Rig Veda 5.5.6: Mandala 5, Sukta 5, Mantra 6
Sukta 5.5
Rishi: Atri (Ātreya tradition) (RV 5.5)
Devata: Doṣā (Night) and Uṣas (Dawn), as Mothers of Ṛta
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
सुप्रतीके वयोवृधा यह्वी ऋतस्य मातरा । दोषामुषासमीमहे ॥
Transliteration
supratī́ke vayovṛ́dhā yahvī́ ṛtásya mā́tarā | doṣā́m uṣásam īmahe ||
Translation
خوبصورت چہروں والی، ہماری زندگی کی طاقت بڑھانے والی، رت کی عظیم مائیں، رات اور سپرکالا، ہم انہیں تلاش کرتے اور پکارتے ہیں۔
Word by Word
सु-प्रतीकेin/at the two fair-faced (ones), having good appearance
सु-प्रतीके:
Adhikaraṇa (विशेष्ययोः ‘मातरौ’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/उपपद) + प्रतीक (प्रातिपदिक)
वयो-वृधाin/at the two who increase life/vitality
वयो-वृधा:
Adhikaraṇa (विशेष्ययोः ‘मातरौ’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवयस् (प्रातिपदिक) + वृध (वृध् ‘वर्धने’ धातोः कृत)
यह्वीin/at the two mighty/impetuous (ones)
यह्वी:
Adhikaraṇa (विशेष्ययोः ‘मातरौ’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयह्वी (प्रातिपदिक; ‘महती/वेगवती’ अर्थे)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (मातरौ इत्यस्य सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
मातरौthe two mothers
मातरौ:
Karma (मीमहे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
दोषाम्Night
दोषाम्:
Karma (मीमहे इत्यस्य; उषासम् सह)
TypeNoun
Rootदोषा (प्रातिपदिक; ‘रात्रिः’)
उषासम्Dawn
उषासम्:
Karma (मीमहे इत्यस्य; दोषाम् सह)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
ईमहेwe invoke / we seek / we worship
ईमहे:
Kriyā (वाक्यस्य मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (यमुँ ‘उपयमे/आदाने’); आत्मनेपद-प्रयोगः, स्तुत्यर्थे ‘ईमहे’ (वेदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.