Rig Veda 1.152.2: Mandala 1, Sukta 152, Mantra 2

Sukta 1.152

Rishi: Māmateya (tradition associates RV 1.152 with the Māmata lineage; exact rishi-attribution may vary by Anukramaṇī recensions)

Devata: Mitra–Varuṇa (dyad of harmony and vast-order; invoked as powers of Truth and cosmic law)

Chandas: Triṣṭubh (probable for this section; RV 1.152 is predominantly Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.152.2

Transliteration

etác caná tvó ví ciketad eṣā́ṃ satyó mántraḥ kaviśastá ṛ́ghāvān | trír-aśriṃ hánti catúr-aśrir ugró devánido há prathamā́ ajūryan ||

Translation

یہ بھی, آپ اسے واضح دیکھیں: ان میں، سچا منتر، رشی کی تعریف کردہ اور سیدھی چلنے والی قوت سے محرک، وہ چار کناروں والی زبردست قوت بن جاتا ہے جو تین کناروں والے کو گراتی ہے؛ اور پہلے دیوتا کو ماننے سے انکار کرنے والے ٹوٹ جاتے ہیں اور قائم نہیں رہتے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एतत्: this (thing)
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• त्वः: of you / your
• त्वः: —
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वि: apart, distinctly
• वि: —
• Type: Preverb
• Root: वि

• चिकेतत्: let (him) perceive/understand
• चिकेतत्: —
• Type: Verb
• Root: √चित् (चेतति/चिकेत) ‘to perceive, notice, understand’

• एषाम्: of these (persons/things)
• एषाम्: —
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सत्यः: true
• सत्यः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• मन्त्रः: hymn / sacred formulation
• मन्त्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)

• कविशत्: like a seer; seer-wise
• कविशत्: —
• Type: Indeclinable (adverbial)
• Root: कवि (प्रातिपदिक) + शस्/शत् (क्रियाविशेषणीय-प्रत्यय; ‘in the manner of’)

• ऋघावान्: vigorous/strong (in chant)
• ऋघावान्: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: ऋघावन् (प्रातिपदिक; ‘having ṛghā/ṛk-strength, vigorous in hymn/chant’)

• त्रिः: thrice
• त्रिः: —
• Type: Indeclinable
• Root: त्रिस्

• अश्रिम्: the three-edged (one) / tri-cornered (foe)
• अश्रिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अश्रि (प्रातिपदिक; ‘edge/corner; sharp point’)

• हन्ति: he strikes / slays
• हन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √हन् ‘to strike, slay’

• चतुरश्रिः: the four-edged (one)
• चतुरश्रिः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: चतुर् + अश्रि (प्रातिपदिक समास; ‘four-edged’)

• उग्रः: fierce
• उग्रः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• देवनिदः: god-revilers
• देवनिदः: Karma
• Type: Noun
• Root: देव + निद् (प्रातिपदिक; ‘reviler/denier of the gods’)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह

• प्रथमाः: the first / foremost
• प्रथमाः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• अजूर्यन्: they did not age / did not weaken
• अजूर्यन्: —
• Type: Verb
• Root: √जुर्/√जॄ ‘to grow old, wear out’ (नकारार्थे अ- उपसर्ग/निषेध)