Rig Veda 4.29.3: Mandala 4, Sukta 29, Mantra 3

Sukta 4.29

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

श्रावयेदस्य कर्णा वाजयध्यै जुष्टामनु प्र दिशं मन्दयध्यै । उद्वावृषाणो राधसे तुविष्मान्करन्न इन्द्रः सुतीर्थाभयं च ॥

Recitation with translationRig Veda 4.29.3

Transliteration

śrāvayéd asya kárṇā vājayádhyai júṣṭām ánu prá díśaṃ mandayádhyai | úd vāvṛṣāṇó rā́dhase tuvíṣmān káran na índraḥ su-tī́rthā́bhayaṃ ca ||

Translation

اس کے کانوں کو سنائیں، تاکہ وہ قوت کی فراخیاں لاسکے؛ ہر طرف سے پیارے بلانے کو بھیجیں تاکہ وہ خوش ہو۔ اپنی بہنے والی طاقت میں اٹھتے ہوئے ہماری تکمیل کے لیے، طاقتور اندر ہمارے لیے اچھا گزرگاہ اور بےخوفی قائم کرے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्रावयेत्: let (him) cause to hear / proclaim
• श्रावयेत्: (वाक्ये) विधेय-क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रु (श्रावयति, Caus.)

• अस्य: of him / of this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive) — ‘of him/this’
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कर्णा: (his) two ears
• कर्णा: कर्म (श्रावयेत्— whom/what to make hear)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)

• वाजयध्यै: in order to win/obtain the prize (vāja)
• वाजयध्यै: प्रयोजन (purpose) — ‘in order to…’
• Type: Verb
• Root: वाजय (नामधातु/denom. from वाज ‘prize, strength’)

• जुष्टाम्: pleasing, welcome, favored
• जुष्टाम्: विशेषण (दिशम्/प्रदिशम् प्रति)
• Type: Adjective
• Root: जुष् (PPP जुष्ट) / प्रातिपदिक: जुष्ट

• अनु: along, after, according to
• अनु: क्रियाविशेषण (अनुगमन/अनुसरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण (प्रवृत्ति/प्रसारण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र

• दिशम्: direction, quarter
• दिशम्: कर्म (अनु/प्र— ‘towards a direction’)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक: दिश्/दिशा)

• मन्दयध्यै: in order to gladden / exhilarate
• मन्दयध्यै: प्रयोजन (purpose)
• Type: Verb
• Root: मन्द् (मन्दयति, Caus.)

• उद्वावृषाणः: rising up, bulling forth / becoming mighty
• उद्वावृषाणः: कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective/Participle
• Root: उद् + वृष् (वृषाण ‘mighty/bull-like’; present participial/adjectival stem)

• राधसे: for bounty, for generosity
• राधसे: सम्प्रदान (for bestowal/benefit)
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• तुविष्मान्: very mighty, of great power
• तुविष्मान्: कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective
• Root: तुविष्मन् (प्रातिपदिक)

• करन्: doing, making
• करन्: कर्तृ-सम्बद्ध क्रियाविशेषण (इन्द्रः— ‘doing/making’)
• Type: Verb (participle)
• Root: कृ (करोति)

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for us; or of us, contextually ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुतीर्थाभयम्: safe good-fording / a secure good crossing (a safe passage)
• सुतीर्थाभयम्: कर्म (करन्— what he makes/provides)
• Type: Noun (compound)
• Root: सु-तीर्थ + अभय (समास)

• च: and
• च: समुच्चय (and)
• Type: Indeclinable
• Root: च