Adhyaya 75: Description of Jambūdvīpa: its regions, mountains, measurements, and cosmic structure

Verse 1

रुद्र उवाच । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । संख्यां चापि समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् ॥ ७५.१ ॥

Wika ni Rudra: “Mula rito, ipaliliwanag ko ang Jambūdvīpa ayon sa tunay nitong kalagayan, pati ang bilang ng mga karagatan at ang lawak ng mga dvīpa.”

Verse 2

यावन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च याः स्मृताः । महाभूतप्रमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः पृथक् ॥ ७५.२ ॥

“(Ilalarawan ko) kung ilang taon, at ang mga ilog na inaalala sa loob ng mga lupain na iyon; gayundin ang mga sukat ng mahābhūta (dakilang mga elemento), at hiwa-hiwalay ang mga landas ng Buwan at Araw.”

Verse 3

द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च । न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैर् विततं जगत् ॥ ७५.३ ॥

“Ang libu-libong pagkakahati ng mga dvīpa, at yaong nakapaloob sa pitong pangunahing dvīpa, ay hindi kayang isa-isang isalaysay dito ayon sa pagkakasunod; sa pamamagitan ng mga ito, nalalatag ang sanlibutan.”

Verse 4

सप्तद्वीपान् प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह । येषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ॥ ७५.४ ॥

“Ipapaliwanag ko ang pitong dvīpa, kasama ang mga katawang-langgít na ukol sa Buwan at Araw; hinggil dito, ang mga tao sa pamamagitan ng pangangatwiran ay nagtatakda ng mga sukat (at pamantayan ng kaalaman).”

Verse 5

अचिन्त्याः खलु ये भावाः न तांस्तर्केण साधयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं विभाव्यते ॥ ७५.५ ॥

Tunay nga, ang mga katotohanang di-maisip ay hindi dapat patunayan sa pamamagitan lamang ng pangangatwiran; at anumang nasa lampas ng mga sangkap na materyal (prakṛti) ay nauunawaang di-maaarok ng isip.

Verse 6

नव वर्षं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत ॥ ७५.६ ॥

Ipapaliwanag ko ang siyam na varṣa ng Jambūdvīpa ayon sa tunay na kalagayan—ang lawak nito, ang bilugang anyo ng mandala, at ang sukat sa yojana; kaya unawain ninyo nang may pag-iingat.

Verse 7

शतमेकें सहस्राणां योजनानां समन्ततः । नानाजनपदाकीर्णं योजनेर्विविधैः शुभैः ॥ ७५.७ ॥

Umaabot ito ng isang daang libong yojana sa lahat ng panig, at napupuno ng maraming janapada (mga lupain), na tinatakdaan ng iba’t ibang mapalad na sukat sa yojana.

Verse 8

सिद्धचारणसंकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम् । सर्वधातुविवृद्धैश्च शिलाजालसमुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतश्चितम् ॥ ७५.८ ॥

Masiksik ito ng mga Siddha at Cāraṇa, at pinapaganda ng mga bundok—sagana sa lahat ng uri ng yamang-mineral at mga salimuot na batong umuusbong doon—at napupuno sa lahat ng dako ng mga ilog na nagmumula sa kabundukan.

Verse 9

जम्बूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः परिमण्डलः । नवभिश्चावृतः श्रीमान् भुवनैर्भूतभावनः ॥ ७५.९ ॥

Ang Jambūdvīpa ay malawak at maringal, bilog sa lahat ng panig. Naliligid ito ng siyam na varṣa; maringal ito, at sa pamamagitan ng mga daigdig nito ay inaaruga nito ang mga nilalang.

Verse 10

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः ॥ ७५.१० ॥

Ito ay napalilibutan sa lahat ng panig ng Karagatang Asin; at sa paligid, ito’y lumalawak nang pantay, ayon sa lawak ng Jambūdvīpa.

Verse 11

तस्य प्रागायताः दीर्घाः षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ ॥ ७५.११ ॥

Para sa lupain na iyon, na humahaba patungong silangan at malawak ang saklaw, ito ang anim na ‘bundok-varṣa’; at sa magkabilang panig ay naroon ang mga karagatan, sa silangan at sa kanluran.

