Rig Veda 10.73.4: Mandala 10, Sukta 73, Mantra 4
Sukta 10.73
Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73; verify against specific śākhā lists)
Devata: Indra (with Aśvins/Nāsatyas)
Chandas: Trishtubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्याय वक्षि । वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि ॥
Transliteration
samanā́ tūrṇír úpa yāsi yajñám ā́ nā́satyā sakhyā́ya vakṣi | vasā́vyām indra dhārayaḥ sahásrā aśvínā śūra dadatur maghā́ni ||
Translation
ایک مشترک تیزی کے ساتھ تو قربانی کے پاس آتا ہے؛ ناستیوں کو تو ساتھی کے لیے لاتا ہے۔ امیر دوہری فراوانی میں، اے اندر، تو مضبوط رکھتا ہے؛ ہزار گنا اشون، اے ہیرو، سخاوت دیتے ہیں۔
Word by Word
समानाsame, common (together)
समाना:
विशेषण (कर्म-विशेषणम्) / क्रियाविशेषणार्थे ‘समाने/एकस्मिन्’
TypeAdjective
Rootसमाना- (प्रातिपदिक; सम्+अन्/अण् भाव) अथवा सम्- (उपसर्ग) + आन (सम्+आन = समान)
तूर्णिःthe swift one; swift (as an epithet)
तूर्णिः:
कर्तृ (यासि इत्यस्य कर्ता—‘त्वम्’ निहितः; तूर्णिः इति विशेषण/उपाधि)
TypeNoun/Adjective
Rootतूर्णि- (प्रातिपदिक; ‘swift/impetuous’)
उपtowards, near
उप:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थे ‘near, towards’)
TypeIndeclinable
Rootउप (अव्यय/उपसर्ग)
यासिyou go
यासि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु: या- ‘to go’)
यज्ञम्sacrifice, ritual
यज्ञम्:
कर्म (यासि—‘to the sacrifice’)
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक; √यज् ‘to worship/sacrifice’)
आhither, to, unto
आ:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (आ-गमन/आ-समन्तात्)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय/उपसर्ग)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनासत्य- (प्रातिपदिक; अश्विनौ—देवनाम)
सख्यायfor friendship, for companionship
सख्याय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (वक्षि—‘for friendship’)
TypeNoun
Rootसख्य- (प्रातिपदिक; ‘friendship’)
वक्षिyou convey/bring
वक्षि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह्/वह (धातु: वह् ‘to carry, convey’; वैदिके वक्षि = 2sg)
वसाव्याम्with the two wealth-giving (aids/powers)
वसाव्याम्:
करण/सह (याभ्याम्—‘with/through the two wealth-giving (powers/helps)’)
TypeAdjective
Rootवसाव्य- (प्रातिपदिक; ‘wealth-giving/pertaining to wealth’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र- (देवनाम)
धारयःyou held, you supported
धारयः:
क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धातु: धृ ‘to hold, support’)
सहस्राश्विनाO thousand-horsed (Aśvins)
सहस्राश्विना:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootसहस्राश्विन्- (प्रातिपदिक; ‘having a thousand horses’)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootशूर- (प्रातिपदिक)
ददतुःthe two give
ददतुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु: दा ‘to give’)
मघानिbounties, gifts
मघानि:
कर्म
TypeNoun
Rootमघ- / मघा- (प्रातिपदिक; ‘gift, bounty’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
