Atharva Veda 19.13.5: Kanda 19, Anuvaka 2, Sukta 13, Mantra 5

Sukta 13

Sanskrit (Devanagari)

ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒यः स्थवि॑रः॒ प्रवी॑रः॒ सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिष॑त्वा सहो॒जिज्जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ गो॒विद॑म्

Recitation with translationAtharva Veda 19.13.5

IAST Transliteration

balavijñāyáḥ sthaviráḥ pravī́raḥ sáhasvān vājī́ sáhamāna ugráḥ | abhivī́ro abhiṣátvā sahojíj jáitram indra rátham ā́ tiṣṭha govídam

English Translation (Griffith/Whitney)

Knowing strength, stout, rich in heroes; mighty, prize-winning, overpowering, fierce—more than heroic, having smitten, winning by might: O Indra, mount the conquering chariot, the cow-winning.

Translation

طاقت کو جاننے والا، مضبوط، بہادروں سے بھرپور، طاقتور، انعام جیتنے والا، زیر کرنے والا، شدید، بہادری سے بڑھ کر، مار کر، طاقت سے جیت کر، اے اندر، فتح مند رتھ پر سوار ہو، گائے جیتنے والے پر۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बलविज्ञायः: knower of strength / discerning strength
• बलविज्ञायः: कर्तृ (विशेषणरूपेण इन्द्रस्य)
• Type: Adjective (bahuvrīhi/compound epithet)
• Root: बल-विज्ञाय (प्रातिपदिक; ‘बल’ + ‘विज्ञाय’)

• स्थविरः: steadfast, firm, mighty
• स्थविरः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: स्थविर (प्रातिपदिक)

• प्रवीरः: having eminent heroes; very heroic
• प्रवीरः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-वीर (प्रातिपदिक)

• सहस्वान्: powerful, strong
• सहस्वान्: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्वत् (प्रातिपदिक)

• वाजी: swift; prize-winning; steed-like
• वाजी: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• सहमानः: enduring, overcoming
• सहमानः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle (present)
• Root: सह् (धातु) → सहमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ)

• उग्रः: fierce, formidable
• उग्रः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• अभिवीरः: pre-eminently heroic; hero over (others)
• अभिवीरः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अभि-वीर (प्रातिपदिक)

• अभिषत्वा: having pressed/impelled (upon), having assailed
• अभिषत्वा: कर्तृ-क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
• Type: Gerund (absolutive)
• Root: अभि-षु/सव् (धातु; ‘to press/impel’) → अभिषत्वा (क्त्वान्त अव्यय)

• सहोजित्: conquering by strength and vigor
• सहोजित्: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (compound epithet)
• Root: सहस्-ओजस्-जित् (प्रातिपदिक; ‘strength+vigor+conquering’)

• जैत्रम्: victorious (thing); victory, triumph
• जैत्रम्: कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: जैत्र (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• आ: unto, onto; hither
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• तिष्ठ: mount! stand! take your place!
• तिष्ठ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → तिष्ठ (लोट्)

• गोविदम्: cow-finding; winning cattle (as booty)
• गोविदम्: कर्म/विशेष्य-विशेषणभावः (रथम्—गोविदम्, ‘cow-finding’ chariot)
• Type: Adjective (used as epithet)
• Root: गो-विद (प्रातिपदिक; ‘finder/knower of cows’)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh-like / mixed

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta