Rig Veda 4.19.6: Mandala 4, Sukta 19, Mantra 6

Sukta 4.19

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं महीमवनिं विश्वधेनां तुर्वीतये वय्याय क्षरन्तीम् । अरमयो नमसैजदर्णः सुतरणाँ अकृणोरिन्द्र सिन्धून् ॥

Recitation with translationRig Veda 4.19.6

Transliteration

tváṁ mahī́m avániṁ viśvá-dhenāṁ turvī́taye vayyā́ya kṣárantīm | áramayo námasā́ ejád árṇaḥ su-taraṇā́ṁ akṛṇor indra síndhūn ||

Translation

تو نے عظیم زمین کو، جو تمام فراوانیوں سے بھری ہے، تیز رفتاری اور وسیع حرکت کے لیے بہا دیا۔ تعظیم کے ساتھ تو نے اٹھتے ہوئے سیلاب کو ٹھہرایا؛ اور اے اندر، تو نے دریاؤں کو آسانی سے پار کرنے کے قابل بنایا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महीम्: the great (earth/one), the mighty one
• महीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मही (स्त्री-प्रातिपदिक)

• अवनिम्: earth, ground
• अवनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अवनि (स्त्री-प्रातिपदिक)

• विश्वधेनाम्: all-nourishing, having all streams of milk (i.e., richly yielding)
• विश्वधेनाम्: कर्म
• Type: Adjective (compound)
• Root: विश्व-धेन (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)

• तुर्वीतये: for victory/for overcoming
• तुर्वीतये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: तुर्वीति (स्त्री-प्रातिपदिक; ‘overcoming/impetuous advance’)

• वय्याय: to be sought/aimed at (as a goal)
• वय्याय: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: वय्य (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘to be pursued/desired’, ‘fit to be sought’)

• क्षरन्तीम्: flowing, streaming
• क्षरन्तीम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: क्षर् (धातु) → क्षरन्ती (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)

• अरम्: enough, adequately, readily
• अरम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: अरम् (अव्यय)

• अयः: metal, iron
• अयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अयस् (नपुं-प्रातिपदिक)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (नपुं-प्रातिपदिक)

• एजत्: shook, trembled
• एजत्: क्रिया
• Type: Verb/Participle (finite-like Vedic usage)
• Root: एज् (धातु) → एजत् (वर्तमान-प्रत्ययान्त; शतृ/लट्-रूपसदृश प्रयोगः)

• अर्णः: the flood, the surge (waters)
• अर्णः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अर्ण (नपुं/पुं-प्रातिपदिक; ‘flood, wave, sea’)

• सुतरणान्: easy to cross
• सुतरणान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सु-तरण (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘easy to cross’)

• अकृणोः: you made
• अकृणोः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (पुं-प्रातिपदिक)

• सिन्धून्: rivers, streams
• सिन्धून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (पुं-प्रातिपदिक)