Rig Veda 3.2.4: Mandala 3, Sukta 2, Mantra 4

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.2)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वृणीमहे अह्रयं वाजमृग्मियम् । रातिं भृगूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा ॥

Recitation with translationRig Veda 3.2.4

Transliteration

ā mandrásya saniṣyántaḥ váreṇyaṃ vṛṇīmahe áhrayaṃ vā́jam ṛgmíyam | rātíṃ bhṛgūṇām uśíjaṃ kaví-kratum agníṃ rājántaṃ divyéna śocíṣā ||

Translation

خوشی کے حصول کی تلاش میں، ہم سب سے زیادہ قابل انتخاب کو چنتے ہیں - اگنی، بے خطا، قوت کی پوری، جو کلام سے گائی جاتی ہے؛ بھگوں کا تحفہ، بے چین شعلہ، رشی کی مراد، الہی روشنی سے چمکتا ہوا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: towards; hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga)

• मन्द्रस्य: of the gladdening/pleasant (one)
• मन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: मन्द्र (प्रातिपदिक)

• सनिष्यन्तः: seeking to win/obtain
• सनिष्यन्तः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: सन् (धातु √अस् ‘to be’) + इष्य (future-desiderative formation) → सनिṣ्य (prātipadika/participle base)

• वरेण्यम्: worthy to be chosen; excellent
• वरेण्यम्: कर्म (as qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: वरेण्य (प्रातिपदिक < √वृ ‘to choose’)

• वृणीमहे: we choose
• वृणीमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति) ‘to choose’

• अह्रयम्: unfailing; not slack
• अह्रयम्: कर्म (as qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: अह्रय (प्रातिपदिक; ‘not sluggish/undeceiving’, Vedic epithet)

• वाजम्: prize; strength; (victory-)booty
• वाजम्: कर्म (appositional/goal notion)
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• ऋग्मियम्: hymn-worthy; praised with ṛks
• ऋग्मियम्: कर्म (as qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: ऋग्मिय (प्रातिपदिक < ऋच्/ऋग् ‘hymn’)

• रातिम्: gift; bounty
• रातिम्: कर्म (apposition/attribute of अग्निम्)
• Type: Noun
• Root: राति (प्रातिपदिक < √रा ‘to give’)

• भृगूणाम्: of the Bhṛgus
• भृगूणाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)

• उशिजम्: eager; zealous
• उशिजम्: कर्म (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उशिज् (प्रातिपदिक; ‘eager/zealous’, esp. of priests)

• कविक्रतुम्: whose resolve is that of a seer; wise-willed
• कविक्रतुम्: कर्म (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कवि-क्रतु (समास: कवि ‘seer’ + क्रतु ‘will/insight/ritual power’)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• राजन्तम्: shining; reigning
• राजन्तम्: कर्म (qualifier)
• Type: Verb
• Root: √राज् ‘to shine, be splendid/kingly’ → राजन्त् (present participle)

• दिव्येन: with heavenly; divine
• दिव्येन: करण
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक < दिव् ‘sky’)

• शोचिषा: with flame; with radiance
• शोचिषा: करण
• Type: Noun
• Root: शोचिस् (प्रातिपदिक)