Rig Veda 4.16.18: Mandala 4, Sukta 16, Mantra 18

Sukta 4.16

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ । त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध स्याः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.16.18

Transliteration

bhúvo ’vitā́ vā́madevasya dhīnā́ṃ bhúvaḥ sákḥā́vṛko vā́ja-sātau | tvā́m ánu prámatim ā́ jaganma urúśaṃso jaritré viśvádha syāḥ ||

Translation

وامدیو کے الهام یافتہ خیالات کا مددگار بن، قوت کی فراوانی جیتنے میں ایسا دوست بن جو نقصان نہ اٹھائے۔ تیرے پیچھے چل کر ہم صحیح سمجھ پر پہنچے ہیں، گویا کے لیے وسیع تعریف شدی پورا کرنے والی طاقت بن، ہر طرح سے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भुवः: in the world; in existence
• भुवः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भू (भुवस्-)

• अविता: protector; helper
• अविता: Kartā
• Type: Noun (agent)
• Root: अवितृ (√अव् ‘रक्षणे’)

• वामदेवस्य: of Vāmadeva
• वामदेवस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun (proper name)
• Root: वामदेव (प्रातिपदिक)

• धीनाम्: of the thoughts/insights
• धीनाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• भुवः: in the world; in existence
• भुवः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भू (भुवस्-)

• सखा: friend; companion
• सखा: Kartā
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• वृकः: wolf (metaphor: fierce one)
• वृकः: Kartā (apposition to सखा)
• Type: Noun
• Root: वृक (प्रातिपदिक)

• वाजसातौ: in the winning of prize/strength (in the contest for booty)
• वाजसातौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• अनु: after; along; following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रमतिम्: guidance; wise intent; counsel
• प्रमतिम्: Karma (with अनु)
• Type: Noun
• Root: प्रमति (प्रातिपदिक)

• आ: towards; unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• जगन्मा: let (me) not go astray / do not let (me) wander (lit. ‘moving—do not’)
• जगन्मा: —
• Type: Compound/particle phrase
• Root: √गम् (जगन्- ‘going, moving’ as kṛdanta-stem) + मा (अव्यय)

• उरुशंसः: wide-praised; of far-reaching fame
• उरुशंसः: Kartā (predicate epithet)
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: उरुशंस (प्रातिपदिक: उरु ‘wide’ + शंस ‘praise’)

• जरित्रे: to the singer/praiser
• जरित्रे: Sampradāna
• Type: Noun (agent)
• Root: जरितृ (√गॄ/√जर् ‘स्तुतौ’)

• विश्वधा: in every way; wholly
• विश्वधा: —
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वधा (अव्यय; विश्व + धा)

• स्याः: may you be
• स्याः: Kartā (implicit ‘त्वम्’)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू-अर्थे) / √भू (optative of ‘to be’)