Rig Veda 10.121.6: Mandala 10, Sukta 121, Mantra 6

Sukta 10.121

Rishi: Hiraṇyagarbha / Prajāpati (traditional)

Devata: Ka / Prajāpati

Chandas: Tr̥ṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यं क्रन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने । यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.121.6

Transliteration

yáṃ krándasī avásā tastabhāné abhyáikṣetāṃ mánasā réjamāne | yátrā́dhi sū́ra údíto vibhā́ti kásmai devā́ya havíṣā vidhema ||

Translation

Whom the two worlds, upheld by his help, looked upon—trembling in mind; in whom and upon whom the Sun, when risen, shines forth: to which God shall we offer the oblation of our will?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रन्दसी: the two (worlds:) heaven and earth
• क्रन्दसी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: क्रन्दस् (प्रातिपदिक; द्विवचन-प्रयोग) < √क्रन्द्

• अवसा: with help / by protection
• अवसा: करण
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक) < √अव्

• तस्तभाने: when/while being propped up / supported
• तस्तभाने: अधिकारण
• Type: Verb-derived adjective (participle)
• Root: √स्तभ् (स्तम्भ्) + त (कृत्) → तस्तभान-

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• ऐक्षेताम्: they two looked
• ऐक्षेताम्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √ईक्ष् (ईक्षते)

• मनसा: with mind
• मनसा: करण
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• रेजमाने: while trembling / quivering
• रेजमाने: अधिकारण
• Type: Participle
• Root: √रेज् + शानच् → रेजमान-

• यत्र: where
• यत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• सूरः: the Sun
• सूरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• उदितः: risen
• उदितः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √उद् (उद्-गम्/उद्-स्था भाव) + त → उदित-

• विभाति: shines forth
• विभाति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √भा (भाति) + वि

• कस्मै: to which (god)?
• कस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाय: to the god
• देवाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• हविषा: with oblation
• हविषा: करण
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• विधेम: may we offer / may we perform
• विधेम: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √धा (धा/दधाति) + वि