Atharva Veda 2.14.4: Kanda 2, Anuvaka 2, Sukta 14, Mantra 4

Sukta 14

Sanskrit (Devanagari)

भू॒त॒प॒तिर्निर॑ज॒त्विन्द्र॑श्चे॒तः स॒दान्वाः॑ । गृ॒हस्य॑ बु॒ध्न आसी॑ना॒स्ता इन्द्रो॒ वज्रे॒णाधि॑ तिष्ठतु

Recitation with translationAtharva Veda 2.14.4

IAST Transliteration

bhūtapátir nír ajatu índraś ca cetáḥ sadánvā́ḥ | gṛhásya budhná āsī́nās tā́ índro vájreṇā́dhi tiṣṭhatu ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Let the Lord of beings drive them forth; and Indra—constant in intent—(drive them forth). Those that sit upon the house’s base, over those let Indra stand, with thunderbolt above them.

Translation

جانداروں کا مالک انہیں نکال دے؛ اور اندر - ارادے میں مستقل - انہیں نکال دے۔ جو گھر کی بنیاد پر بیٹھے ہیں، ان کے اوپر اندر بجلی کے ہتھیار کے ساتھ کھڑا ہو۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भूतपतिः: lord of beings
• भूतपतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: भूतपति (प्रातिपदिक) < भूत + पति

• निरजत्: drove away / expelled
• निरजत्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: अज् (धातु) + निर् (उपसर्ग)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• चेतः: the mind / intelligence
• चेतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)

• सदान्वाः: ever-present / abiding
• सदान्वाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सदान्व (प्रातिपदिक)

• गृहस्य: of the house
• गृहस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)

• बुध्नः: the foundation / base
• बुध्नः: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: बुध्न (प्रातिपदिक)

• आसीनाः: seated
• आसीनाः: कर्तृ
• Type: Participle (Adjective)
• Root: आस् (धातु) → आसीन (कृदन्त, क्त)

• ताः: those (f.)
• ताः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वज्रेण: with the thunderbolt
• वज्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• अधि: over, upon
• अधि: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (अव्यय)

• तिष्ठतु: let (him) stand / remain
• तिष्ठतु: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (seer attribution varies by anukramaṇī for this hymn)

Devata: Indra (as rakṣas-slayer) and Bhūtapati (as overlord/controller of beings)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires full hymn metrical audit)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: bhayankara