Rig Veda 7.16.4: Mandala 7, Sukta 16, Mantra 4

Sukta 7.16

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha family, Mandala 7)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.16; verse-level meter not exhaustively verified here)

Samhita Patha (Devanagari)

तं त्वा दूतं कृण्महे यशस्तमं देवाँ आ वीतये वह । विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद्यत्त्वेमहे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.16.4

Transliteration

táṃ tvā dūtáṃ kṛṇmahe yaśástamaṃ devā́ṃ ā vītáye vaha | víśvā sūno sahaso martábhōjanā rāsva tád yát tvā ī́mahe ||

Translation

You we make our messenger, the most glorious: bring the gods for our enjoyment of the offering. O Son of Force, give us all the human nourishings—those forms of sustenance for the mortal being—which we seek from you.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him
• तम्: कर्म (कृण्महे इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (कृण्महे इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दूतम्: messenger
• दूतम्: कर्म/परिणाम (कृण्महे—‘दूतं’ इति कृत्वा)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• कृण्महे: we make / we appoint
• कृण्महे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• यशस्तमम्: most glorious
• यशस्तमम्: विशेषण (कर्मणः)
• Type: Adjective
• Root: यशस् (प्रातिपदिक) + तमप् (तम-प्रत्ययः)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म (वह इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards
• आ: क्रियाविशेषण (वह—‘आ-वह’ = ‘आनय’)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• वीतये: for the feast/service (ritual attendance)
• वीतये: सम्प्रदान (वह—‘वीतये’ = ‘वीतिं प्रति/अर्थम्’)
• Type: Noun
• Root: वीति (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘आगमन/सेवा/भोजन-समागम’)

• वह: carry/bring!
• वह: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)

• विश्वा: all (things)
• विश्वा: कर्म (रास्व इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• सूनो: O son
• सूनो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• सहसः: of might/strength
• सहसः: सम्बन्ध (सूनो इत्यस्य—‘सहसः सूनो’)
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• मर्तभोजनाः: who enjoy the offerings of mortals
• मर्तभोजनाः: विशेषण (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धे—देवाः ‘मर्तभोजनाः’)
• Type: Adjective
• Root: मर्त (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक) → समासः (बहुव्रीहिः/कर्मधारय-प्रायः)

• रास्व: grant/give!
• रास्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रा (धातु; ‘दातृ/प्रदान’)

• तत्: that
• तत्: कर्म (रास्व इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यत्: which/what
• यत्: कर्म (यम् अर्थं वयम् ईमहे)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (ईमहे इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईमहे: we seek/beg
• ईमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईम्/इ (धातु; ‘याच्/प्रार्थ्/गम्’—वेदिक प्रयोगः ‘ईमहे’ = ‘याचामहे/प्रार्थयामहे’)