Rig Veda 6.46.2: Mandala 6, Sukta 46, Mantra 2

Sukta 6.46

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स त्वं नश्चित्र वज्रहस्त धृष्णुया महः स्तवानो अद्रिवः । गामश्वं रथ्यमिन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे ॥

Recitation with translationRig Veda 6.46.2

Transliteration

sá tvaṃ naś citra vajra-hasta dhṛṣṇuyā́ máhaḥ stavāno adrivaḥ | gā́m áśvaṃ rathyàm indra sáṃ kira satrā́ vā́jaṃ ná jigyúṣe ||

Translation

اے حیران کن بج پکڑنے والے، بہادری کی عظمت سے ستائے جانے والے، اے پتھر پکڑنے والے، ہمارے لیے کرنوں، گھوڑوں کی قوتوں اور رتھ کی طاقت کو بکھیر دے، فتح کرنے والے کے لیے مسلسل قوت کی فراخی بہا دے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्र: O wondrous one
• चित्र: (Sambodhana)
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• वज्रहस्त: O thunderbolt-handed
• वज्रहस्त: (Sambodhana)
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: वज्र-हस्त (समास-प्रातिपदिक)

• धृष्णुया: with bold/impetuous (might)
• धृष्णुया: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: धृष्णु (प्रातिपदिक)

• महः: of greatness / of might
• महः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: महि/महस् (प्रातिपदिक)

• स्तवानः: being praised
• स्तवानः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √स्तु (स्तव्) + शानच्

• अद्रिवः: O wielder of the stone (pressing-stone)
• अद्रिवः: (Sambodhana)
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: अद्रि-व (समास-प्रातिपदिक)

• गाम्: a cow
• गाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अश्वम्: a horse
• अश्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• रथ्यम्: fit for a chariot / chariot-worthy
• रथ्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: रथ्य (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (Sambodhana)
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: (with verb)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• किर: scatter forth / bestow
• किर: (predicate)
• Type: Verb
• Root: √कॄ/किर् (किरति)

• सत्रा: always, continually
• सत्रा: Adhikaraṇa (manner) / Avyaya
• Type: Indeclinable
• Root: सत्रा (अव्यय)

• वाजम्: prize, strength, booty
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (comparison marker)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• जिग्युषे: to the victorious one / to the conqueror
• जिग्युषे: Sampradāna
• Type: Noun/Participle (perfect-active participial stem used substantively)
• Root: √जि (जिगाय) + क्त्वसु/उष् (परिप्रयोगः) → जिग्युष्