Rig Veda 2.14.4: Mandala 2, Sukta 14, Mantra 4
Sukta 2.14
Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवो य उरणं जघान नव चख्वांसं नवतिं च बाहून् । यो अर्बुदमव नीचा बबाधे तमिन्द्रं सोमस्य भृथे हिनोत ॥
Transliteration
ádhvaryavo yá uraṇáṃ jaghā́na náva ca cakhvā́ṃsaṃ navatíṃ ca bāhū́n | yó árbudam áva nīcā́ babā́dhe tám índraṃ sómasya bhṛthé hinota ||
Translation
اے ادھوریو، جس نے اُرانا کو مارا، اور نو چکھوانش اور نوے بازوؤں کو؛ جس نے اربُدا کو نیچے دھکیل دیا, اس اِندر کو سوم کے اٹھانے میں آگے بڑھاؤ۔
Word by Word
अध्वर्यवःO Adhvaryu priests
अध्वर्यवः:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (वाक्य-प्रवर्तक)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर-
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उरणम्Uraṇa (a foe/demon; proper name)
उरणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउरण- (प्रातिपदिक)
जघानslew
जघान:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
नवnine
नव:
विशेषण (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootनव (संख्या)
चख्वांसम्Cakhvāṃsa (a foe; proper name)
चख्वांसम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootचख्वांस्- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चख्/√चक्ष् ‘to see/appear’ से परफेक्ट-भागवत् ‘-वांस्’)
नवतिम्ninety
नवतिम्:
विशेषण (परिमाण)
TypeNoun
Rootनवति- (संख्या-प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
बाहून्arms (forearms); (here: ninety arms)
बाहून्:
कर्म
TypeNoun
Rootबाहु- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्बुदम्Arbuda (a foe/demon; proper name)
अर्बुदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्बुद- (प्रातिपदिक)
अवdown; away
अव:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
नीचाःdownwards; low
नीचाः:
क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootनीच- (प्रातिपदिक)
बबाधेpressed down; smote; subdued
बबाधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
तम्him
तम्:
कर्म (स्तुत्य-देवता-निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (हिनोति-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (भृथे-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
भृथेin the bearing/bringing; at the offering (of Soma)
भृथे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभृत- (प्रातिपदिक; √भृ ‘to bear/bring’ से)
हिindeed; for
हि:
सम्बन्ध-बोधक
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिनोतimpel (you all); set in motion
हिनोत:
क्रिया
TypeVerb
Rootहि (धातु; ‘to impel/set in motion’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