Verse 12

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान् ॥ ७५.१२ ॥

Himaprāya at Himavān, Hemakūṭa at Hemavān; at gayundin ang Niṣadha—ang dakilang bundok—(ay inilalarawang) nagdudulot ng ginhawa at kagalingan sa lahat ng dako.

Verse 13

चतुर्वर्णः स सुवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः ॥ ७५.१३ ॥

Ang Bundok Meru ay inilalarawang may apat na kulay; ito’y ginintuang bundok na binubuo ng maningning na masa ng mineral o metal. Ang sukat nito’y tila bilog ang anyo, at gayundin ay may apat na panig, na lubhang matayog.

Verse 14

नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसम्भूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ ७५.१४ ॥

Sa mga tagiliran, siya’y lumilitaw sa sari-saring kulay at taglay ang mga katangian ng isang Prajāpati; siya’y isinilang mula sa bahaging pusod ni Brahmā, ang kataas-taasang Panginoon (Parameṣṭhin).

Verse 15

पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्राह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते ॥ ७५.१५ ॥

Kapag nakaharap sa silangan, siya ay may puting kulay; kaya itinatalaga sa kanya ang katayuang Brahmana. At kapag dilaw sa panig na timog, kaya itinuturing sa kanya ang katayuang Vaiśya.

Verse 16

भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर् नामार्थकर्मणः ॥ ७५.१६ ॥

At sinasabing siya’y kahawig ng dahon ng halamang bhṛṅga; at yamang nasa panig ng kanluran, kaya ipinahayag ang kanyang pag-uuri bilang “Śūdra”—batay sa pangalan, kahulugan, at tungkuling kaugnay ng Meru.

Verse 17

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः॥ ७५.१७॥

Sa hilagang panig niya, namamasdan ang pulang kulay; dahil dito, ipinahihiwatig ang kanyang likas na Kṣatriya—ganyan inilalarawan ang mga varṇa.

Verse 18

वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैडूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकुम्भश्च श्रृङ्गवान् ॥ ७५.१८ ॥

Inilalarawan siyang likás na bilog, may katangian ayon sa kulay at sukat: bughaw at yari sa vaidūrya (batong-hiyas na tulad ng lapis), puti—dalisay na puti—gintong kulay; at may kulay na gaya ng balahibo ng paboreal, gayundin ay śātakaumbha (pinong ginto), at may sungay.

Verse 19

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्र उच्यते ॥ ७५.१९ ॥

Ito ang mga haring bundok, na pinaglilingkuran ng mga Siddha at Cāraṇa; at ang kanilang panloob na luwang (o pagitan) ay sinasabing siyam na libo (yunit).

Verse 20

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स सम्भवः । नवैव तु सहस्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः ॥ ७५.२० ॥

Sa gitna naroon ang lupain na tinatawag na Ilāvṛta, ang sentrong nasasaklaw na kaugnay ng Mahāmeru. Ito’y lumalawak nang siyam na libong yojana sa bawat panig.

Verse 21

मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्धं तथोत्तरम् ॥ ७५.२१ ॥

Sa pinakasentro nito ay nakatindig ang dakilang Meru, na wari’y apoy na walang usok. Ang katimugang kalahati ng Meru ay tinatawag na Vedya-ardha, at gayundin ang hilagang kalahati ay ang hilagang bahagi.

Verse 22

वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद्विधीयते ॥ ७५.२२ ॥

Dito, ang anim na varṣa na naipaliwanag—ang mga iyon ay may kani-kaniyang varṣa-mountains (varṣaparvata). Para sa lahat ng varṣa, itinakda ang sukat ng lapad ayon sa pamantayan na isang yojana.

Verse 23

द्वे द्वे वर्षे सहस्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते ॥ ७५.२३ ॥

Sa bawat pares ng varṣa, ang taas ay sinasabing dalawang libong yojana; at ang lawak ng Jambūdvīpa ay inilalarawan bilang kanilang sukat sa kahabaan.

Verse 24

योजनानां सहस्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरौ । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवान् शृङ्गवांश्च यः ॥ ७५.२४ ॥

Dalawang bundok—Nīla at Niṣadha—ang umaabot sa dalawang daang libong yojana. Ang mga bundok na nasa ibayo nila ay mas maliit ang saklaw: Śveta, Hemakūṭa, at Himavān, ang hanay ng bundok na may maraming taluktok.

