Rig Veda 7.33.4: Mandala 7, Sukta 33, Mantra 4

Sukta 7.33

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra (with focus on brahman/chant efficacy)

Chandas: Triṣṭubh (with mention of śakvarī as a chant/meter-form within performance)

Samhita Patha (Devanagari)

जुष्टी नरो ब्रह्मणा वः पितॄणामक्षमव्ययं न किला रिषाथ । यच्छक्वरीषु बृहता रवेणेन्द्रे शुष्ममदधाता वसिष्ठाः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.33.4

Transliteration

júṣṭī naro bráhmaṇā vaḥ pitṝṇā́m ákṣam avyáyaṃ ná kilā riṣātha | yác chakvarī́ṣu bṛhatā́ ravéṇéndre śúṣmam ádad hātā vasiṣṭhāḥ ||

Translation

اے مرد، اپنے باپ دادا کے برہمن کی وجہ سے تم محبوب تھے؛ تم نے ناقابلِ فنا دھرے کو نقصان نہیں پہنچایا۔ جب شکواری چھندوں میں، بڑی آواز سے، تم نے اندر میں طاقت ڈالی، اے وسیشٹھ۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जुष्टी: favour, gracious acceptance
• जुष्टी: Kartā (वाक्ये ‘जुष्टी’ कर्तृवत्—‘अनुग्रह/प्रसाद’ विषयः) अथवा विशेष्य-भावे
• Type: Noun
• Root: जुष्टि- (प्रातिपदिक; √जुष् ‘सेव्/तुष्’ से भाव) अथवा जुष्टि- ‘अनुग्रह/प्रसाद/सेवा’

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā (सम्बोधन/उद्देश्य-समूहः) अथवा ‘वः’ इत्यस्य विशेष्यः
• Type: Noun
• Root: नर-

• ब्रह्मणा: by/with sacred hymn (prayer)
• ब्रह्मणा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्-

• वः: of you, your
• वः: Sampradāna/सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘you/your’
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्- (सर्वनाम)

• पितॄणाम्: of the Fathers (ancestors)
• पितॄणाम्: सम्बन्ध (Genitive) — ‘of the fathers/ancestors’
• Type: Noun
• Root: पितृ-

• अक्षमम्: unassailable, not to be harmed
• अक्षमम्: Karma (रिषाथ इत्यस्य कर्म-भावे ‘(किमपि) अक्षमम्… न रिषाथ’)
• Type: Adjective
• Root: अक्षम- (अ- + क्षम ‘able’)

• अव्ययम्: imperishable, undecaying
• अव्ययम्: Karma (विशेषण-सम्बन्धेन) अथवा गुण-निर्देशः
• Type: Adjective
• Root: अव्यय- (अ- + व्यय ‘decay’)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• किल: indeed, surely
• किल: —
• Type: Indeclinable
• Root: किल

• रिषाथ: you have harmed / you would harm
• रिषाथ: क्रिया (कर्तृ = ‘यूयम्’ नरो/वः) ; कर्म = ‘अक्षमम् अव्ययम्’
• Type: Verb
• Root: √रिष् (हिंसार्थे/क्षतौ)

• यत्: when/that (because)
• यत्: —
• Type: Indeclinable/Relative
• Root: यद्- (सर्वनाम) / यत् (सम्बन्ध-निपातः)

• शक्वरीषु: in the Śakvarī (metres/verses)
• शक्वरीषु: Adhikaraṇa (स्थान/विषय—‘शक्वरीषु’ = ‘in the śakvarī verses’)
• Type: Noun
• Root: शक्वरी- (छन्दो/स्तुति-विशेषः; ‘शक्वरी’ नाम छन्दः/ऋचः)

• बृहता: with great, lofty
• बृहता: Karaṇa (रवेण सह) / गुण-निर्देशः
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्-

• रवेण: with a roar/cry (loud sound)
• रवेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रव-

• इन्द्रे: in/for Indra
• इन्द्रे: Adhikaraṇa (आश्रय/विषय—‘in/for Indra’)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-

• शुष्मम्: might, vigor
• शुष्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शुष्म-

• अदधाता: they placed/put (bestowed)
• अदधाता: क्रिया; कर्तृ = ‘वसिष्ठाः’; कर्म = ‘शुष्मम्’; अधिकरण = ‘इन्द्रे’
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने)

• वसिष्ठाः: the Vasiṣṭhas (Vasiṣṭha seers)
• वसिष्ठाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ- (ऋषि-नाम)