Rig Veda 2.14.10: Mandala 2, Sukta 14, Mantra 10

Sukta 2.14

Rishi: Gṛtsamada (traditionally for RV 2.14)

Devata: Indra (Soma-empowered Indra as the plenisher and giver)

Chandas: Triṣṭubh (dominant meter for RV 2.14; verse-level confirmation required)

Samhita Patha (Devanagari)

अध्वर्यवः पयसोधर्यथा गोः सोमेभिरीं पृणता भोजमिन्द्रम् । वेदाहमस्य निभृतं म एतद्दित्सन्तं भूयो यजतश्चिकेत ॥

Recitation with translationRig Veda 2.14.10

Transliteration

adhvaryavaḥ payasodhar yathā goḥ somebhir īṁ pṛṇata bhojam indram | vedāham asya nibhṛtaṁ ma etad ditsantaṁ bhūyo yajataś ciketa ||

Translation

اے ادھوریو، جس طرح گائے کے تھن کو اس کے دودھ سے بھرتے ہیں، اسی طرح سوما کی طاقتوں سے بھرتے ہیں اندر بھوجن کرنے والے کو۔ میں جانتا ہوں اس کے اندر چھپا ہوا راز، وہ دینے والا ہے، اس لیے پھر سے پرستش کرو اور سمجھنا سیکھو۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध्वर्यवः: O officiating priests (adhvaryus)
• अध्वर्यवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु

• पयसः: of milk; of sap
• पयसः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पयस्- (प्रातिपदिक)

• धारि: the holder/bearer (i.e., the milch-cow)
• धारि: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धृ (धारणे) → धारि (कृदन्त/नाम)

• यथा: as, just as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• गोः: of a cow
• गोः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• सोमेभिः: with soma(-draughts)
• सोमेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• ईम्: indeed; just
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात/अव्यय)

• पृणत: fill (you), make full
• पृणत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पॄ (पूरणे) → पृणत्

• भोजम्: bountiful; generous
• भोजम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: भोज- (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• वेद: I know
• वेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (ज्ञाने)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• अस्य: of him/this (of Indra)
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम) → अस्य

• निभृतम्: hidden; kept back; stored
• निभृतम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: नि-√भृ (भरणे/धारणे) → निभृत (कृदन्त)

• मे: for me; to me; my
• मे: सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम) → मे

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (वेद इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम)

• दित्सन्तम्: wishing to give
• दित्सन्तम्: कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: दा (दाने) → दित्सत्/दित्सन्त् (इच्छार्थक-देशिदेरिवेटिव; desiderative stem दित्स-)

• भूयः: again; more
• भूयः: —
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस्/भूयः (अव्यय; तुलनार्थ)

• यजत: worshipping; sacrificing
• यजत: कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु) → यजत्

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय/निपात)

• चिकेत: perceive! take notice! understand!
• चिकेत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चित् (चेतने) → चिकेत