Verse 25

जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते ॥ ७५.२५ ॥

Ayon sa sukat ng Jambūdvīpa, ganito inilarawan ang Niṣadha. Mula sa pamantayang iyon, ang Hemakūṭa ay nababawasan ng isang ikalabindalawa; at ang Himavān ay nababawasan ng isang ikadalawampu kung ihahambing sa Hemakūṭa.

Verse 26

अष्टाशीतिसहस्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान्शैल आयतः पूर्वपश्चिमे ॥ ७५.२६ ॥

Ang dakilang bundok na Hemakūṭa ay umaabot sa walumpu’t walong libong yojana. Ang kabundukang Himavān ay umaabot sa walumpung libong yojana sa silangan–kanlurang direksiyon.

Verse 27

द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम् ॥ ७५.२७ ॥

Dahil ang kontinente (dvīpa) ay nagkakaroon ng anyong pabilog, inilalarawan ang pagliit at paglawak nito; gayundin, ang mga rehiyon (varṣa) at ang mga bundok ay itinatanghal—kung paanong nasabi na rito, gayon din ang ilalahad sa susunod.

Verse 28

तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु ॥ ७५.२८ ॥

Sa gitna ng mga iyon ay naroon ang mga bayang tinitirhan (janapada), at gayundin ang mga rehiyon (varṣa). Ang mga ito’y napaliligiran ng mga bundok na magaspang, may mga bangin at hindi pantay na lupain.

Verse 29

संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम् । वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः ॥ ७५.२९ ॥

Dahil sa mga pagkakahati ng mga ilog, ang mga lupain ay magkakaugnay na umaabot ngunit hindi madaling mapuntahan ang isa’t isa. Sa mga iyon naninirahan ang mga nilalang na sari-saring uri, sa lahat ng dako.

Verse 30

एतद्धैमवतं वर्षं भारती यत्र सन्ततिः । हेमकूटं परं यत्र नाम्ना किम्पुरुषोत्तमः ॥ ७५.३० ॥

Ito ang rehiyong Haimavata (Himalaya), na tinitirhan ng lahing Bhāratī (mga supling ni Bhārata); at doon naroon ang mataas na Hemakūṭa, na kilala sa pangalang Kiṁpuruṣottama.

Verse 31

हेमकूटात् तु निषधं हरिवर्षं तदुच्यते । हरिवर्षात् परं चैव मेरुपार्श्व इलावृतम् ॥ ७५.३१ ॥

Mula sa Hemakūṭa, ang lupain ng Niṣadha ay tinatawag na Harivarṣa; at lampas sa Harivarṣa, sa gilid ng Bundok Meru, naroroon ang Ilāvṛta.

Verse 32

इलावृतात् परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् । रम्यकाच्च परं श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात् परं चैव शृङ्गवन्तं कुरु स्मृतम् ॥ ७५.३२ ॥

Lampas sa Ilāvṛta ay naroon ang Nīla at ang bantog na lupain na tinatawag na Ramyaka. Lampas sa Ramyaka ay ang kilalang Bundok Śveta; at lampas doon ay ang Hiraṇmaya. Lampas sa Hiraṇmaya, ang Kuru ay inaalala bilang Śṛṅgavant (lupain na kaugnay ng mga bundok Śṛṅgavat).

Verse 33

धनुःसंस्थे तु द्वे वर्षे विज्ञेये दक्षिणोत्तरे । द्वीपानि खलु चत्वारि चतुरस्त्रमिलावृतम् ॥ ७५.३३ ॥

Sa rehiyong nakahugis na parang busog, dapat maunawaan na may dalawang varṣa—timog at hilaga. Tunay na may apat na dvīpa (mga pulo), at ang Ilāvṛta ay may anyong parisukat.

Verse 34

अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं शृङ्गवतो यच्च वेद्यर्धं हि तदुत्तरम् ॥ ७५.३४ ॥

Sa timog ng Niṣadha, ayon sa kaugalian, ito ang itinuturing na katimugang kalahati ng Vedi; at ang nasa lampas ng Śṛṅgavat ay siyang hilagang kalahati ng Vedi.

