Rig Veda 4.17.5: Mandala 4, Sukta 17, Mantra 5

Sukta 4.17

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

य एक इच्च्यावयति प्र भूमा राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.17.5

Transliteration

yá éka ic cyāváyati prá bhū́mā rā́jā kṛṣṭīnā́ṃ puruhūtá índraḥ | satyám enam ánu víśve madanti rātíṃ devásya gṛṇató maghónaḥ ||

Translation

وہ اکیلے وسیع دنیا کو حرکت دیتا ہے - اندر، بہت پکارا جانے والا لوگوں کا بادشاہ۔ سب سچائی میں اس کے پیچھے چلتے ہیں اور خوش ہوتے ہیں؛ وہ گانے والے کی تعریف کرنے والے کو، آرزو میں مالدار کو، الہامی عطیہ دیتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एकः: alone, single
• एकः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• च्यावयति: causes to move/shake, dislodges
• च्यावयति: Karma
• Type: Verb
• Root: च्यव् (धातु) → च्यावय- (णिच् causative)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• भूमाः: the great one, the mighty
• भूमाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भूमन् (प्रातिपदिक)

• राजा: king
• राजा: Kartā
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• कृष्टीनाम्: of the peoples/communities
• कृष्टीनाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: कृष्टि (प्रातिपदिक)

• पुरुहूतः: much-invoked
• पुरुहूतः: Kartā
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरुहूत (प्रातिपदिक; पुरु + हूत ‘much-invoked’)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सत्यम्: truly, in truth
• सत्यम्: Karaṇa
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• एनम्: him
• एनम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनु: after, along, in accordance with
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय/उपसर्ग)

• विश्वे: all (of them), all men/gods
• विश्वे: Kartā
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• मदन्ति: rejoice, exult
• मदन्ति: —
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु)

• रातिम्: gift, bounty
• रातिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राति (प्रातिपदिक)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• गृणतः: of the praising singer
• गृणतः: Kartā
• Type: Participle
• Root: गृ (धातु) → गृणत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)

• मघोनः: of the bountiful one (Indra)
• मघोनः: Sampradāna
• Type: Adjective (epithet)
• Root: मघवन्/मघोन (प्रातिपदिक; ‘bountiful, wealthy’)