Rig Veda 6.32.1: Mandala 6, Sukta 32, Mantra 1

Sukta 6.32

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय । विरप्शिने वज्रिणे शंतमानि वचांस्यासा स्थविराय तक्षम् ॥

Recitation with translationRig Veda 6.32.1

Transliteration

apūrvyā puru-tamāny asmai mahe vīrāya tavase turāya | virapśine vajriṇe śaṃ-tamāni vacāṃsy āsā sthavirāya takṣam ||

Translation

نئے اور بے مثال الفاظ، سب سے زیادہ فراواں، ہم اس کے لیے بناتے ہیں - بڑے ہیرو کے لیے، مضبوط اور تیز رفتار، بجلی کی طاقت کے وسیع کام کرنے والے۔ قائم رہنے والے کے لیے ہم ایسا کلام تراشیں جو امن اور صحیح خوشی سے بھرپور ہو۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपूर्व्याः: unprecedented, wondrous (praises/words)
• अपूर्व्याः: कर्म (स्तुति-वाचक ‘वाचः’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अपूर्व्य (प्रातिपदिक; a- + पूर्व्य < पूर्व)

• पुरुतमानि: most abundant, very many
• पुरुतमानि: कर्म (स्तुति-वाचक ‘वचांसि’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पुरुतम (प्रातिपदिक; पुरु + तम)

• अस्मै: to him
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महे: great
• महे: सम्प्रदान (वीराय इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मह्/महत् (प्रातिपदिक)

• वीराय: to the hero
• वीराय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• तवसे: to/for (his) might
• तवसे: सम्प्रदान (वीराय इत्यस्य विशेषण-भावेन)
• Type: Noun (abstract)
• Root: तवस् (प्रातिपदिक)

• तुराय: to the swift/overpowering one
• तुराय: सम्प्रदान (वीराय इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तुर (प्रातिपदिक)

• विरप्शिने: to the strong-handed/skillful one
• विरप्शिने: सम्प्रदान
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: विरप्शिन् (प्रातिपदिक; वि- + रप्शिन्)

• वज्रिणे: to the wielder of the thunderbolt
• वज्रिणे: सम्प्रदान
• Type: Noun (agentive epithet)
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक; वज्र + इन्)

• शंतमानि: most auspicious
• शंतमानि: कर्म (स्तुति-वाचक ‘वचांसि’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: शंतम (प्रातिपदिक; शम् + तम)

• वचांसि: words, utterances
• वचांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• आसा: we have been / we are (in the act of praising)
• आसा: कर्तृ (वयं/ऋषयः—अध्याहृतः)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) → आस (लिट्/परफेक्ट-रूप; 1पु. बहु.)

• स्थविराय: to the steadfast/ancient one
• स्थविराय: सम्प्रदान
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: स्थविर (प्रातिपदिक)

• तक्षम्: I have fashioned/composed
• तक्षम्: कर्तृ (अहम्—अध्याहृतः); कर्म = वचांसि
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)