Verse 35

वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो यत्र मेरुस्त्विलावृतः ॥ ७५.३५ ॥

Sa timog na kalahati ng Vedi ay may tatlong varṣa, at gayundin ay tatlo sa hilagang kalahati. Sa pagitan ng dalawang iyon ay ang gitnang lupain na dapat maunawaan, kung saan naroroon ang Bundok Meru—ang Ilāvṛta.

Verse 36

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः ॥ ७५.३६ ॥

Sa timog ng Bundok Nīla at sa hilaga ng Bundok Niṣadha ay naroroon ang isang dakilang bundok na umaabot pahilaga, na tinatawag na Mālyavān.

Verse 37

योजनानां सहस्रे द्वे विष्कम्भोच्छ्रय एव च । आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः ॥ ७५.३७ ॥

Ang diyametro at ang taas nito ay kapwa sinasabing tig-dalawang libong yojana; at ang haba nito ay ipinahahayag na tatlumpu’t apat na libong yojana.

Verse 38

तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामोच्छ्रयविस्तारात् तुल्यो माल्यवता तु सः ॥ ७५.३८ ॥

Sa kanluran nito ay dapat makilala ang bundok na tinatawag na Gandhamādana; sa haba, taas, at lapad, ito’y katulad ng Mālyavat.

Verse 39

परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः । चतुर्वर्णः ससौवर्णश्चतुरस्त्रः समुच्छ्रितः ॥ ७५.३९ ॥

Sa gitna ng mga iyon ay naroroon ang Bundok Meru, ang gintong bundok: bilog ang anyo; may apat na uri ng kulay at may ningning na ginto; may apat na panig at napakataas.

Verse 40

अव्यक्ता धातवः सर्वे समुत्पन्ना जलादयः । अव्यक्तात् पृथिवीपद्मं मेरुस्तस्य च कर्णिका ॥ ७५.४० ॥

Mula sa Di-nahahayag (avyakta), lumitaw ang lahat ng sangkap ng mga elemento—nangunguna ang tubig at ang iba pa. Mula sa di-nahahayag na iyon, sumibol ang Daigdig na gaya ng isang lotus, at ang Meru ang sinasabing karṇikā, ang gitnang ubod nito.

Verse 41

चतुष्पत्रं समुत्पन्नं व्यक्तं पञ्चगुणं महत् । ततः सर्वाः समुद्भूता वितता हि प्रवृत्तयः ॥ ७५.४१ ॥

Pagkaraan, may lumitaw na prinsipyong may apat na talulot—nahahayag, dakila, at may limang katangian; mula roon, tunay nga, ang lahat ng mga pag-uudyok at gawain (pravṛtti) ay sumibol at lumaganap nang malawakan.

Verse 42

अनेककल्पजीवद्भिः पुरुषैः पुण्यकारिभिः । कृतात्मभिर्महात्मभिः प्राप्यते पुरुषोत्तमः ॥ ७५.४२ ॥

Ang Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona, ay nakakamtan ng mga taong nabuhay sa maraming kalpa, gumagawa ng mga gawaing may bisa, at may pagpipigil-sa-sarili—mga dakilang kaluluwa (mahātmā).

Verse 43

महायोगी महादेवो जगद्ध्येयो जनार्दनः । सर्वलोकगतोऽनन्तो व्यापको मूर्तिरव्ययः ॥ ७५.४३ ॥

Siya ang dakilang yogin, ang dakilang Panginoon; si Janārdana na dapat pagnilayan ng sanlibutan. Siya ang Walang Hanggan, naroroon sa lahat ng daigdig, sumasaklaw sa lahat, may anyo, at di-nasisira.

Verse 44

न तस्य प्राकृताः मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसंभवा । योगित्वाच्चेश्वरत्वाच्च सत्त्वरूपधरो विभुः ॥ ७५.४४ ॥

Ang anyo Niya ay hindi materyal (prākṛta), ni hindi nalilikha mula sa laman, taba, at buto. Dahil sa Kaniyang kalikasang yogiko at sa Kaniyang pagka-Panginoon, ang Lubos na Lumalaganap ay nagtataglay ng anyong binubuo ng sattva (kalinawan at kadalisayan).

