Rig Veda 2.27.16: Mandala 2, Sukta 27, Mantra 16

Sukta 2.27

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Ādityas (notably Varuṇa’s bond-motif)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

या वो माया अभिद्रुहे यजत्राः पाशा आदित्या रिपवे विचृत्ताः । अश्वीव ताँ अति येषं रथेनारिष्टा उरावा शर्मन्त्स्याम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.27.16

Transliteration

yā́ vo māyā́ abhi-drúhe yajatrā́ḥ pā́śā ādityā ripáve ví-cṛttāḥ | aśvī́va tā́n áti yeṣaṃ ráthena áriṣṭā urā́vā śárman syāma ||

Translation

Those powers of yours, O adorable Ādityas—your cords cut apart for the hostile—by them may we pass beyond, like swift horses with the chariot. Unharmed, in the wide shelter, may we be established in peace.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• या: which (that)
• या: Kartā (सापेक्ष-उपवाक्ये) / विशेषणम्
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you
• वः: Sambandha (सम्बन्धः) / षष्ठी
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• माया: deception, stratagem
• माया: Kartā (अभिद्रुहे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक) < √मा (माने/मितौ) (व्युत्पत्त्यर्थः)

• अभिद्रुहे: has harmed/has been hostile (against)
• अभिद्रुहे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √द्रुह् (द्रोहे) + अभि

• यजत्राः: O worshipful ones
• यजत्राः: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: यजत्र (प्रातिपदिक) < √यज् (यजने) (कृत्: -त्र)

• पाशाः: nooses, bonds
• पाशाः: Kartā (विचृत्ताः इत्यस्य) / विषयः
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)

• आदित्या: O Ādityas
• आदित्या: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• रिपवे: for the enemy
• रिपवे: Sampradāna (सम्प्रदान) / लक्ष्य-सम्बन्धः
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक)

• विचृत्ताः: cut apart, severed
• विचृत्ताः: Kartā-विशेषणम्
• Type: Participle (Past Passive)
• Root: वि-√कृत् (कर्तने) → विचृत्त (कृदन्त)

• अश्वीव: like (with) horses / as if horse-drawn
• अश्वीव: Upamā (उपमा)
• Type: Indeclinable (simile compound)
• Root: अश्व (प्रातिपदिक) + इव (उपमा-अव्यय)

• तान्: those (nooses)
• तान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अति: beyond, across
• अति: Kriyā-विशेषणम् (गत्यर्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• येषम्: we would drive/urge (go)
• येषम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √इष् (गत्यर्थे/इच्छायाम्) (वेदिक रूप) / √यस्? (विवाद्य) → येष् (परफेक्ट-धातुरूप)

• रथेन: with a chariot
• रथेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अरिष्टाः: unharmed, uninjured
• अरिष्टाः: Kartā-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: अरिष्ट (प्रातिपदिक)

• उरावा: in wide (space), broadly
• उरावा: Kriyā-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक) (वेदिक: उरावा = उरु + आवा/आवन्-प्रत्ययः)

• शर्मन्: in protection, in shelter
• शर्मन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• स्याम: may we be
• स्याम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √अस् (भुवि) → स्याम्