Rig Veda 2.30.8: Mandala 2, Sukta 30, Mantra 8

Sukta 2.30

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Sarasvatī (with Indra as executing slayer in the second hemistich)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सरस्वति त्वमस्माँ अविड्ढि मरुत्वती धृषती जेषि शत्रून् । त्यं चिच्छर्धन्तं तविषीयमाणमिन्द्रो हन्ति वृषभं शण्डिकानाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 2.30.8

Transliteration

sárasvati tvám asmā́n aviḍḍhi marútvatī dhṛṣatī́ jéṣi śátrūn | tyáṃ cic chárdhantaṃ taviṣī́-yamāṇam índro hanti vṛṣabháṃ śáṇḍikānām ||

Translation

اے سرسوتی، ہمارے لیے گزر بنا، ماروتوں والی، بےباک، دشمنوں کو فتح کر۔ شانڈیکوں کے اس بیل کو بھی جو اپنی جماعت جمع کر کے طاقت سے پھولا ہوا ہے، اندر مار گراتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: सम्बोधन (addressed deity)
• Type: Noun (vocative)
• Root: सरस्वती- (प्रातिपदिक) < √सृ (सरति ‘to flow’) + -स्वती

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अविड्ढि: find (for us) / win / procure
• अविड्ढि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विन्दति/विदति ‘to find, obtain; to know’) — Vedic injunctive/imperative formation

• मरुत्वती: O Marut-attended (one)
• मरुत्वती: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative, feminine)
• Root: मरुत्वत्- (प्रातिपदिक) ‘having the Maruts’

• धृषती: O bold (one)
• धृषती: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative, feminine)
• Root: धृषत्- (प्रातिपदिक) < √धृष् ‘to be bold, to dare’

• जेषि: conquer
• जेषि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जि (जयति ‘to conquer’)

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शत्रु- (प्रातिपदिक)

• त्यम्: that (yonder)
• त्यम्: कर्म
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: तद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक) — वैदिक रूप ‘त्य’ (दूर/प्रसिद्ध-सूचक)

• चित्: even
• चित्: सम्बन्ध/निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• शर्धन्तम्: assailing, raging
• शर्धन्तम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: शर्धत्- (प्रातिपदिक/कृदन्त) < √शर्ध्/शृध् ‘to be violent/hostile; to assail’ (Vedic) — present participle

• तविषीयमाणम्: mustering strength / growing mighty
• तविषीयमाणम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle (middle)
• Root: तविषीय- (denom./intensive stem) < तविषी- ‘strength, might’

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• हन्ति: slays
• हन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हन् (हन्ति ‘to strike, slay’)

• वृषभम्: the bull (chief)
• वृषभम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृषभ- (प्रातिपदिक)

• शण्डिकानाम्: of the Śaṇḍikas
• शण्डिकानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun (genitive plural)
• Root: शण्डिक- (प्रातिपदिक) (tribal/clan name; ‘Śaṇḍikas’)