Rig Veda 5.53.7: Mandala 5, Sukta 53, Mantra 7
Sukta 5.53
Rishi: Atri (Atraya tradition) — commonly associated with Mandala 5 hymns
Devata: Maruts (as the impulsion behind the release of waters/energies)
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
ततृदानाः सिन्धवः क्षोदसा रजः प्र सस्रुर्धेनवो यथा । स्यन्ना अश्वा इवाध्वनो विमोचने वि यद्वर्तन्त एन्यः ॥
Transliteration
tatṛdānā́ḥ síndhavaḥ kṣódasā rájaḥ prá sasrur dhénavo yáthā | syannā́ áśvā iva ádhvano vimócané ví yád vártanta ényaḥ ||
Translation
نکلتے ہوئے دریا بہہ نکلتے ہیں، فضا کو ہلاتے ہوئے، دودھ دینے والی گائیوں کی طرح۔ پسینے میں تر گھوڑوں کی طرح راستے پر، رہائی کے وقت وہ الگ ہو جاتے ہیں، یہ تیز رفتار طاقتیں۔
Word by Word
ततृदानाःrending, cleaving (as they rush)
ततृदानाः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootततृद् (√तृद् ‘भेदन/छेदन’), क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (ततृद् + आना)
सिन्धवःthe rivers/streams
सिन्धवः:
Kartā
TypeNoun
Rootसिन्धु- (प्रातिपदिक)
क्षोदसाby the impulse/thrust
क्षोदसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्षोदस्- (प्रातिपदिक; ‘धक्का/आघात/प्रेरणा’)
रजःthe region/space (dusty expanse)
रजः:
Karma
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक; ‘धूलि/अन्तरिक्ष/प्रदेश’)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
सस्रुःthey have rushed/ran
सस्रुः:
— (क्रियापदम्)
TypeVerb
Root√सृ (सरणे)
धेनवःcows
धेनवः:
Kartā (उपमानपदम्)
TypeNoun
Rootधेनु- (प्रातिपदिक)
यथाas, like
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (निपात)
स्यन्नाःstreaming, flowing
स्यन्नाः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Root√स्यन्द् (स्रवणे/प्रस्रवणे) → स्यन्न- (कृदन्त/विशेषण)
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Kartā (उपमानपदम्)
TypeNoun
Rootअश्व- (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
अध्वनःof the road/way
अध्वनः:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (मार्गस्य)
TypeNoun
Rootअध्वन्- (प्रातिपदिक; ‘मार्ग/पन्था’)
विमोचनेat the releasing/unharnessing
विमोचने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविमोचन- (प्रातिपदिक; ‘मुक्ति/विसर्जन/उन्मोचन’)
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
यत्when
यत्:
—
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्तन्तेthey turn/move
वर्तन्ते:
— (क्रियापदम्)
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तने)
एन्यःthe swift one (swift host)
एन्यः:
Kartā (वर्तन्ते इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootएन्य- (प्रातिपदिक; ‘वेगवान्/शीघ्रगामी’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.