Rig Veda 1.57.2: Mandala 1, Sukta 57, Mantra 2

Sukta 1.57

Rishi: Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अध ते विश्वमनु हासदिष्टय आपो निम्नेव सवना हविष्मतः । यत्पर्वते न समशीत हर्यत इन्द्रस्य वज्रः श्नथिता हिरण्ययः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.57.2

Transliteration

ádha te víśvam ánu ha āsad iṣṭáye ā́po nimnéva sávānā haviṣmátaḥ | yát párvate ná samáśīt haryatá índrasya vájraḥ śnáthitā hiraṇyáyaḥ ||

Translation

پھر سب آپ کے پیچھے قربانی کے لیے چل پڑے: پانی نیچے کی جگہ کی طرح آئے، پیش کرنے والے کی پریسنگز کی طرف۔ جب، قابلِ پسند، اندر کا سنہری بج پہاڑ پر نہیں رکا لیکن اسے ٹکڑے کر دیا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध: then, thereafter
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (avyaya)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (pronominal base त्वद्)

• विश्वम्: all (the whole)
• विश्वम्: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (prātipadika)

• अनु: after, along, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (avyaya)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (avyaya)

• असदिष्टयः: the (well-)directed streams/impulses (lit. ‘right-going wishes/offerings’)
• असदिष्टयः: Kartā
• Type: Noun (collective/agentive epithet)
• Root: सद् (dhātu) + इष्टि (prātipadika) → सदिष्टि (kṛdanta/derivative stem)

• आपः: the waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अप् (prātipadika)

• निम्ना: by/like a depth, in a low place
• निम्ना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: निम्न (prātipadika)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (avyaya)

• सवनानि: pressings (Soma-pressings), libations
• सवनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: सवन (prātipadika)

• हविष्मतः: of the oblation-bearing (worshipper)
• हविष्मतः: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Adjective
• Root: हविष्मत् (prātipadika)

• यत्: which, that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• पर्वते: on/in the mountain
• पर्वते: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पर्वत (prātipadika)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (avyaya)

• समशीः: you lay/layest (down), you rested
• समशीः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: शा/शी (dhātu ‘to lie, rest’) with preverb सम्

• हर्यतः: of the golden/ardent one
• हर्यतः: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: हर्यत् (prātipadika, ‘golden/bright; eager’)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (prātipadika)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वज्र (prātipadika)

• श्नथिता: shattered, crushed
• श्नथिता: Kartā/Viśeṣaṇa
• Type: Participle (past passive)
• Root: श्नथ् (dhātu ‘to pierce, crush, shatter’) → श्नथित (PPP)

• हिरण्ययः: golden
• हिरण्ययः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यय (prātipadika)