Rig Veda 4.36.2: Mandala 4, Sukta 36, Mantra 2

Sukta 4.36

Rishi: Rbhus cycle poet

Devata: Vāja and Rbhus (artisan powers; Vāja as plenitude/prize-force)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

रथं ये चक्रुः सुवृतं सुचेतसोऽविह्वरन्तं मनसस्परि ध्यया । ताँ ऊ न्वस्य सवनस्य पीतय आ वो वाजा ऋभवो वेदयामसि ॥

Recitation with translationRig Veda 4.36.2

Transliteration

ráthaṃ ye cakrúḥ su-vṛ́taṃ su-cétaso’ví-hvarantaṃ mánasaḥ pári dhyayā́ | tā́n ū́ nv asyá sávanasya pītáye ā́ vo vājā ṛbhavo vedayāmasi ||

Translation

تم جنہوں نے اچھی طرح گھمایا ہوا رتھ بنایا، اے صاف ذہن والے، بغیر ہلے، ذہن کے گھیرنے والی دھیان سے بنایا ہوا، ان طاقتوں کو ہم اب اس سوم نچوڑنے کے پینے کے لیے بلاتے ہیں، اے واج اور ربھو؛ ہم تمہیں یہاں جانا دلاتے ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक) अव्युत्पन्न

• ये: who (those who)
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चक्रुः: they made
• चक्रुः: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सुवृतम्: well-turned, well-made
• सुवृतम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृत (वृत ‘to turn/roll; to be well-formed’ से)

• सुचेतसः: of good insight, wise
• सुचेतसः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-चेतस् (प्रातिपदिक)

• अविह्वरन्तम्: not wavering, not going astray
• अविह्वरन्तम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-वि-ह्वरत् (ह्वर्/ह्वृ ‘to waver, go astray’ से वर्तमान कृदन्त)

• मनसः: of the mind
• मनसः: Adhikaraṇa (संबन्ध/निर्देश: ‘of mind’)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• परि: around, fully
• परि: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• ध्यया: by thought, by contemplation
• ध्यया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ध्यै/ध्या (धातु ‘to think, contemplate’) → ध्या (प्रातिपदिक) / ध्याय्-भाव

• तान्: them
• तान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊ: indeed
• ऊ: (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: ऊ (निपात)

• नु: now, then
• नु: (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• अस्य: of this
• अस्य: Adhikaraṇa (संबन्ध: ‘of this’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सवनस्य: of the pressing/rite (savana)
• सवनस्य: Adhikaraṇa (संबन्ध)
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक; सोम-याग का ‘pressing/oblation-time’)

• पीतये: for drinking
• पीतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पीति (प्रातिपदिक; पा ‘to drink’ से) / पीतये (दातिव)

• आ: hither, to
• आ: (आह्वान/गत्यर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वः: to you / for you
• वः: Sampradāna (प्राप्तव्य: ‘to you’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वाजाः: O prize-winners / O mighty ones
• वाजाः: Kartā (सम्बोधन/उद्देश्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• ऋभवः: O Rbhus
• ऋभवः: (सम्बोधन/आह्वान)
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक; देव-समूह ‘Rbhus’)

• वेदयामसि: we make known / we bring (to you)
• वेदयामसि: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु ‘to know, find’) → वेदय (णिच् causative ‘to make known/bring’)