Rig Veda 5.28.1: Mandala 5, Sukta 28, Mantra 1

Sukta 5.28

Devata: Agni (with strong presence of Uṣas as accompanying power)

Samhita Patha (Devanagari)

समिद्धो अग्निर्दिवि शोचिरश्रेत्प्रत्यङ्ङुषसमुर्विया वि भाति । एति प्राची विश्ववारा नमोभिर्देवाँ ईळाना हविषा घृताची ॥

Transliteration

sámiddho agnír diví śócir aśret pratyáṅ uṣásam urviyā́ ví bhāti | éti prā́cī viśvávārā námo-bhir devā́n īḷānā havíṣā ghṛtā́cī ||

Translation

Kindled, Agni’s flame in heaven shoots forth; facing the Dawn it shines wide and far. The Dawn comes from the East, bearer of all desirable things; with acts of reverence she calls the gods, offering the oblation, moving in streams of clarified will.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समिद्धः: kindled, well-lit
• समिद्धः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त)

• अग्निः: Agni (fire-god), fire
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: द्यौ/दिव्)

• शोचिः: flame, radiance
• शोचिः: कर्म (वि-भा धातोः) / अथवा कर्तृ-सम्बन्धि (अग्नेः तेजः)
• Type: Noun
• Root: शोचिस् (प्रातिपदिक)

• अश्रेत्: leaned/pressed forth; extended (its light)
• अश्रेत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रि (धातु) [वैदिक: श्रे/श्रि ‘to lean/press on, rest, extend’]

• प्रत्यङ्: backwards, towards (us)/in return
• प्रत्यङ्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable/Adverb
• Root: प्रति + अञ्च् (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)

• उषसम्: Dawn
• उषसम्: कर्म (प्रति-अञ्च्/प्रत्यङ्-भावेन ‘उषसम् प्रति’)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• उर्विया: widely, with broad expanse
• उर्विया: करण/अधिकारण (विस्तार-भावेन)
• Type: Noun/Adjective
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• भाति: shines
• भाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भा (धातु)

• एति: goes, comes forth
• एति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• प्राची: eastern, forward-moving
• प्राची: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective (f.)
• Root: प्राञ्च्/प्राची (प्रातिपदिक)

• विश्ववारा: all-lovely, bringing all boons
• विश्ववारा: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective (f.)
• Root: विश्व + वार (प्रातिपदिक; वार ‘desirable/choice’)

• नमोभिः: with obeisances, with reverences
• नमोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म (ईळ्/ईड् धातोः)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• ईळाना: praising, invoking
• ईळाना: कर्तृ (देवान् प्रति स्तुतिकर्मणि)
• Type: Participle
• Root: ईळ्/ईड् (धातु) → ईळान (कृदन्त)

• हविषा: with oblation
• हविषा: करण
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• घृताची: moving with ghee; ghee-bearing (rich in clarified butter)
• घृताची: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective (f.)
• Root: घृत + अची (प्रातिपदिक; अची ‘moving/going’)