Rig Veda 6.70.4: Mandala 6, Sukta 70, Mantra 4

Sukta 6.70

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)

Devata: Dyāvāpṛthivī

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

घृतेन द्यावापृथिवी अभीवृते घृतश्रिया घृतपृचा घृतावृधा । उर्वी पृथ्वी होतृवूर्ये पुरोहिते ते इद्विप्रा ईळते सुम्नमिष्टये ॥

Recitation with translationRig Veda 6.70.4

Transliteration

ghṛténa dyā́vāpṛthivī́ abhī́vr̥te ghṛtaśríyā ghṛtapŕ̥cā ghṛtāvŕ̥dhā | urvī́ pr̥thvī́ hotṛvū́rye puróhite té íd víprā īḷate sumnám iṣṭáye ||

Translation

گھرتی سے آسمان اور زمین لپٹی ہیں، گھرتی سے شاندار، گھرتی سے بھرپور، گھرتی سے بڑھی ہوئی۔ وسیع زمین، قربانی کے لیے پجاری طاقت کے طور پر آگے رکھی گئی، رشیوں کی پکار ہے، وہ اس فضل کو بلاندے ہیں جو قربانی کو پورا کرے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• घृतेन: with ghee; by means of ghee
• घृतेन: करण
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• द्यावापृथिवी: Heaven-and-Earth
• द्यावापृथिवी: कर्तृ
• Type: Noun (dual deity-pair)
• Root: द्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/दिव् + पृथिवी)

• अभीवृते: covered over; enveloped
• अभीवृते: कर्तृ
• Type: Adjective (past participial form used predicatively)
• Root: अभि-√वृ (वृञ् वरणे) → वृत्त/वृत (कृदन्त) + -e

• घृतश्रिया: having ghee as splendour; ghee-glorious
• घृतश्रिया: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: घृत-श्री (तत्पुरुष-समास; श्री ‘splendour’)

• घृतपृचा: ghee-mixed; mingled with ghee
• घृतपृचा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: घृत-पृच (समास; पृच्/पृच्- ‘mixing/mixture’ as nominal base)

• घृतावृधा: increasing with ghee; ghee-nourished
• घृतावृधा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: घृत-आ-वृध (समास; √वृध् ‘to grow, increase’ → वृध ‘increasing’)

• उर्वी: broad; wide
• उर्वी: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• पृथ्वी: broad; the broad ones
• पृथ्वी: कर्तृ
• Type: Adjective/Noun
• Root: पृथ्वी (प्रातिपदिक)

• होतृवूर्ये: in the Hotṛ’s heroic function/power; in priestly heroism
• होतृवूर्ये: अधिकरण
• Type: Noun (locative of abstract/field)
• Root: होतृ-वूर्य (समास; होतृ ‘Hotṛ-priest’ + वूर्य/वीर्य ‘manly power, heroism’)

• पुरोहिते: in/at the position of the purohita; as the one set in front
• पुरोहिते: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective
• Root: पुरो-हित (कृदन्त; पुरस् ‘in front’ + √धा/√हि? → हित ‘placed’) → ‘placed in front’

• ते: they
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• इत्: indeed; just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• विप्राः: inspired poets/priests
• विप्राः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• ईळते: they praise; they invoke
• ईळते: —
• Type: Verb
• Root: √ईळ्/√ईड् (स्तुतौ ‘to praise, invoke’)

• सुम्नम्: favour; grace
• सुम्नम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सुम्न (प्रातिपदिक)

• इष्टये: for the sacrifice; for the offering
• इष्टये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इष्टि (प्रातिपदिक; ‘sacrifice, desired offering’)