Rig Veda 1.108.2: Mandala 1, Sukta 108, Mantra 2
Sukta 1.108
Devata: Indra-Agni (dual); Soma as offered substance/power
Samhita Patha (Devanagari)
यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम् । तावाँ अयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम् ॥
Transliteration
yā́vad idáṃ bhúvanaṃ víśvam ásty uruvyácā varímatā gabhīrám | tā́vāṃ ayam pátave sómo astv árām indrāgnī mánase yuvábhyām ||
Translation
جتنا یہ ساری دنیا وسیع ہے، چوڑائی میں پھیلی ہوئی، گہری ہے، اتنا ہی وسیع یہ سوم پینے کے لیے ہو، اے اِندر اور اگنی، تم دونوں کے من کے لیے کافی ہو۔
Word by Word
यावत्as far as; as much as
यावत्:
Adhikaraṇa (परिमाण/अवधि-निर्देश) / सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootयावत् (यावद्- prātipadika; relative measure) अव्यय
इदम्this
इदम्:
Karma (अस्ति इत्यस्य विषयः) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (sarvanāma-prātipadika)
भुवनम्world; being; realm
भुवनम्:
Kartā (अस्ति इत्यस्य कर्तृ-रूपेण ‘भुवनं … अस्ति’) / विषय
TypeNoun
Rootभुवन (भू ‘to be’ + -वन; prātipadika)
विश्वम्all; entire
विश्वम्:
Kartā (भुवनम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (prātipadika)
अस्तिis; exists
अस्ति:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (भूवादि) ‘to be’
उरुव्यचाwide-spreading; far-reaching
उरुव्यचा:
Kartā (भुवनम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउरु-व्यचस् (prātipadika; bahuvrīhi/tatpuruṣa adj.)
वरिमताhaving breadth; expansive
वरिमता:
Kartā (भुवनम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवरिमन् (prātipadika ‘breadth, expanse’) + -वत् (मतुप्) → वरिमत्
गभीरम्deep
गभीरम्:
Kartā (भुवनम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगभीर (prātipadika)
तावत्so far; so much
तावत्:
Adhikaraṇa (परिमाण/अवधि-निर्देश) / सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootतावत् (तावद्- prātipadika; correlative measure) अव्यय
अयम्this (here)
अयम्:
Kartā (अस्तु इत्यस्य कर्ता; ‘अयं सोमः’)
TypePronoun
Rootअयम् (idam-series pronoun)
पातवेfor drinking
पातवे:
Sampradāna / Prayojana (उद्देश्यः: ‘पानाय’)
TypeVerbal noun / Infinitive
Root√पा (पिबति) ‘to drink’ → पातु (infinitive base) / पातव्; दातिवत्-रूप
सोमःSoma (the pressed drink/deity)
सोमः:
Kartā (अस्तु इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम (prātipadika)
अस्तुlet there be; may it be
अस्तु:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् ‘to be’
त्वरम्quickly; with haste
त्वरम्:
Karma / Kriyā-viśeṣaṇa (त्वरां—‘quickly’)
TypeNoun
Rootत्वर (prātipadika ‘haste, quickness’)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sambodhana (सम्बोधन) / सम्बद्ध-देवता
TypeNoun (dual deity)
Rootइन्द्र + अग्नि (द्वन्द्व-समास)
मनसेfor the mind; for intention
मनसे:
Sampradāna (युवभ्याम् इत्यस्य सह: ‘for (your) mind/intent’)
TypeNoun
Rootमनस् (prātipadika)
युवभ्याम्for you two
युवभ्याम्:
Sampradāna (प्राप्त्यर्थे: ‘for you two’)
TypePronoun
Rootयुवम् (2nd person pronoun, dual)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.