Rig Veda 6.6.2: Mandala 6, Sukta 6, Mantra 2

Sukta 6.6

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

स श्वितानस्तन्यतू रोचनस्था अजरेभिर्नानदद्भिर्यविष्ठः । यः पावकः पुरुतमः पुरूणि पृथून्यग्निरनुयाति भर्वन् ॥

Recitation with translationRig Veda 6.6.2

Transliteration

sa śvitānas tānyatuḥ rocana-sthā ajarebhir nānadadbhir yaviṣṭhaḥ | yaḥ pāvakaḥ puru-tamaḥ purūṇi pṛthūny agnir anu-yāti bharvan ||

Translation

وہ پھیلتا ہے، گرجتا ہوا، روشن فضا میں قائم، سب سے کمسن، اپنی امر اور گونجتی طاقتوں کے ساتھ۔ یہ اگنی، پاک کرنے والا، سب سے بہتر، بہت سی وسیع سلطنتوں کے پیچھے چلتا ہے، آگے کی حرکت کو سہارا دیتے ہوئے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one = Agni)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• श्वितानः: bright, shining
• श्वितानः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: श्वित (विशेषण-प्रातिपदिक; √श्वित्/श्वेत् ‘to be bright/white’)

• तन्यतुः: thunder, roaring
• तन्यतुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: √तन्/तन्‍य् (धातु; ‘to thunder/roar’), तन्यतु- (नाम)

• रोचनस्थाः: standing/abiding in the luminous realms
• रोचनस्थाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: रोचन (नपुं; ‘luminous realm’) + √स्था (धातु; ‘to stand’) → रोचन-स्था (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)

• अजरेभिः: with the unaging (ones/powers)
• अजरेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: अजर (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘unaging’)

• नानदद्भिः: with the roaring/sounding (ones)
• नानदद्भिः: Karaṇa
• Type: Participle
• Root: √नद् (धातु; ‘to roar/sound’) + नानदत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)

• यविष्ठः: youngest
• यविष्ठः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: युवन्/यव (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘young’) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय; superlative)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पावकः: the purifier (Agni)
• पावकः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: √पू (धातु; ‘to purify’) → पावक (नाम/विशेषण)

• पुरुतमः: most abundant/most manifold
• पुरुतमः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पुरु (अव्यय/विशेषण ‘much, many’) + तम (तमप्-प्रत्यय; superlative) → पुरुतम

• पुरूणि: many (things/acts)
• पुरूणि: Karma
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: पुरु (विशेषण-प्रातिपदिक)

• पृथूनि: broad, wide (things/spaces)
• पृथूनि: Karma
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: पृथु (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘broad, wide’)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (नाम-प्रातिपदिक)

• अनुयाति: follows, goes after
• अनुयाति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अनु-√या (धातु; ‘to follow/go after’)

• भर्वन्: O bearer/mighty one
• भर्वन्: (Sambodhana)
• Type: Noun (address)
• Root: भर्वन् (नाम/विशेषण-प्रातिपदिक; ‘bearing, mighty’; vocative of भर्वन्)