Rig Veda 6.2.3: Mandala 6, Sukta 2, Mantra 3
Sukta 6.2
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते । यद्ध स्य मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे ॥
Transliteration
sajóṣas tvā divó náro yajñásya ketúm indhate | yád dha syá mā́nuṣo jánas sumnāyúr juhvé adhvaré ||
Translation
آسمان کے لوگ ایک جی سے تجھے روشن کرتے ہیں، قربانی کی روشنی کی طرح۔ جب انسان تیرا فضل چاہتے ہوئے ناقابل شکست رسم میں پیشکش کرتا ہے، تو تو رہنما کی طرح چمکتا ہے۔
Word by Word
सजोषस्in concord/with one accord
सजोषस्:
Kartā (नरः कर्तारः—तेषां विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; sa- + जोषस्) अथवा अव्ययीभाव-विशेषण
त्वाyou (thee)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध-निर्देशः; ‘heavenly’)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)
नरःmen; heroes
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
Adhikaraṇa (सम्बन्धः—‘of the sacrifice’)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
केतुम्banner; sign; light/mark
केतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
इन्धतेthey kindle; they ignite
इन्धते:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootइन्ध् (धातु) ‘प्रदीपने/दीप्तौ’
यत्when; since; that which
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हindeed
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
स्यmay be; would be
स्य:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअस् (धातु) ‘भू’
मानुषःhuman
मानुषः:
Kartā (जनः कर्ता—तस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक; मनु-सम्बन्धी)
जनःpeople; man
जनः:
Kartā
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
सुम्नायुःseeking favor/blessing
सुम्नायुः:
Kartā (जनः कर्ता—तस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसुम्नायू (प्रातिपदिक; सुम्न + आयु/आयुस्-सम्बन्धी बहुव्रीहिः)
जुह्वेhe has offered; he offers (oblation)
जुह्वे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootहु (धातु) ‘होम/याग’
अध्वरेin the rite; in the sacrifice
अध्वरे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
