Atharva Veda 9.2.4 — Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 4

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

नु॒दस्व॑ काम॒ प्र णु॑दस्व का॒माव॑र्तिं यन्तु॒ मम॒ ये स॒पत्नाः॑ । तेषां॑ नु॒त्ताना॑मध॒मा तमां॒स्यग्ने॒ वास्तू॑नि॒ निर्द॑ह॒ त्वम्

IAST Transliteration

nudásva kāma prá nudásva kāmā́vartim yantu máma yé sapatnā́ḥ | téṣāṃ nuttā́nām adhamā́ támāṃsy agne vā́stūni nír daha tvám ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Drive off, O Kāma; drive off forth, O Kāma: let my rivals go into reversal and turning-back. Of those driven out, to the lowest darknesses—O Agni—burn thou their dwellings utterly away.

Word by Word

• नुदस्व: drive away!
• नुदस्व: —
• Type: Verb
• Root: नुद् (धातु)

• काम: O Desire (personified)
• काम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward (intensifier)
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• नुदस्व: drive away!
• नुदस्व: —
• Type: Verb
• Root: नुद् (धातु)

• काम: O Desire
• काम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• आवर्तिम्: the turning back/return (i.e., reversal)
• आवर्तिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: आवर्ति (प्रातिपदिक)

• यन्तु: let (them) go
• यन्तु: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• मम: of me, my
• मम: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: कर्तृ (यन्तु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सपत्नाः: rivals, adversaries
• सपत्नाः: कर्तृ (यन्तु इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सपत्न (प्रातिपदिक)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नुत्तानाम्: of the driven-away (ones)
• नुत्तानाम्: —
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: नुद् (धातु) → नुत्त (कृदन्त, भूतकर्मणि) + आनाम्

• अधमा: lowest, most vile
• अधमा: कर्म (निर्दह इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: अधम (प्रातिपदिक)

• तमांसि: darknesses, gloom
• तमांसि: कर्म (निर्दह इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वास्तूनि: dwellings, abodes (house-sites)
• वास्तूनि: कर्म (निर्दह इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वास्तु (प्रातिपदिक)

• निर्दह: burn out, consume completely!
• निर्दह: —
• Type: Verb
• Root: दह् (धातु) + निर् (उपसर्ग)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ (निर्दह इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic transmission (Kāma-cycle)

Devata: Kāma and Agni

Chandas: Anuṣṭubh-like

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: vira