Adhyaya 7

Verse 1

सूत उवाच । एवं तत्र तदा देवी श्रुत्वा माहात्म्यमुत्तमम् । हर्षोत्कंठितया वाचा पुनः पप्रच्छ शंकरम्

Wika ni Sūta: Sa gayon, noon, ang Diyosa—matapos marinig ang dakilang salaysay ng kabanalan—ay muling nagtanong kay Śaṅkara, na ang tinig ay puspos ng galak at pananabik.

Verse 2

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ भक्तानुग्रहकारक । समस्तज्ञानसंपन्न नमस्तेऽस्तु महेश्वर

Sinabi ng Diyosa: O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sanlibutan, tagapagkaloob ng biyaya sa mga deboto. O Mahēśvara, puspos ng ganap na kaalaman—sumasamba at nagpupugay ako sa Iyo.

Verse 3

नमोऽस्तु वै त्रिपुरप्रहर्त्रे महात्मने तारकमर्दनाय । नमोऽस्तु ते क्षीरसमुद्र दायिने शिशोर्मुनीन्द्रस्य समाहितस्य

Pagpupugay sa Iyo, tagapagbagsak ng Tripura; sa Dakilang Kaluluwang dumurog kay Tāraka. Pagpupugay sa Iyo na nagkaloob ng Karagatang Gatas, at sa Iyo na nagkaloob ng matatag na samādhi sa batang-muni, ang pinunong pantas.

Verse 4

नमोऽस्तु ते सर्वजगद्विधात्रे सर्वत्र सर्वात्मक सर्वकर्त्रे । नमो भवायास्तु नमोऽभवाय नमोऽस्तु ते सर्वगताय नित्यम्

Pagpupugay sa Iyo, Tagapag-ayos ng buong sansinukob—nasa lahat ng dako, Sarili ng lahat, at gumagawa ng lahat. Pagpupugay kay Bhava, pagpupugay kay Abhava; pagpupugay magpakailanman sa Iyo na lumalaganap sa lahat.

Verse 5

ईश्वर उवाच । किं देवि पृच्छसेऽद्यापि सर्वं ते कथितं मया । संदिग्धमस्ति किंचिच्चेत्पुनः पृच्छस्व भामिनि

Wika ni Īśvara: “O Devī, ano pa ang nais mong itanong? Nasabi ko na sa iyo ang lahat. Kung may nananatiling alinlangan, magtanong kang muli, O marikit.”

Verse 6

देव्युवाच । सोमेश्वरेति यन्नाम कस्मिन्काले बभूव तत् । किं नामाग्रेऽभवल्लिंगं नाम किं भविताऽधुना

Wika ng Diyosa: “Ang pangalang ‘Somēśvara’—sa anong panahon ito sumibol? Ano ang tawag sa liṅga noong una, at anong pangalan ang taglay nito ngayon (sa kasalukuyang yugto)?”

Verse 7

एवं यस्य प्रभावो वै नोक्तः पूर्वं त्वया विभो । अन्येषां तीर्थदेवानां माहात्म्यं वर्णितं त्वया । न त्वीदृशं तु कथितं श्रीसोमेशस्य यादृशम्

Kaya nga, O Panginoon, ang tunay na kapangyarihan ng Kanya ay hindi mo pa noon naipahayag. Inilarawan mo ang kadakilaan ng iba pang mga tīrtha at ng kanilang mga diyos, ngunit wala pang naisalaysay na tulad ng kadakilaan ng kagalang-galang na Somēśvara.

Verse 8

ईश्वर उवाच । पूर्वमेवाहमेवासं स्पर्शलिंगस्वरूपवान् । न च मां तत्त्वतो वेद जनः कश्चिदिहेश्वरि

Wika ni Īśvara: Noong una, Ako mismo ay narito sa anyo ng Sparśa-liṅga. Ngunit, O Ginang, walang sinuman dito ang tunay na nakakakilala sa Akin ayon sa Aking likas na kalikasan.

Verse 9

महाकल्पे तु सञ्जाते ब्रह्मणः प्रति संचरे । नामभावं भवेदन्यद्देवि लिंगे पुनःपुनः

Kapag sumapit ang dakilang kalpa at si Brahmā ay pumasok sa kaniyang mga paulit-ulit na siklo, O Devī, ang liṅga ay muling-muli na nagkakamit ng iba’t ibang kalagayan ng pangalan at pagtawag.

Verse 11

अस्मिन्ब्रह्मणि देवेशि संजाते ह्यष्टवार्षिके । तदा कालात्समारभ्य सोमेश इति विश्रुतः

O Devī, sa kasalukuyang siklo ng paglikha ni Brahmā, nang makilala ang Panginoon sa yugtong iyon, mula noon ay sumikat Siya bilang “Someśa” (Panginoon ni Soma) sa banal na Prabhāsa-kṣetra.

Verse 12

अतीतेषु च देवेशि ब्रह्मसुप्तलयादनु । बभूवुर्यानि नामानि तानि त्वं शृणु पार्वति

At, O Devī—pagkaraan ng mga pagkalusaw na sumusunod sa “pagtulog” ni Brahmā—anumang mga pangalan (ng Panginoon sa Prabhāsa) na lumitaw sa mga nagdaang siklo, pakinggan mo ngayon, O Pārvatī.

Verse 13

आद्यो विरंचिनामासीद्यदा ब्रह्मा पितामहः । मृत्युञ्जयस्तदा नाम सोमनाथस्य कीर्तितम्

Sa unang siklo, nang si Brahmā ay kilala bilang Virañci, ang Pitāmaha, ang pangalang ipinupuri noon para kay Somanātha ay “Mṛtyuñjaya” — ang Mananaig sa Kamatayan.

Verse 14

द्वितीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा पद्मभूरिति विश्रुतः । तदा कालाग्निरुद्रेति नाम प्रोक्तं शुभेंऽबिके

Sa ikalawang yugto, nang si Brahmā ay tanyag bilang Padmabhū (isinilang mula sa lotus), noon, O mapalad na Ambikā, ipinahayag ang banal na Pangalan ng Panginoon bilang “Kālāgnirudra” (si Rudra, Apoy ng Panahon).

Verse 15

तृतीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा स्वयंभूरिति विश्रुतः । अमृतेशेति देवस्य तदा नाम प्रकीर्तितम्

Sa ikatlong yugto, nang si Brahmā ay kilala bilang Svayaṃbhū (sariling isinilang), noon ay pinuri ang Pangalan ng Diyos bilang “Amṛteśa” (Panginoon ng Amṛta, ang Nektar ng Walang-kamatayan).

Verse 16

चतुर्थोऽभूद्यथा ब्रह्मा परमेष्ठीति विश्रुतः । अनामयेति देवस्य तदा नाम स्मृतं शुभे

Sa ikaapat na yugto, nang si Brahmā ay kilala bilang Parameṣṭhī, noon, O mapalad na isa, inalaala ang Pangalan ng Panginoon bilang “Anāmaya” (walang karamdaman, di-nadadapuan ng pighati).

Verse 17

पंचमोऽभूद्यदा ब्रह्मा सुरज्येष्ठ इति स्मृतः । कृत्तिवासेति देवस्य नाम प्रोक्तं तदाम्बिके

Sa ikalimang yugto, nang si Brahmā ay inalaala bilang Surajyeṣṭha, noon, O Ambikā, ipinahayag ang Pangalan ng Panginoon bilang “Kṛttivāsa” (Siya na nananahan sa balat/sa balat na kasuutan ng asceta; ang mapag-umang na Śiva).

Verse 18

षष्ठश्चाभूद्यदा ब्रह्मा हेमगर्भ इति श्रुतः । तदा भैरवनाथेति नाम देवस्य कीर्तितम्

Sa ikaanim na yugto, nang si Brahmā ay nabalita bilang Hemagarbha (Gintong-sinapupunan), noon ay ipinagdiwang ang Pangalan ng Panginoon bilang “Bhairavanātha” (Panginoong Bhairava).

Verse 19

अयं यो वर्त्तते ब्रह्मा शतानंद इति स्मृतः । सोमनाथेति देवस्य वर्तते नाम सांप्रतम्

Sa kasalukuyang siklo, ang Brahmā na ngayo’y namumuno ay inaalala bilang Śatānanda; at sa ngayon, ang banal na Pangalan ng Panginoon ay itinatag bilang “Somanātha.”

Verse 20

अतः परं चतुर्वक्त्रो ब्रह्मा यो भविता यदा । प्राणनाथेति देवस्य तदा नाम भविष्यति

Sa hinaharap, kapag sumilang ang darating na Brahmā na may apat na mukha, kung gayon ang Pangalan ng Panginoon ay magiging “Prāṇanātha” (Panginoon ng hininga ng buhay).

Verse 21

अतीता ये विधातारो भविष्यंति च येऽधुना । तावत्तद्वर्त्तते नाम यावदन्योष्टवार्षिकः । संध्यासंध्यांशभेदेन विष्ण्वनंतसनातनाः

Gaano man karami ang mga tagapag-ayos ng sansinukob (vidhātṛ) na lumipas, ang mga naririto ngayon, o ang darating pa—gayon katagal nananatiling umiiral ang gayong banal na Pangalan, hanggang sumapit ang isa pang siklong walong taon. Kaya, ayon sa mga hati ng mga sandaling takipsilim at sa mga bahagi nito, ang Panginoon ay pinupuri bilang Viṣṇu, Ananta, at Sanātana.

Verse 22

एवं नामानि देवस्य संक्षेपात्कीर्तितानि मे । विस्तरात्कथितुं नैव शक्यंते कालगौरवात्

Kaya, sa maikling paraan ko lamang naisalaysay ang mga Pangalan ng Panginoon. Hindi maaaring ilahad nang lubos ang lahat, sapagkat ang Panahon mismo ay napakalawak at mabigat.

Verse 23

देव्युवाच । आश्चर्यं देवदेवेश यत्त्वया कथितं प्रभो । पूर्वोक्तानि च नामानि न स्मरंति च मे कथम्

Wika ng Diyosa: “Kamangha-mangha, O Panginoon ng mga diyos, ang iyong sinabi, O Guro. Ngunit bakit ang mga Pangalan na iyong binigkas noon ay hindi sumisibol sa aking alaala?”

Verse 24

एतद्विस्तरतो ब्रूहि कारणं च जगत्पते । सर्वभूतहितार्थाय ममानुग्रहकाम्यया

Ipaliwanag mo ito sa akin nang masinsin, O Panginoon ng sanlibutan, pati ang dahilan nito—upang maging kapakinabangan ng lahat ng nilalang, at dahil sa iyong hangaring igawad sa akin ang biyaya.

Verse 25

ईश्वर उवाच । कल्पेकल्पे महादेवि अवतारं करोषि यत् । तेन ते स्मरणं नास्ति प्रभावात्प्रकृतेः प्रिये

Wika ni Īśvara: “O Dakilang Diyosa, sapagkat ikaw ay nagkakatawang-tao sa bawat kalpa, hindi nananatili ang iyong pag-alaala—dahil sa makapangyarihang impluwensiya ng Prakṛti, o minamahal.”

Verse 26

तत्त्वावरणमध्ये तु तत्राद्या त्वं प्रतिष्ठिता । साऽवतीर्यांडमध्ये तु मया सार्द्धं वरानने

Tunay, sa gitna ng pagtabing ng mga tattva, ikaw—ang Sinaunang Pinagmulan—ay nananatiling nakatatag doon. Pagkaraan, bumaba ka sa loob ng kosmikong itlog at dumating na kasama ko, o marikit ang mukha.

Verse 27

अनुग्रहार्थं लोकानां प्रादुर्भूता पुनःपुनः । आद्ये कल्पे जगन्माता जगद्योनिर्द्वितीयके

Upang magpamalas ng biyaya sa mga daigdig, ikaw ay nagpapakita nang paulit-ulit. Sa unang kalpa, ikaw ay tinawag na “Ina ng Sansinukob”; sa ikalawa, “Sinapupunan/Pinagmulan ng Sansinukob.”

Verse 28

तृतीये शांभवीनाम चतुर्थे विश्वरूपिणी । पञ्चमे नंदिनीनाम षष्ठे चैव गणांबिका

Sa ikatlong kalpa, ikaw ay tinawag na Śāmbhavī; sa ikaapat, Viśvarūpiṇī (Siya na ang anyo ay ang buong sansinukob). Sa ikalima, ikaw ay pinangalanang Nandinī; at sa ikaanim, Gaṇāmbikā (Ina ng mga Gaṇa).

Verse 29

विभूतिः सप्तमे कल्पे सुभूतिश्चाष्टमे तदा । आनन्दा नवमे कल्पे दशमे वामलोचना

Sa ikapitong kalpa, ikaw ay tinawag na Vibhūti; at sa ikawalo, Subhūti. Sa ikasiyam na kalpa, nakilala ka bilang Ānandā; at sa ikasampu, Vāmalocanā—ang May marikit na mga mata.

Verse 30

एकादशे वरारोहा द्वादशे च सुमङ्गला । कल्पे त्रयोदशे चैव महामाया ह्युदाहृता

Sa ikalabing-isang kalpa, ikaw ay tinawag na Varārohā—ang marangal at dakila ang tindig; sa ikalabindalawa, Sumaṅgalā—ang lubhang mapalad. At sa ikalabintatlong kalpa, tunay kang ipinahayag bilang Mahāmāyā—ang Dakilang Kapangyarihan ng pagpapakita.

Verse 31

ततश्चतुर्दशे कल्पेऽनन्तानाम प्रकीर्तिता । भूतमाता पंचदशे षोडशे चोत्तमा स्मृता

Pagkaraan, sa ikalabing-apat na kalpa, ikaw ay pinuri sa pangalang Anantānāmā. Sa ikalabing-lima, ikaw ay bantog bilang Bhūtamātā—Ina ng lahat ng nilalang; at sa ikalabing-anim, ikaw ay inalaala bilang Uttamā—ang Pinakamainam at Kataas-taasan.

Verse 32

ततः सप्तदशे कल्पे पितृकल्पे तु विश्रुता । दक्षस्य दुहिता जाता सतीनाम्नी महाप्रभा

Pagkaraan, sa ikalabingpitong kalpa—na bantog bilang Pitṛ-kalpa—ikaw ay isinilang bilang anak na babae ni Dakṣa, ang dakilang nagniningning, at nakilala sa pangalang Satī.

Verse 33

अपमानात्तु दक्षस्य स्वां तनूमत्यजत्पुनः । उमां कलां तु चन्द्रस्य पुरापूर्य च संस्थिता

Ngunit dahil sa paghamak ni Dakṣa, muli mong iniwan ang sarili mong katawan. Pagkaraan, nanahan ka bilang Umā—tunay na isang bahagi (kalā) ng Buwan—pinupuno ang mga daigdig at nananatiling matatag sa iyong banal na pag-iral.

Verse 34

ततः प्रवृत्ते वाराहे कल्पे त्वं सुरसुन्दरि । पुनर्हिमवताराध्य दुहिता त्वमतः कृता

Pagkaraan, nang magsimula ang Vārāha-kalpa, O kagandahan sa mga diyos, matapos mong sambahin at palugdan si Himavat, Panginoon ng mga bundok, ikaw ay muling ginawang anak na babae ni Himavat.

Verse 35

ततो देव्यद्भुतं तप्त्वा तपः परमदुश्चरम् । भर्त्तारं मां पुनः प्राप्य पार्वतीति निगद्यसे

Pagkaraan, O Diyosa, matapos mong isagawa ang kahanga-hangang pag-aayuno at pagninilay—ang pinakamatinding tapas na napakahirap—muli mo akong natamo bilang asawa; kaya ikaw ay tinatawag na Pārvatī.

Verse 36

कैलासनिलयश्चाहं त्वया सार्द्धं वरानने । क्रीडामि तव देवेशि यावत्कल्पावसानकम्

Ako’y nananahan sa Kailāsa, at kasama ka, O may magandang mukha, ako’y naglalaro sa banal na lila, O Diyosa, hanggang sa pinakahuling wakas ng kalpa.

Verse 37

इदं चतुर्गुणं प्राप्य द्वापरे विष्णुना सह । महिषस्य वधार्थाय उत्पन्ना कृष्णपिंगला

Nang matamo ang apat-na-bahaging kapangyarihang ito, sa panahon ng Dvāpara—kasama si Viṣṇu—ikaw ay lumitaw bilang Kṛṣṇapiṅgalā upang patayin ang demonyong anyong kalabaw.

Verse 38

कात्यायनीति दुर्गेति विविधैर्नामपर्ययैः । नवकोटिप्रभेदेन जातासि वसुधातले

Bilang Kātyāyanī, bilang Durgā, at sa sari-saring kapalit na pangalan, ikaw ay nagpakita sa ibabaw ng daigdig sa mga pagkakaibang umaabot sa siyam na koṭi—di-mabilang na anyo.

Verse 39

यानि ते कल्पनामानि पूर्वमुक्तानि सुन्दरि । तानि त्रयोदशाकल्पादुदक्तात्कथितानि मे

O marikit na giliw, ang mga pangalang kaugnay ng kalpa na nabanggit noon—iyan ay aking isinalaysay mula sa ikalabintatlong kalpa pataas.

Verse 40

अतीतानि भविष्याणि वर्त्तमानानि सुन्दरि । एवं ज्ञेयानि सर्वाणि ब्रह्मकल्पावधि प्रिये

O minamahal na maganda, ang nakaraan, ang darating, at ang kasalukuyan—lahat ay dapat maunawaan sa ganitong paraan, hanggang sa hangganan ng kalpa ni Brahmā.

Verse 41

देव्युवाच । सोमनाथेति यन्नाम त्वया पूर्वमुदाहृतम् । तत्कथं निश्चलं नाम मन्यते त्रिपुरांतक

Wika ng Diyosa: “Ang pangalang ‘Somanātha’ na dati mong binigkas—O Tripurāntaka, Tagapagwasak ng Tripura—paano itinuturing na matatag at di-nagbabago ang pangalang iyon?”

Verse 42

असंख्यत्वाच्च चंद्राणां जन्मनामप्रभेदतः । मन्वन्तरे तु संजाते युगानामेकसप्ततौ

“Sapagkat di-mabilang ang mga buwan, at dahil nagkakaiba ang kanilang pagsilang at mga pangalan; kapag sumibol ang isang Manvantara—na binubuo ng pitumpu’t isang yuga—ganyan umiinog ang mga siklo.”

Verse 43

चंद्रसूर्यादयो देवाः संह्रियंते पुनःपुनः । सप्तर्षयः सुराः शक्रो मनुस्तत्सूनवो नृपाः

“Ang mga diyos na pinangungunahan ng Buwan at Araw ay nalulusaw nang paulit-ulit; gayundin ang Pitong Rishi (Saptarṣi), ang mga deva, si Indra (Śakra), si Manu, at ang mga haring anak niya.”

Verse 44

एककालं च सृज्यंते संह्रियंते च पूर्ववत् । एतन्मे संशयं देव यथावद्वक्तुमर्हसि

Sila’y nililikha sa iisang yugto at muling iniuurong gaya ng dati. O Panginoon, ipaliwanag Mo nang wasto at ayon sa pagkakasunod ang aking pag-aalinlangan.

Verse 45

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि रहस्यं पापनाशनम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः

Wika ni Īśvara: Mabuti ang iyong pagtatanong, O Diyosa—ito’y lihim na pumupuksa sa kasalanan. Ang hindi ko pa naihayag kaninuman, iyon ay ipaliliwanag ko sa iyo nang lubos.

Verse 46

अयं यो वर्त्तते ब्रह्मा शतानन्द इति श्रुतः । तस्य चैवाष्टमे वर्षे मनुर्यः प्रथमो भवेत्

Ang Brahmā na namamayani sa kasalukuyan ay kilala bilang Śatānanda. Sa ikawalong taon ng kanyang paghahari, lilitaw ang unang Manu.

Verse 47

तस्मिन्मन्वन्तरे देवि यश्चादौ रोहिणीपतिः । समुद्रगर्भात्संजातः सलक्ष्मीकौस्तुभादिभिः

Sa Manvantara na iyon, O Diyosa, ang sa pasimula’y naging panginoon ni Rohiṇī—ang Buwan—ay isinilang mula sa sinapupunan ng karagatan, kasama si Lakṣmī, ang hiyas na Kaustubha, at iba pang kayamanan.

Verse 48

तेन चाराधितं लिंगं कालभैरवनामतः । महता तपसा पूर्वं युगानि च चतुर्द्दशे

Sa pamamagitan niya, ang Liṅga na tinatawag na Kālabhairava ay sinamba—noon pa man, sa dakilang pag-aayuno at pagninilay—sa loob ng labing-apat na yuga.

Verse 49

तस्याद्भुतं तपो दृष्ट्वा तुष्टोऽहं तस्य सुन्दरि । वरं वृणीष्वेति मया स च प्रोक्तो निशाकरः

Nang makita ko ang kanyang kahanga-hangang pag-aayuno at pagtitika, O marikit, ako’y nalugod sa kanya. “Pumili ka ng biyaya,” wika ko; at sa gayon ay kinausap ko si Niśākara (ang Buwan).

Verse 50

सहोवाच तदा देवि भक्त्या संस्तुत्य मां शुभे

Pagkaraan, siya’y nagsalita, O Diyosa—matapos niya akong purihin nang may debosyon, O mapalad na isa.

Verse 51

चंद्र उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरार्हो यदि वाऽप्यहम् । सोमनाथेति तं नाम भूयाद्ब्रह्मावधि प्रभो

Wika ni Candra: “O Panginoon ng mga diyos—kung Ikaw ay nalulugod, at kung ako man ay karapat-dapat sa biyaya—kung gayon, O Maharlika, nawa’y ang Pangalan ay maging ‘Somnātha’, at manatili hanggang sa hangganan ng kapanahunan ni Brahmā.”

Verse 52

ये केचिद्भवितारोऽन्ये मन्वन्ते शीतरश्मयः । तेषां भवतु देवेश देवोऽयं कुलदेवता

At sinumang iba pang mga diyos ng Buwan, yaong may malamig na sinag, na lilitaw sa mga Manvantara sa hinaharap—O Panginoon ng mga diyos—nawa’y ang Diyos na ito mismo ang maging kanilang kuladevatā, ang diyos ng angkan.

Verse 53

आराधयंतु ते सर्वे क्षेत्रेऽस्मिन्संस्थिता विभो । स्वकीयायुःप्रमाणेन ब्रह्मणः प्रलयादनु

Nawa’y silang lahat, na nananahan sa banal na pook na ito, ay sumamba sa Iyo, O Panginoon—bawat isa ayon sa sukat ng sariling buhay—hanggang sa pagkalusaw (pralaya) sa wakas ng kapanahunan ni Brahmā.

Verse 54

सोमनाथेति ते नाम ब्रह्मांडे सचराचरे । ख्यातिं प्रयातु देवेश तेजोलिंग नमोऽस्तु ते

Nawa’y sumikat sa buong sansinukob—sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ang Iyong pangalang “Somnātha.” O Panginoon ng mga deva, O Tejo-liṅga (Nagniningning na Liṅga), pagpupugay at pagyukod sa Iyo.

Verse 55

ईश्वर उवाच । एवमस्त्वित्यहं प्रोच्य पुनर्लिंगे लयं गतः । एतत्ते कारणं देवि प्रोक्तं सर्वमशेषतः

Wika ni Īśvara: “Mangyari nawa.” Pagkasabi nito, muli Akong lumusaw at nagbalik sa Liṅga. O Devī, ang buong sanhi nito ay naipahayag Ko sa iyo nang ganap, walang natitira.

Verse 56

निःसन्दिग्धं तु संक्षेपात्पुरा पृष्टं यतस्त्वया । उद्देशमात्रं कथितं श्रीसोमेशगुणान्प्रति । समुद्रस्येव रत्नानामचिन्त्यस्तस्य विस्तरः

Sapagkat noon ay nagtanong ka nang maikli, sumagot Ako nang walang alinlangan ngunit sa paglalagom lamang—pahiwatig lang tungkol sa mga katangian ni Śrī Someśa. Ang ganap na lawak nito’y di-masayod, gaya ng mga hiyas na kayamanan ng karagatan.

Verse 57

मोहनं तदभक्तानां भक्तानां बुद्धिवर्द्धनम् । मूढास्ते नैव पश्यंति स्वरूपं मम मोहिताः

Nililito nito ang mga hindi deboto, ngunit pinalalago ang pag-unawa ng mga deboto. Ang mga hangal na nadadala ng māyā ay hindi kailanman nakakakita sa Aking tunay na anyo, sapagkat sila’y nababalot ng pagkalito.

Verse 58

देव्युवाच । ईदृशं यस्य माहात्म्यं तेजोलिंगस्य शंकर । कुत्र तिष्ठति तल्लिंगं क्षेत्रे तस्मिन्सुरेश्वर

Sinabi ni Devī: “O Śaṅkara, kung gayon kadakila ang Tejo-liṅga na nauukol sa Iyo—O Panginoon ng mga deva—saan nakatindig ang Liṅga na iyon sa banal na pook na yaon?”

Verse 59

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रयत्नेन श्रुत्वा चैवावधारय । प्रभासं परमं देवि क्षेत्रमेतन्मम प्रियम्

Wika ni Īśvara: “Makinig kang mabuti, O Devī, nang buong pagsisikap; at pagkarinig, itanim mo nang matatag sa puso. O Devī, ang Prabhāsa ang kataas-taasang banal na kṣetra—ang kṣetrang ito ay mahal sa Akin.”

Verse 60

देवानामपि संस्थानं तच्च द्वादशयोजनम् । पंचयोजनमानेन पीठं तत्र प्रकीर्त्तितम्

“Ito’y tahanan maging ng mga diyos, at umaabot sa labindalawang yojana ang lawak. Doon ay tanyag ang isang banal na pīṭha, na may sukat na limang yojana.”

Verse 61

तन्मध्ये मद्गृहं देवि तच्च गव्यूतिमात्रकम् । समुद्रस्योत्तरे देवि देविकामुखसंज्ञितम्

“Sa gitna ng pook na iyon, O Diyosa, naroon ang Aking sariling tahanan, na may sukat na isang gavyūti lamang. Sa hilaga ng dagat, O Diyosa, ito’y kilala sa pangalang Devikā-mukha.”

Verse 62

वज्रिण्याः पूर्वतश्चैव यावन्न्यंकुमती नदी । चतुष्टयं च विस्तारादायामात्पंचयोजनम्

“Mula sa silangang panig ng Vajriṇī hanggang sa ilog na tinatawag na Nyaṅkumatī—ang lapad ay apat (yunit), at ang haba ay limang yojana.”

Verse 63

क्षेत्रपीठमिति प्रोक्तमतो गर्भगृहं शृणु । समुद्रात्कौरवी यावद्दक्षिणोत्तरमानतः । पूर्वपश्चिमतो ज्ञेयं गोमुखादाऽश्वमेधकम्

“Ito ang tinatawag na ‘kṣetra-pīṭha’; ngayon ay pakinggan ang tungkol sa garbhagṛha, ang pinakaloob na santuwaryo. Mula sa dagat hanggang Kauravī ang sukat na hilaga–timog; at ang lawak na silangan–kanluran ay dapat malaman na mula Gomukha hanggang Aśvamedhaka.”

Verse 64

एतन्मम गृहं देवि न त्यजामि कदाचन । तस्य मध्ये स्थितं लिंगं यत्र तत्ते प्रकीर्तितम्

O Diyosa, ito ang Aking tahanan; kailanma’y hindi Ko ito iniiwan. Sa pinakasentro nito ay nakatindig ang banal na Liṅga—doon ito itinatag, gaya ng Aking ipinahayag sa iyo.

Verse 65

वारुणीं दिशमाश्रित्य सागरस्य च सन्निधौ । कृतस्मरस्यापरतो धन्वन्तरशतत्रये

Nakaharap sa dako ni Varuṇa (kanluran) at malapit sa karagatan—lampas sa Kṛtasmara—sa layong tatlong daang dhanus (sukat ng haba ng busog)…

Verse 66

लिंगं महाप्रभावं तुं स्वयंभूतं व्यवस्थितम् । तत्र संनिहितो देवः शंकरः परमेश्वरः

Doon ay may Liṅga na may dakilang kapangyarihan, kusang nahayag (svayambhū) at matatag na nakatindig. Doon nananahan ang Diyos—si Śaṅkara, ang Kataas-taasang Panginoon—sa ganap na presensya.

Verse 67

एतस्मिन्नन्तरे देवि सोमेशस्य समीपतः । चतुर्द्दशे विभागे तु धनुषां च शतद्वयम्

Sa mismong pook na ito, O Diyosa, malapit kay Someśa—sa ika-labing-apat na bahagi—may sukat na dalawang daang dhanus.

Verse 68

समंतान्मंडलाकारा कर्णिका सा मम प्रिया । तस्यां ये प्राणिनः सर्वे मृताः कालेन पार्वति

Sa palibot, bilog ang anyo ng ‘Karṇikā’ na yaon, na Aking minamahal. Sa loob nito, O Pārvatī, ang lahat ng nilalang na namamatay ayon sa takbo ng panahon…

Verse 69

कृमिकीटपतंगाद्या जीवा उत्तम मध्यमाः । निर्द्धूतकल्मषाः सर्वे यांति लोकं ममापि ते

Kahit ang mga uod, insekto, gamu-gamo at iba pa—mga nilalang na mataas man o katamtaman—lahat sila, na nahugasan ang kasalanan, ay tunay na napaparoon sa Aking daigdig.

Verse 70

उत्तरं दक्षिणं चापि अयनं न विचारयेत् । सर्वस्तेषां शुभः कालो ये मृताः क्षेत्रमध्यतः

Huwag isaalang-alang kung ito’y hilagang ayana o timog na ayana. Para sa lahat ng namamatay sa pinakasentro ng banal na kṣetra, bawat sandali ay mapalad.

Verse 71

आदिनाथेन शर्वेण सर्वप्राणिहिताय वै । आद्यतत्त्वान्यथानीय क्षेत्रमेतन्महाप्रभम् । प्रभासितं महादेवि यत्र सिद्ध्यंति मानवाः

O Mahādevī, ang Ādinātha na si Śarva (Śiva), para sa kapakanan ng lahat ng nilalang, ay dinala rito ang mga unang prinsipyo at pinagliwanag ang kṣetra na lubhang maningning na ito bilang Prabhāsa—kung saan nakakamtan ng tao ang siddhi.

Verse 72

हन्यमानोऽपि यो विद्वान्वसेद्विघ्नशतैरपि । कृतप्रतिज्ञो देवेशि यावज्जीवं सुरेश्वरि

O Devī, O Ginang ng mga diyos, kahit siya’y salakayin at kahit napaliligiran ng sandaang hadlang, ang marunong na nananahan dito nang matatag—tapat sa panata—ay nananatiling matibay hanggang sa dulo ng buhay.

Verse 73

स गच्छेत्परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति । तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यात्स्थाणोश्चाद्भुतकर्मणः

Sa bisa ng kadakilaan ng kṣetra na iyon at sa Sthāṇu (Śiva) na may mga gawang kamangha-mangha, mararating niya ang kataas-taasang tahanan—pagdating doon, wala nang dalamhati.

Verse 74

कृत्वा पापसहस्राणि पश्चात्सन्तापमेति वै । प्रभासे तु वियुज्येत न सोंऽतकपुरीं व्रजेत्

Kahit nakagawa ng libu-libong kasalanan at saka nagsisi, kung pumanaw sa Prabhāsa, hindi siya tutungo sa lungsod ni Antaka, ang kaharian ng Kamatayan.

Verse 75

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं हाहाभूतमचेतनम् । नियुक्तस्तत्र देवेशि रक्षार्थं विघ्ननायकः

O Devī, sa pagkaalam sa kakila-kilabot na Kali-yuga—kapag ang mga tao’y nalilito at sumisigaw sa dalamhati—itinakda roon si Vighnanāyaka upang magtanggol at mag-ingat.

Verse 76

ये तु ब्राह्मणविद्विष्टाः शिवभक्तिवितंडकाः । ब्रह्मघ्नाश्च कृतघ्नाश्च तथा नैष्कृतिकाश्च ये

Ngunit yaong mga napopoot sa mga brāhmaṇa, humahadlang sa debosyon kay Śiva, pumapatay ng brāhmaṇa, walang utang-na-loob, at lubhang tiwali—sinuman sila—

Verse 77

लोकद्विष्टा गुरुद्विष्टास्तीर्थायतनकण्टकाः । सर्वपापरताश्चैव ये चान्ये तु विकुत्सिताः

Yaong napopoot sa daigdig (lipunan), napopoot sa mga guro, nagiging tinik sa mga tīrtha at banal na dambana, nalululong sa lahat ng uri ng kasalanan, at iba pang kasuklam-suklam—

Verse 78

रक्षणार्थं ह वै तेषां नियुक्तो विघ्ननायकः । कालाग्निरुद्रपार्श्वे तु रुद्रतुल्यपराक्रमः

Tunay nga, upang magbantay laban sa kanila, itinalaga si Vighnanāyaka; at sa tabi ni Kālāgnirudra ay may isang ang tapang ay kapantay ni Rudra.

Verse 79

क्षेत्रं रक्षति देवेशि पापिष्ठानां नियामकः । म्रियंते यदि ब्रह्मघ्नास्तथा पातकिनो नराः

O Devī, ang Tagapamahala na pumipigil sa pinakamasasamang makasalanan ay nag-iingat sa banal na kṣetra. Kung ang mga pumatay sa brāhmaṇa at iba pang makasalanang tao ay mamatay doon,

Verse 80

क्षेत्रे चास्मिन्वरारोहे तेषां देवि गतिं शृणु । दशवर्षसहस्राणि दिव्यानि कमलेक्षणे

At sa banal na kṣetra ring ito, o marikit ang balakang—o Devī na may matang-lotus—pakinggan ang kanilang hantungan: tumatagal ito ng sampung libong banal na taon.

Verse 82

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पापं तत्र न कारयेत् । अन्यत्राऽवर्तितं पापं क्षेत्रे चास्मिन्विनश्यति

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap ay huwag gumawa ng kasalanan doon. Ngunit ang mga kasalanang nagawa sa ibang dako ay napapawi sa banal na kṣetra (Prabhāsa) na ito.

Verse 83

अस्मिन्पुनः कृतं पापं पैशाचनरकावहम् । भक्तानुकंपी भगवांस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि

Ngunit ang kasalanang ginawa sa pook na ito ay nagdadala sa mga impiyerno ng mga Piśāca. Gayunman, ang Bhagavān na mahabagin sa mga deboto ay nagpapakita ng awa—maging sa mga nahulog sa mga pagsilang na hayop.

Verse 84

ददाति परमं स्थानं न तु ब्रह्मद्विषां प्रिये । ये च ध्यानं समासाद्य युक्तात्मानः समाहिताः

Ipinagkakaloob Niya ang kataas-taasang tahanan, ngunit hindi sa mga napopoot sa Brahman (banal na katotohanan), o minamahal. Yaong mga nakakamit ang dhyāna, may disiplin ang diwa at ganap na natitipon ang isip, ay nagiging karapat-dapat sa pinakamataas na kalagayang iyon.

Verse 85

संनियम्येन्द्रियग्रामं जपंति शतरुद्रियम् । प्रभासे तु स्थिता देवि ते कृतार्था न संशयः

Sa pagpipigil sa pulutong ng mga pandama, inuusal nila ang Śatarudrīya. Nanahan sa Prabhāsa, O Diyosa, natupad na nila ang layon ng buhay—walang alinlangan.

Verse 86

यदि गच्छेन्नरः कश्चित्प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । तमुपायं प्रकुर्वीत निर्गच्छेन्न पुनर्यथा

Kung sinuman ang pumaroon sa Prabhāsa, ang kataas-taasang banal na pook, nararapat niyang isagawa ang gayong paraan ng pagsasanay upang hindi na muling lumisan (makamtan ang ganap na paglaya at di na bumalik sa saṃsāra).

Verse 87

एतद्गोप्यं वरारोहे न देयं यस्य कस्यचित् । गोपनीयमिदं शास्त्रं यथा प्राणाः स्वकाः प्रिये

Ito’y isang lihim, O marikit ang balakang; hindi ito dapat ibigay kaninuman. O minamahal, ang aral na ito’y dapat ingatan gaya ng pag-iingat sa sariling hininga ng buhay.

Verse 88

येनेदं विहितं शास्त्रं प्रभासक्षेत्रदीपकम् । स शिवश्चैव विज्ञेयो मानुषीं प्रकृतिं स्थितः

Sinumang bumuo ng aral na ito—ang ‘Ilawan para sa Prabhāsa-kṣetra’—ay dapat makilalang si Śiva mismo, bagaman nananahan sa kalikasang pantao.

Verse 89

तस्यविग्रहसंस्थोऽहं सदा तिष्ठामि पार्वति । वंदितः पूजितो ध्यातो यथाहं नात्र संशयः

O Pārvatī, ako’y laging nananahan sa mismong anyong iyon (larawan/arca). Kapag ito’y pinupuri, sinasamba, at pinagninilayan, para bang ako mismo ang pinararangalan—walang alinlangan.

Verse 90

कलौ च दुर्ल्लभं देवि प्रभासक्षेत्रमुत्तमम् । इदानीं तव स्नेहेन विशेषं कथयामि वै । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं त्रिःसत्यं सुरसुन्दरि

Sa panahon ng Kali, O Devī, ang pinakadakilang Prabhāsa-kṣetra ay bihirang marating at bihirang maunawaang wasto. Ngayon, dahil sa aking pag-ibig sa iyo, ipahahayag ko ang isang natatanging bagay. Katotohanan—katotohanan—muli katotohanan; tatlong ulit ko itong pinatototohanan, O kagandahan ng langit.

Verse 91

यानि लिंगानि भूर्लोके सोमेशस्तेषु मे प्रियः । अस्मिंल्लिंगे गुणा ये तु ते देवि विदिता मम

Anumang mga liṅga na nasa daigdig ng mga tao, sa mga iyon si Someśa ang pinakamamahal ko. At ang mga katangiang nananahan sa liṅgang ito, O Devī, ay batid ko.

Verse 92

अहमेव विजानामि नान्यो वेद कथंचन । अन्येषु चैव लिंगेषु अहं पूज्यः सुरासुरैः

Ako lamang ang tunay na nakaaalam nito; wala nang iba ang nakauunawa sa anumang paraan. At sa iba pang mga liṅga rin, ako ang sinasamba ng kapwa mga deva at mga asura.

Verse 93

लिंगं चेमं पुनर्देवि पूजयामो वयं स्वयम्

At muli, O Devī, kami mismo ang sumasamba sa liṅgang ito.

Verse 94

यस्मिन्काले न वै ब्रह्मा न भूमिर्न दिवाकरः । सर्वं चैव जगन्नाथ तस्मिन्काले यशस्विनि

Sa panahong yaon na wala si Brahmā, wala ang lupa, ni wala man ang araw—kapag ang lahat ay nalusaw, O Jagannātha, Panginoon ng sanlibutan—sa panahong iyon, O maluwalhati…

Verse 95

इमं लिंगं परं चैव ब्रह्मणः प्रलये तदा । भाविनीं वृत्तिमास्थाय इदं स्थानं तु रक्षति

Sa pagkalusaw ng siklo ni Brahmā, ang kataas-taasang liṅga na ito—sa pagtanggap ng itinakdang gampanin—ay nag-iingat at nagtatanggol sa banal na pook na ito.

Verse 96

दशकोट्यस्तु लिंगानां गंगाद्वाराद्वरानने । आगत्य तानि मध्याह्ने लिंगेऽस्मिन्यांति संलयम्

O marikit ang mukha, sampung krore na liṅga ang dumarating mula sa Gaṅgādvāra; at sa katanghaliang-tapat, sila’y nagsasanib at nalulusaw sa loob ng liṅgang ito mismo.

Verse 97

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गगनस्थानि यानि तु । स्नानार्थमस्य लिंगस्य समागच्छंति सर्वदा

Ang lahat ng tīrtha sa daigdig, at maging yaong nananahan sa kalangitan, ay laging nagtitipon dito upang magsagawa ng banal na pagligo sa liṅgang ito.

Verse 98

धन्यास्तु खलु ते मर्त्त्याः प्रभासे संव्यवस्थिताः । सोमेश्वरं ये द्रक्ष्यंति संसारभयमोचनम्

Mapalad nga tunay ang mga mortal na nananahan sa Prabhāsa; yaong nakakakita kay Someśvara—ang nagpapalaya sa takot ng saṃsāra.

Verse 99

देवि सोमेश्वरं लिंगं ये स्मरिष्यंति भाविताः । सर्वपापक्षयस्तेषां भविष्यति न संशयः

O Devī, ang mga debotong umaalaala sa liṅga ni Someśvara—ang lahat ng kanilang kasalanan ay mapapawi, walang alinlangan.

Verse 100

एतत्स्मृतं प्रियतमं मम देवि नित्यं क्षेत्रं पवित्रमृषिसिद्धगणाभिरम्यम् । अस्मिन्मृताः सकलजीवमृतोऽपि देवि स्वर्गात्परं समुपयांति न संशयोऽत्र

O Devī, ang banal na pook na ito—kapag inaalala—ang pinakamamahal kong walang hanggan; dalisay at kaaya-aya, pinupuno ng mga ṛṣi at mga siddha. Ang sinumang mamatay dito—bagaman ang kamatayan ay dumarating sa lahat ng nilalang—ay makaaabot sa kalagayang lampas sa langit; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 101

यं देवा न विजानंति ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । न सांख्येन न योगेन नैव पाशुपतेन च

Ang Siya na hindi tunay na maunawaan ng mga diyos—na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu—ay hindi natatamo sa Sāṃkhya, hindi sa Yoga, at hindi rin sa landas na Pāśupata lamang.

Verse 102

कैवल्यं निष्कलं यत्तदस्मिंल्लिंगे तु लभ्यते । तावद्भ्रमंति संसारे देवाद्यास्तु यशस्विनि

Ang Kaivalya—ang paglaya na walang anyo at walang bahagi—ay tunay na natatamo sa mismong Liṅga na ito. Hangga’t hindi pa ito nakakamit, maging ang mga diyos at iba pang nilalang ay patuloy na gumagala sa saṃsāra, O marangal na isa.

Verse 103

यावत्सोमेश्वरं देवं न विंदंति त्रिलोचनम् । क्षेत्रं प्रभासमित्युक्तं क्षेत्रज्ञोऽहं न संशयः

Hangga’t hindi nila natatagpuan ang diyos na Someśvara—ang Panginoong Tatlong-Mata—ang pook na ito’y tinatawag na “Prabhāsa”. Ako ang Kṣetrajña, ang Nakaaalam sa Bukid; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 104

एतं तवोक्तं ननु बोधनाय सोमेश्वरस्यैव महाप्रभावम् । ये वै पठिष्यंति नरा नितांतं यास्यंति ते तत्पदमिंदुमौलेः

Ito nga ang iyong sinabi upang magpagising ng kamalayan—ipinapahayag ang dakilang kapangyarihan ni Someśvara. Ang mga taong taimtim na magbigkas nito ay makararating sa sukdulang kalagayan ng Panginoong may gasuklay na buwan (Śiva).

Verse 105

सोमेश्वरं देववरं मनुष्या ये भक्तिमंतः शरणं प्रपन्नाः । ते घोररूपे च भयावहे च संसारचक्रे न पुनर्भ्रमंति

Ang mga taong puspos ng debosyon na sumisilong kay Someśvara—ang pinakadakila sa mga diyos—ay hindi na muling maliligaw sa gulong ng saṃsāra, bagama’t ito’y nakapanghihilakbot at nagdudulot ng takot.

Verse 106

ये दक्षिणा मूर्त्तिमुपाश्रिताः स्युर्जपंति नित्यं शतरुद्रियं द्विजाः । तेऽस्मिन्भवे नैव पुनर्भवंति संसारपारं परमं गता वै

Ang mga dvija (dalawang ulit na isinilang) na sumisilong sa Anyo sa Timog at araw-araw na bumibigkas ng Śatarudrīya ay hindi na muling isisilang sa pag-iral na ito; tunay na nararating nila ang sukdulang pampang sa ibayo ng saṃsāra.

Verse 107

उद्देशमात्रं कथितो मया ते श्रीसोमनाथस्य कृतैकदेशः । अब्दैरनेकैर्बहुभिर्युगैर्वा न शक्यमेकेन मुखेन वक्तुम्

Isang pahiwatig lamang ang aking naibahagi sa iyo—munting bahagi lamang ng mga gawa ng maluwalhating Somanātha. Kahit sa maraming taon, sa di-mabilang na taon, o sa maraming yuga, hindi ito kayang maipahayag nang ganap ng iisang bibig.