Rig Veda 3.42.2: Mandala 3, Sukta 42, Mantra 2
Sukta 3.42
Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional; verify Anukramaṇī)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
तमिन्द्र मदमा गहि बर्हिःष्ठां ग्रावभिः सुतम् । कुविन्न्वस्य तृप्णवः ॥
Transliteration
tám índra mádam ā́ gahi bárhiṣṭhāṃ grā́vabhiḥ sutám | kúvin nv asyá tṛṣṇávaḥ ||
Translation
اے اندر، اس экстاسی ول آ، پتھراں نال نچڑی ہوئی سوما ول، جیہڑی بڑھس دی سیٹ اُتے رکھی اے۔ کیا تیری پیاس اس نال نہیں بجھے گی، کیا تیرے اندر دی تلاش ایتھے پوری نہیں ہو جائے گی؟
Word by Word
तम्him / that one
तम्:
कर्म (आह्वानस्य/गमनस्य लक्ष्यः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मदम्to/for exhilaration, intoxication (soma-rapture)
मदम्:
कर्म (गमनस्य/आगमनस्य हेतु-लक्ष्यः; ‘मदं’ = ‘मदाय’ इत्यर्थे वैदिक-प्रयोगः)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
आhither, towards (here)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
गहिcome!
गहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम्
बर्हिष्ठाम्to the best/loftiest (barhis), to the most excellent sacred grass-seat
बर्हिष्ठाम्:
कर्म (गमनस्य लक्ष्य-स्थानम्)
TypeAdjective (superlative) / Noun-epithet
Rootबर्हिष् + -तम (श्रेष्ठार्थक-प्रत्यय)
ग्रावभिःwith the pressing-stones
ग्रावभिः:
करण
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
सुतम्the pressed (soma)
सुतम्:
कर्म (पान/आस्वादनस्य; सोमः)
TypeParticiple / Adjective used substantively
Rootसु (धातु ‘to press’) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कुवित्whether indeed? perhaps?
कुवित्:
—
TypeIndeclinable
Rootकु + वित् (निपात-समास; वैदिक)
नुnow, indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अस्यof him / of this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तृप्णवःsatisfiers, those who satiate (him)
तृप्णवः:
कर्तृ (वाक्ये निहित-क्रियायाः ‘भवन्ति/सन्ति’)
TypeAdjective (agentive) / Noun
Rootतृप् (धातु ‘to be satisfied’) → तृप्णु (कृदन्त-प्रातिपदिक, -nu-प्रत्यय)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.