Rig Veda 1.78.3: Mandala 1, Sukta 78, Mantra 3

Sukta 1.78

Rishi: Gotama lineage

Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

तमु त्वा वाजसातममङ्गिरस्वद्धवामहे । द्युम्नैरभि प्र णोनुमः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.78.3

Transliteration

tám u tvā vāja-sā́tamam aṅgirasvád dhavāmahe | dyumnáir abhí prá ṇónumaḥ ||

Translation

اے اگنی، تجھے پکارتے ہیں جو قوت کی پوری فراوانی حاصل کرنے میں سب سے زیادہ فتح مند ہے، اے انگیراس جیسے شعلے۔ ہم تجھے روشن طاقتوں کے ساتھ اپنے اندر آگے بڑھنے کی ترغیب دیتے ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed; and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाजसातमम्: the most prize-winning / best at winning booty
• वाजसातमम्: कर्म (त्वा/तम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: वाज-सातम (प्रातिपदिक; वाज + सातम ‘most winning/most bestowing of prizes’)

• अङ्गिरस्वत्: Aṅgiras-like; like the Aṅgirases
• अङ्गिरस्वत्: कर्म (त्वा/तम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अङ्गिरस् + वत् (तद्धितान्त प्रातिपदिक)

• हवामहे: we invoke; we call
• हवामहे: क्रिया (कर्तृ-प्रयोगः; कर्ता = वयम्) तथा ‘तम्/त्वा’ प्रति आह्वानकर्म
• Type: Verb
• Root: √ह्वा (ह्वयति/ह्वायति) ‘to call, invoke’

• द्यु॒म्नैः: with glories; with splendours
• द्यु॒म्नैः: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु॒म्न (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक) ‘splendour, brilliance, glory’

• अभि: towards; upon
• अभि: — (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth; forward
• प्र: — (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• नः: our; of us
• नः: सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी) अथवा सम्प्रदान (यदि ‘to us’ इति) — अत्र ‘our’ अधिक युक्तम्
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नोनुमः: we impel; we urge on
• नोनुमः: क्रिया (कर्तृ-प्रयोगः; कर्ता = वयम्)
• Type: Verb
• Root: √नु (नवते/नुनोति) ‘to push, impel, set in motion’ (Vedic intensive/reduplicated present)