Verse 45

तन्निमित्तं समुत्पन्नं लोके पद्मं सनातनम् । कल्पशेषस्य तस्यादौ कालस्य गतिरीदृशी ॥ ७५.४५ ॥

Mula sa gayong sanhi, lumitaw sa daigdig ang walang-hanggang lotus. Sa simula ng natitirang yugto ng kalpa, gayon ang pag-usad ng panahon.

Verse 46

तस्मिन् पद्मे समुत्पन्नो देवदेवश्चतुर्मुखः । प्रजापतिपतिर्देव ईशानो जगतः प्रभुः ॥ ७५.४६ ॥

Mula sa lotus na iyon isinilang ang Diyos ng mga diyos, ang may apat na mukha. Siya ang panginoon ng mga Prajāpati, ang Īśāna, ang tagapamahala at amo ng sanlibutan.

Verse 47

तस्य बीजनिसर्गं हि पुष्करस्य यथार्थवत् । कृत्स्नं प्रजानिसर्गेण विस्तरेणैव वर्ण्यते ॥ ७५.४७ ॥

Tunay nga, ang salaysay tungkol sa pinagmulan mula sa binhi niya—ng Puṣkara—ay ilalarawan ayon sa tunay na diwa, nang ganap at detalyado, sa pamamagitan ng pagsasalaysay ng paglalang ng mga nilalang (prajā-sarga).

Verse 48

तदम्बु वैष्णवः कायो यतो रत्नविभूषितः । पद्माकाराऽ समुत्पन्ना पृथिवी सवनद्रुमा ॥ ७५.४८ ॥

Ang tubig na iyon ay naging isang katawang Vaiṣṇava, na pinalamutian ng mga hiyas; at ang Daigdig ay sumibol sa anyong lotus, kasama ang mga gubat at mga punò.

Verse 49

तत् तस्य लोकपद्मस्य विस्तारं सिद्धभाषितम् । वर्ण्यमानं विभागेन क्रमशः शृणुत द्विजाः ॥ ७५.४९ ॥

Ngayon, pakinggan ninyo, O mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, nang sunod-sunod at ayon sa mga bahagi, ang lawak ng “lotus ng daigdig,” gaya ng inilalarawan sa pananalita ng mga Siddha.

Verse 50

महावर्षाणि ख्यातानि चत्वार्यत्र च संस्थिताः । तत्र पर्वतसंस्थानो मेरुर्नाम महाबलः ॥ ७५.५० ॥

Dito ay sinasabing may apat na tanyag na dakilang rehiyon (mahāvarṣa) na nakalagay; doon ay naroroon ang anyong-lupang tulad ng bundok, ang makapangyarihang tinatawag na Meru.

Verse 51

नानावर्णः स पार्श्वेषु पूर्वतः श्वेत उच्यते । पीतं च दक्षिणं तस्य भृङ्गवर्णं तु पश्चिमम् ॥ ७५.५१ ॥

Inilalarawan iyon na may iba’t ibang kulay sa mga gilid: sa silangan ay puti; ang timog ay dilaw; at ang kanluran ay kulay-singaw na tulad ng bubuyog (madilim).

Verse 52

उत्तरं रक्तवर्णं तु तस्य पार्श्वं महात्मनः । मेरुस्तु शोभते शुक्लो राजवंशे तु धिष्टितः ॥ ७५.५२ ॥

Ang hilagang panig ng dakilang iyon ay mapula ang kulay; ngunit ang Bundok Meru ay nagniningning na puti, na itinatag sa loob ng angkang maharlika.

Verse 53

तरुणादित्यसंकाशो विधूम इव पावकः । योजनानां सहस्राणि चतुराशीतिरुच्छ्रितः ॥ ७५.५३ ॥

Nagningning siya na tulad ng batang araw, tulad ng apoy na walang usok; ang taas niya’y umabot sa walumpu’t apat na libong yojana.

Verse 54

प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु । शरावसंस्थितत्वाच्च द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः ॥ ७५.५४ ॥

Ito’y nakabaon nang labing-anim (yunit) pababa at ang lawak ay labing-anim (yunit) din; at dahil nakalagay na tila mababaw na mangkok (śarāva), ang tuktok nito’y lumalapad hanggang tatlumpu’t dalawa (yunit).

