Rig Veda 3.8.2: Mandala 3, Sukta 8, Mantra 2
Sukta 3.8
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Vanaspati (in proximity to kindled Agni; rite-support rising)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
समिद्धस्य श्रयमाणः पुरस्ताद्ब्रह्म वन्वानो अजरं सुवीरम् । आरे अस्मदमतिं बाधमान उच्छ्रयस्व महते सौभगाय ॥
Transliteration
sam-iddhásya śráyamāṇaḥ purástād bráhma vanvā́nó ajáraṃ su-vī́ram | āré asmád amátiṃ bā́dhamāna ucchrā́yasva mahaté saúbhagāya ||
Translation
جلتی ہوئی شعلے کے آگے جھکتے ہوئے، کلام کے ذریعے ایک ناقابل زوال اور بہادر طاقت کو فتح کرتے ہوئے، ہم سے دور ذہن کی ٹیڑھی راہ کو ہٹا؛ بڑی خوشقسمتی کے لیے اٹھ کھڑا ہو۔
Word by Word
समिद्धस्यof the kindled (one), of the kindled fire
समिद्धस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-इध् (धातु) / समिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
श्रयमाणःtaking refuge/leaning, resorting
श्रयमाणः:
कर्तृ (of the main action)
TypeVerb (participle)
Rootश्रि (धातु) → श्रयमाण (शानच्-वर्तमान कृदन्त)
पुरस्तात्in front, from the fore
पुरस्तात्:
अधिकरण (स्थान/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (प्रातिपदिक) + तात् (अव्ययीभाव)
ब्रह्मsacred utterance, prayer (brahman)
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वन्वानःseeking, pursuing
वन्वानः:
कर्तृ (श्रयमाणः के साथ समन्वय)
TypeVerb (participle)
Rootवन्/वन्व् (धातु; ‘to seek, strive for’) → वन्वान (शानच्-वर्तमान कृदन्त)
अजरम्unaging, undecaying
अजरम्:
कर्म (सुवीरम् के साथ विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-जर (प्रातिपदिक; न-जर ‘not aging’)
सुवीरम्having good heroes/strong offspring; very manly
सुवीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक)
आरेfar away
आरे:
अधिकरण (दूरी/स्थान)
TypeIndeclinable
Rootआरे (अव्यय)
अस्मत्from us
अस्मत्:
अपादान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमतिम्lack of thought, folly, harmful intent
अमतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअ-मति (प्रातिपदिक)
बाधमानःdriving away, repelling, afflicting
बाधमानः:
कर्तृ (श्रयमाणः/वन्वानः के साथ)
TypeVerb (participle)
Rootबाध् (धातु) → बाधमान (शानच्-वर्तमान कृदन्त)
उच्छ्रयस्वrise up, be exalted
उच्छ्रयस्व:
क्रिया (मुख्य विधेय)
TypeVerb
Rootउद्-श्रि (धातु) / उच्छ्रि (वेद. रूप) → उच्छ्रयस्व
महतेfor the great (purpose/one)
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
सौभगायfor good fortune, for prosperity
सौभगाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसौभग (प्रातिपदिक; from सु-भग) / सौभग्य (semantic)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
