Rig Veda 10.85.44: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 44

Sukta 10.85

Rishi: RV 10.85 marriage cycle

Devata: Benediction to the bride as embodied śivā-śakti; implicit appeal to śam (peace)

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः । वीरसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥

Recitation with translationRig Veda 10.85.44

Transliteration

ághoracakṣur ápatighny edhi śivā́ paśúbhyaḥ sumánāḥ suvárcāḥ | vīrasū́r devákāmā syonā́ śáṃ no bhava dvípade śáṃ catúṣpade ||

Translation

وہ ہو جس کی نظر میں دہشت نہ ہو، گھر کے مالک کو قتل کرنے والی نہ ہو۔ زندگی کی قوتوں کے لیے مہربان، خوش ذہن اور روشن طاقت سے بھرپور ہو۔ ہیروؤں کی ماں، خدا کی خواہش رکھنے والی، پر سکون اور محفوظ، ہماری دو پائی اور چار پائی وجود کے لیے سلامتی بن۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अघोरचक्षुः: having non-terrible (kind) eyes
• अघोरचक्षुः: सम्बोधन (आह्वान) / विशेष्य-विशेषणभाव
• Type: Adjective
• Root: अ-घोर (प्रातिपदिक) + चक्षुस् (प्रातिपदिक) (समास: बहुव्रीहि)

• अपतिघ्नि: not husband-slaying; faithful
• अपतिघ्नि: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: अ-पति-घ्नि (प्रातिपदिक; ‘पति’ + √हन् ‘to slay’ से घ्नि-प्रत्यय; समास/निषेध)

• एधि: be; become; thrive
• एधि: क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: √इध् (वर्धने/दीप्तौ)

• शिवा: auspicious, gracious
• शिवा: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)

• पशुभ्यः: for the cattle
• पशुभ्यः: सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• सुमनाः: kind-minded; benevolent
• सुमनाः: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-मनस् (प्रातिपदिक; समास)

• सुवर्चाः: of good radiance; splendid
• सुवर्चाः: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-वर्चस् (प्रातिपदिक; समास)

• वीरसूः: bearing heroes; mother of heroes
• वीरसूः: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वीर-सू (प्रातिपदिक; ‘वीर’ + √सू ‘to beget’ से सू- ‘bearing’)

• देवकामा: desiring the gods; god-loving
• देवकामा: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: देव-काम (प्रातिपदिक; समास)

• स्योना: pleasant, gentle, comfortable
• स्योना: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स्योन (प्रातिपदिक)

• शम्: happily; for welfare
• शम्: क्रियाविशेषण (फल/मङ्गल)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय; ‘well, happily’)

• नः: for us; our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (हित)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• भव: be
• भव: क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: √भू (सत्तायाम्)

• द्विपदे: in/for the two-footed (humans)
• द्विपदे: अधिकरण (क्षेत्र/विषय)
• Type: Noun
• Root: द्वि-पद (प्रातिपदिक; समास)

• शम्: happily; for welfare
• शम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय)

• चतुष्पदे: in/for the four-footed (animals)
• चतुष्पदे: अधिकरण (क्षेत्र/विषय)
• Type: Noun
• Root: चतुर्-पद (प्रातिपदिक; समास)