Verse 55

विस्तारस्त्रिगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः । मण्डलेन प्रमाणेन व्यस्यमानं तदिष्यते ॥ ७५.५५ ॥

Sinasabi na ang lapad nito ay tatlong ulit, at ang palibot nito ay sa lahat ng panig; kapag ito’y inilatag at sinukat ayon sa pamantayan ng bilog, iyon ang tinatanggap na wastong sukat.

Verse 56

नवतिश्च सहस्राणि योजनानां समन्ततः । ततः षट्काधिकानां च व्यस्यमानं प्रकीर्तितम् । चतुरस्त्रेण मानेन परिणामः समन्ततः ॥ ७५.५६ ॥

Siyamnapung libong yojana ang lawak nito sa lahat ng panig. Pagkaraan, idinaragdag pa ang anim (na libong yojana) at ipinahahayag bilang diyametro. Sa pamantayan ng sukat na parisukat, ang palibot nito ay sinasabi sa bawat panig.

Verse 57

स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः । सवैनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः ॥ ७५.५७ ॥

Ang bundok na iyon ay lubhang marilag at makalangit, pinagkalooban ng mga banal na halamang-gamot; at ito’y ganap na nababalutan ng mapalad na anyong yari sa ginto.

Verse 58

तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः । शैलराजे प्रमोदन्ते तथैवाप्सरसां गणाः ॥ ७५.५८ ॥

Doon, ang lahat ng pangkat ng mga deva—kasama ang mga Gandharva, Nāga, at Rākṣasa—ay nagagalak sa hari ng mga bundok; gayundin ang mga pangkat ng Apsaras.

Verse 59

स तु मेरुः परिवृतो भवनैर्भूतभावनैः । चत्वारो यस्य देशास्तु नानापार्श्वेषु धिष्ठिताः ॥ ७५.५९ ॥

Ang Bundok Meru na iyon ay napalilibutan ng mga tahanang nag-aalaga at nagsusustento sa mga nilalang; at mayroon itong apat na rehiyon, na nakalagay sa iba’t ibang panig nito.

Verse 60

भद्राश्वो भारतश्चैव केतुमालश्च पश्चिमे । उत्तरे कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ७५.६० ॥

Si Bhadrāśva at Bhārata, at gayundin ang Ketumāla sa kanluran; at ang mga Kuru sa hilaga—ang mga ito ang mga tahanang kanlungan ng mga nagtipon ng kabutihang-loob (puṇya).

Verse 61

कर्णिका तस्य पद्मस्य समन्तात् परिमण्डला । योजनानां सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः ॥ ७५.६१ ॥

Ang karnikā (gitnang ubod) ng lotus na iyon ay bilog sa lahat ng panig; ayon sa pamantayang sukat na yojana, umaabot ito sa libu-libong yojana.

Verse 62

तस्य केसरजालानि नवषट् च प्रकीर्तिताः । चतुरशीतिरुत्सेधो विवरान्तरगोचराः ॥ ७५.६२ ॥

Ang mga lambat ng kesara (mga hibla ng polen) nito ay ipinahahayag na limampu’t siyam; ang taas nito ay walumpu’t apat, na umaabot sa mga saklaw sa pagitan ng mga siwang (butas).

Verse 63

त्रिंशच्चापि सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः । तस्य केसरजालानि विकीर्णानि समन्ततः ॥ ७५.६३ ॥

Sa sukat na yojana, umaabot pa ito sa tatlumpung libong yojana; at ang mga lambat ng kesara nito ay nakakalat sa lahat ng panig.

Verse 64

शतसाहस्रमायाममशीतिḥ पृथुलानि च । चत्वारि तत्र पर्णानि योजनानां चतुर्दश ॥ ७५.६४ ॥

Ang haba nito ay isang daang libong yojana, at ang lapad ay walumpu; naroon ang apat na parṇa (mga dahon), na tig-labing-apat na yojana ang sukat.

Verse 65

तत्र या सा मया तुभ्यं कर्णिकीत्यभिविश्रुता । तां वर्ण्यमानामेकाग्र्यात् समासेन निबोधत । मणिपर्णशतैश्चित्रां नानावर्णप्रभासिताम् ॥ ७५.६५ ॥

Doon, yaong tanyag na tinatawag na “Karṇikī” na aking naipahayag sa iyo—makinig nang may iisang pagtuon habang inilalarawan nang maikli: ito’y sari-sari ang anyo dahil sa daan-daang dahong tila hiyas, at nagliliwanag sa ningning ng maraming kulay.

Verse 66

अनेकपर्णनिचयं सौवर्णमरुणप्रभम् । कान्तं सहस्रपर्वाणं सहस्रोदरकन्दरम् । सहस्रशतपत्रं च वृत्तमेकं नगोत्कतमम् ॥ ७५.६६ ॥

Isang natatanging bundok ang inilarawan, bilog ang anyo at mataas na marangal: taglay ang bunton ng maraming dahon, kumikislap sa ginintuang mapulang liwanag; kaaya-ayang pagmasdan, may sanlibong gulod, may sanlibong yungib sa loob, at may mga anyong tulad ng lotus na may sanlibo at sandaang talulot.

Verse 67

मणिरत्नार्पितश्वभ्रैर्मणिभिश्चित्रवेदिकाम् । सुवर्णमणिचित्राङ्गैर्मणिचर्चिततोरणैः ॥ ७५.६७ ॥

May mga siwang at uka na inukitan at sinapinan ng mga hiyas at batong mahalaga, at may isang platapormang vedikā na pinalamutian ng sari-saring batong mamahalin; ang mga bahagi ng estruktura’y makulay sa ginto at hiyas, at ang mga tarangkahang toraṇa ay ginayakan ng mga alahas.

Verse 68

तत्र ब्रह्मसभा रम्या ब्रह्मर्षिजनसंकुला । नाम्ना मनोव्रती नाम सर्वलोकेषु विश्रुता ॥ ७५.६८ ॥

Doon ay may isang kaaya-ayang bulwagan ng kapulungan ni Brahmā, siksik sa mga pangkat ng mga brahmarṣi. Ito’y tanyag sa lahat ng daigdig sa pangalang “Manovratī.”

Verse 69

तत्रेशानस्य देवस्य सहस्रादित्यवर्चसः । महाविमानसंस्थस्य महिमा वर्त्तते सदा ॥ ७५.६९ ॥

Doon, ang kaluwalhatian ng banal na Īśāna—nagniningning na parang sanlibong araw, nananahan sa dakilang vimāna—ay nananatili magpakailanman.

Verse 70

तत्र सर्वे देवगणाश्चतुर्वक्त्रं स्वयं प्रभुम् । इष्ट्वा पूज्यनमस्कारैरर्चनीयमुपस्थिताः ॥ ७५.७० ॥

Doon, ang lahat ng pangkat ng mga diyos—matapos sambahin ang Panginoong kusang nagniningning na may apat na mukha—ay nanatiling naroon, nag-aalay ng paggalang, pagpupugay, at mga pagpapatirapa sa Karapat-dapat sa ritwal na parangal.

Verse 71

यैस्तदा दिहसंकल्पैर्ब्रह्मचर्यं महात्मभिः । चीर्‍णं चारुमनोभिश्च सदाचारपथि स्थितैः ॥ ७५.७१ ॥

Sa pamamagitan ng mga dakilang kaluluwa—noon—na matatag ang pasiya, may pinong kalooban, at nananatili sa landas ng mabuting asal, ang disiplina ng brahmacarya (banal na pagpipigil) ay naisagawa nang wasto.

Verse 72

सम्यगिष्ट्वा च भुक्त्वा च पितृदेवार्चने रताः । गृहाश्रमपरास्तत्र विनीताः अतिथिप्रियाः ॥ ७५.७२ ॥

Matapos ganapin nang wasto ang mga tungkuling panghandog at saka kumain, nananatili silang deboto sa pagsamba sa mga ninuno (pitṛ) at sa mga diyos; doon, sila’y nakatuon sa yugto ng buhay na gṛhastha, may disiplina sa asal at mahilig magparangal sa mga panauhin.

Verse 73

गृहिणः शुक्लकर्मस्थाः विरक्ताः कारणात्मकाः । यमैर्नियमदानैश्च दृढनिर्दग्धकिल्बिषाः ॥ ७५.७३ ॥

Ang mga gṛhin (maybahay), nakatatag sa dalisay na gawain, walang pagkapit at may saligang pag-unawa sa ugnayang sanhi, ay matibay na sinusunog ang kanilang mga kasalanan sa pamamagitan ng yama, niyama, at dāna (pagbibigay).

Verse 74

तेषां निवसनं शुक्लब्रह्मलोकमनिन्दितम् । उपर्युपरि सर्वासां गतिनां परमा गतिः । चतुर्दशसहस्राणि योजनानां तु कीर्तितम् ॥ ७५.७४ ॥

Ang kanilang tahanan ay inilarawan bilang ang walang dungis na Śukla-brahma-loka; ito ang pinakadakilang hantungan, higit at higit na mataas kaysa sa lahat ng iba pang kapalaran, ang sukdulang patutunguhan sa lahat ng landas. Ang lawak nito’y sinasabing labing-apat na libong yojana.

Verse 75

ततोऽर्द्धरुचिरे कृष्णे तरुणादित्यवर्चसि । महागिरौ ततो रम्ये रत्नधातुविचित्रिते ॥ ७५.७५ ॥

Pagkaraan, sila’y dumating sa isang dakilang bundok—maitim ang kulay ngunit kalahating maningning, may ningning na gaya ng batang araw—at saka sa isang kaaya-ayang pook na sari-saring napapalamutian ng mga mineral na may hiyas.

Verse 76

नैकरत्नसमावासे मणितोरणमन्दिरे । मेरोः सर्वेषु पार्श्वेषु समन्तात् परिमण्डले ॥ ७५.७६ ॥

Sa tahanang hitik sa sari-saring hiyas—sa isang palasyong may mga tarangkahang pinalamutian ng mamahaling bato—sa lahat ng panig ng Bundok Meru, sa paligid-ligid, sa isang malawak na pabilog na saklaw.

Verse 77

त्रिंशद्योजनसाहस्रं चक्रपाटो नगोत्तमः । जारुधिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७५.७७ ॥

Ang Cakrapāṭa, ang pinakadakila sa mga bundok, ay umaabot sa tatlumpung libong yojana; at ang Jārudhi naman ay isa ring panginoon ng kabundukan—ang mga ito’y inaalala bilang (mga bundok/lupain) sa hilaga.

Verse 78

एतेषां शैलमुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमः । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७५.७८ ॥

Ngayon, alamin ninyo ayon sa wastong pagkakasunod ang mga kapatagan, ang mga lambak na nasa pagitan, at ang mga lawa na nasa hilaga ng mga pangunahing bundok na ito.

Verse 79

दशयोजनविस्तीर्णा चक्रपाटोपनिर्गता । सा तूर्द्ध्ववाहिनी चापि नदी भूमौ प्रतिष्ठिता ॥ ७५.७९ ॥

May lawak na sampung yojana, ang ilog na iyon ay lumitaw mula sa siwang ng Cakrapāṭa. Ang ilog na yaon—na umaagos din paitaas—ay naitatag sa ibabaw ng daigdig.

Verse 80

सा पुर्याममरावत्यां क्रममाणेन्दुरा प्रभौ । तया तिरस्कृता वा अपि सूर्येन्दुज्योतिषां गणाः ॥ ७५.८० ॥

Sa lungsod ng Amarāvatī, ang yaong maningning ay lumakad nang may sukat at ayos; dahil sa kaniya, maging ang mga pangkat ng liwanag—araw, buwan, at mga tala—ay wari’y nalampasan ang ningning.

Verse 81

उदयास्तमिते सन्ध्ये ये सेवन्ते द्विजोत्तमाः । तान् तुष्यन्ते द्विजाः सर्वानष्टावप्यचलोत्तमान् ॥ ७५.८१ ॥

Sa mga sandali ng pagsasanib ng bukang-liwayway at paglubog ng araw, yaong mga pinakadakila sa mga “dalawang ulit na isinilang” na tumutupad sa itinakdang pagtalima; dahil sa kanila, nalulugod ang lahat ng dwija, gayundin maging ang walong pinakadakilang bundok.

Verse 82

परिभ्रमज्ज्योतिषां या सा रुद्रेन्द्रमता शुभा ॥ ७५.८२ ॥

Ang mapalad na pagpapakita na binubuo ng mga liwanag na umiikot ay iginagalang sa mga aral na kaugnay nina Rudra at Indra.