have seized / grasped
जगृभ्रे:
क्रिया
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) — लिट् (परिप्रास/परफेक्ट) आत्मनेपद
निdown, forth (as preverb)
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृभम्the seizure / grasp
गृभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृभ (प्रातिपदिक; ‘ग्रहण/गृभ’ = seizure, grasp; RV usage)
पौरुषेयीम्human, belonging to men
पौरुषेयीम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootपौरुषेय (प्रातिपदिक; ‘मानुष/पुरुष-सम्बन्धी’)
उवोचhe has spoken / proclaimed
उवोच:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच् (धातु) — लिट् (परफेक्ट) परस्मैपद
दुरोकम्a bad dwelling, hostile house
दुरोकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदुरोक (प्रातिपदिक; ‘दु-ओकस्’ = bad dwelling/house)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
आयवेfor life / for longevity
आयवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक; ‘जीवन/आयुः’) → आयव (दत्तिव-रूप)
शुशोचhe has shone / blazed
शुशोच:
क्रिया
TypeVerb
Rootशुच् (धातु) — लिट् (परफेक्ट) परस्मैपद
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
