Rig Veda 1.96.2: Mandala 1, Sukta 96, Mantra 2

Sukta 1.96

Rishi: Parāśara Śāktya

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स पूर्वया निविदा कव्यतायोरिमाः प्रजा अजनयन्मनूनाम् । विवस्वता चक्षसा द्यामपश्च देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.96.2

Transliteration

sá pū́rvayā ni-vidā́ kavyátāyór imā́ḥ prájā́ ajanayan manū́nām | vívasvatā cákṣasā dyā́m apáś ca devā́ agníṃ dhārayann dráviṇo-dām ||

Translation

پہلی دعا اور آیو کی رشی پن سے اس نے منو کے بیٹوں کی یہ نسلیں پیدا کیں۔ وویسوت کی آنکھ سے اس نے آسمان اور پانی دیکھے، دیوتاؤں نے اگنی کو تھام لیا، وجود کی فراوانی دینے والے کو۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-

• पूर्वया: with the former/earlier
• पूर्वया: करण
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• निविदा: with the nivíd (ritual invocation)
• निविदा: करण
• Type: Noun
• Root: निविद् (प्रातिपदिक; ‘invocation/solemn formula’)

• कव्यतायोः: of (the two) poetic inspirations/poetic skills
• कव्यतायोः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: कव्यता (प्रातिपदिक; ‘seer-poetry/poetic wisdom’)

• इमाः: these
• इमाः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रजाः: creatures, offspring
• प्रजाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• अजनयन्: they generated/produced
• अजनयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनयति) [causative]

• मनूनाम्: of the Manus (of men)
• मनूनाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• विवस्वता: by/with Vivasvat
• विवस्वता: करण
• Type: Noun
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक; a solar deity)

• चक्षसा: with (his) sight/vision
• चक्षसा: करण
• Type: Noun
• Root: चक्षस् (प्रातिपदिक; ‘sight, eye, vision’)

• द्याम्: the heaven
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• अपः: the waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• धारयन्: they placed/held up, established
• धारयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारयति) [causative/intensive stem in RV usage]

• द्रविणोदाम्: the wealth-giver
• द्रविणोदाम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet of Agni)
• Root: द्रविणोद (प्रातिपदिक; ‘giver of wealth’)