Atharva Veda 4.31.5: Kanda 4, Anuvaka 4, Sukta 31, Mantra 5

Sukta 31

Sanskrit (Devanagari)

वि॒जे॒ष॒कृदिन्द्र॑ इवानवब्र॒वो॒३ऽस्माकं॑ मन्यो अधि॒पा भ॑वे॒ह। प्रि॒यं ते॒ नाम॑ सहुरे गृणीमसि वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आब॒भूथ॑

Sanskrit recitationAtharva Veda 4.31.5

IAST Transliteration

vijéṣakṛ́d índra iva anavabravó ’smā́kaṃ manyo adhipā́ bhavéhá | priyáṃ te nā́ma sahure gṛṇīmasi vidmá tám utsáṃ yáta ābabhū́tha

English Translation (Griffith/Whitney)

Victory-working, like Indra, unrebukable, be thou here our over-lord, O Manyu. Thy dear Name, O overpowering One, we hymn; we know that well-spring whence thou hast arisen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विजेषकृत्: victory-winning, victory-maker
• विजेषकृत्: विशेषण (कर्तृ-सम्बन्धी)
• Type: Adjective (agent-noun)
• Root: विजेषकृत् (प्रातिपदिक; वि + जि ‘जय’ + कृदन्त -कृत्)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: उपमान (तुलना)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• अनवब्रवः: not to be reviled; irreproachable
• अनवब्रवः: विशेषण (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective
• Root: अनवब्रव (प्रातिपदिक; अ- + अवब्रव ‘blame/abuse’)

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मन्यः: wrath, battle-fury (personified)
• मन्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक)

• अधिपाः: overlord, ruler
• अधिपाः: कर्तृ-सम्बन्धी (विधेय)
• Type: Noun (title)
• Root: अधिप (प्रातिपदिक)

• भव: become; be
• भव: (आह्वान/विधि)
• Type: Verb
• Root: भू

• इह: here
• इह: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• प्रियम्: dear (thing); beloved
• प्रियम्: कर्म (गृणीमसि इत्यस्य)
• Type: Adjective/Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• नाम: name
• नाम: कर्म (गृणीमसि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• सहुरे: to the mighty one
• सहुरे: सम्प्रदान (यस्य स्तुतिः)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: सहुर (प्रातिपदिक; ‘mighty/overpowering’)

• गृणीमसि: we praise, we sing
• गृणीमसि: कर्तृ (वयं)
• Type: Verb
• Root: गॄ (गिर्/गृण् ‘to sing/praise’)

• विद्म: we know
• विद्म: कर्तृ (वयं)
• Type: Verb
• Root: विद् (ज्ञान)

• तम्: that (one/thing)
• तम्: कर्म (विद्म इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• उत्सम्: spring, source
• उत्सम्: कर्म/विषय (विद्म)
• Type: Noun
• Root: उत्स (प्रातिपदिक)

• यत्: which
• यत्: कर्म (आबभूथ इत्यस्य)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• आ: towards; forth (prefix)
• आ: (क्रियाविशेषण-उपसर्ग)
• Type: Preverb
• Root: आ

• बभूथ: you have become; you arose
• बभूथ: कर्तृ (त्वम्)
• Type: Verb
• Root: भू

Attribution

Rishi: Angiras/Atharvanic seer-tradition (Manyu-hymn complex; r̥ṣi attribution varies in ancillary lists)

Devata: Manyu (personified Wrath), with Indra as comparative paradigm

Chandas: Triṣṭubh (probable; Manyu hymns frequently employ triṣṭubh cadence)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta