Rig Veda 7.104.6: Mandala 7, Sukta 104, Mantra 6

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)

Devata: Indra-Soma

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेव वाजिना । यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा ब्रह्माणि नृपतीव जिन्वतम् ॥

Recitation with translationRig Veda 7.104.6

Transliteration

índrāsomā pári vāṁ bhūtu viśvátá iyáṁ matíḥ kakṣyā́śveva vā́jinā | yā́ṁ vāṁ hótrāṁ parihinómi medháyemā́ brahmā́ṇi nṛpátīva jinvatam ||

Translation

اے اندر اور سوم، یہ سوچ تمہارے چاروں طرف سے گھومے جیسے پیٹی باندھا گھوڑا جو طاقت سے بھرپور ہو۔ یہ پکار میں تمہارے چاروں طرف جگا دیتی ہوں بیدار عقل کے ساتھ؛ ان پاک باتوں کو پالو جیسے دو بادشاہ اپنی قوم کو پالتے ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रासोमा: O Indra and Soma
• इन्द्रासोमा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + सोम (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)

• परि: around, all around
• परि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• भूतु: let it be
• भूतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• विश्वतः: from every side, on all sides
• विश्वतः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) → विश्वतः (अव्ययीभाव/तसिल्)

• इयम्: this
• इयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• मतिः: thought, prayer, intention
• मतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक; √मन् ‘to think’)

• कक्ष्याश्वा: like a girth-horse / harnessed horse (as in a chariot-team)
• कक्ष्याश्वा: Upamāna
• Type: Noun
• Root: कक्ष्या + अश्व (प्रातिपदिक) (तत्पुरुष-समास)

• इव: like, as
• इव: (उपमान-चिह्न)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• वाजिना: with a prize-winning (steed), with a racer
• वाजिना: Karaṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• याम्: which (her/that)
• याम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• वाम्: of you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• होत्राम्: invocation, hotṛ-function (priestly offering)
• होत्राम्: Karma
• Type: Noun
• Root: होत्रा (प्रातिपदिक; ‘invocation/priestly office’)

• परिहिनोमि: I send/offer forth all around; I bestow
• परिहिनोमि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हि (धातु ‘to impel/drive/cast’) + परि (उपसर्ग)

• मेधया: with wisdom, with insight
• मेधया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मेधा (प्रातिपदिक)

• इमा: these
• इमा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• ब्रह्माणि: sacred formulations, hymns
• ब्रह्माणि: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• नृपती: O two lords of men (kings)
• नृपती: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: (उपमान-चिह्न)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• जिन्वतम्: invigorate (you two), quicken
• जिन्वतम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जिव्/√जिन् (धातु ‘to quicken, set in motion, invigorate’)