Rig Veda 6.32.1: Mandala 6, Sukta 32, Mantra 1

Sukta 6.32

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय । विरप्शिने वज्रिणे शंतमानि वचांस्यासा स्थविराय तक्षम् ॥

Transliteration

apūrvyā puru-tamāny asmai mahe vīrāya tavase turāya | virapśine vajriṇe śaṃ-tamāni vacāṃsy āsā sthavirāya takṣam ||

Translation

New and unprecedented words, most abundant, we fashion for him—the great Hero, the strong and impetuous, the wide-working wielder of the thunder-force. For the enduring one we carve speech that is most full of peace and right joy.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपूर्व्याः: unprecedented, wondrous (praises/words)
• अपूर्व्याः: कर्म (स्तुति-वाचक ‘वाचः’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अपूर्व्य (प्रातिपदिक; a- + पूर्व्य < पूर्व)

• पुरुतमानि: most abundant, very many
• पुरुतमानि: कर्म (स्तुति-वाचक ‘वचांसि’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पुरुतम (प्रातिपदिक; पुरु + तम)

• अस्मै: to him
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महे: great
• महे: सम्प्रदान (वीराय इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मह्/महत् (प्रातिपदिक)

• वीराय: to the hero
• वीराय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• तवसे: to/for (his) might
• तवसे: सम्प्रदान (वीराय इत्यस्य विशेषण-भावेन)
• Type: Noun (abstract)
• Root: तवस् (प्रातिपदिक)

• तुराय: to the swift/overpowering one
• तुराय: सम्प्रदान (वीराय इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तुर (प्रातिपदिक)

• विरप्शिने: to the strong-handed/skillful one
• विरप्शिने: सम्प्रदान
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: विरप्शिन् (प्रातिपदिक; वि- + रप्शिन्)

• वज्रिणे: to the wielder of the thunderbolt
• वज्रिणे: सम्प्रदान
• Type: Noun (agentive epithet)
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक; वज्र + इन्)

• शंतमानि: most auspicious
• शंतमानि: कर्म (स्तुति-वाचक ‘वचांसि’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: शंतम (प्रातिपदिक; शम् + तम)

• वचांसि: words, utterances
• वचांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• आसा: we have been / we are (in the act of praising)
• आसा: कर्तृ (वयं/ऋषयः—अध्याहृतः)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) → आस (लिट्/परफेक्ट-रूप; 1पु. बहु.)

• स्थविराय: to the steadfast/ancient one
• स्थविराय: सम्प्रदान
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: स्थविर (प्रातिपदिक)

• तक्षम्: I have fashioned/composed
• तक्षम्: कर्तृ (अहम्—अध्याहृतः); कर्म = वचांसि
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)