Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

Devanagari script

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि रहस्यं पापनाशनम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः

Transliteration

īśvara uvāca | sādhu pṛṣṭaṃ tvayā devi rahasyaṃ pāpanāśanam | yanna kasyacidākhyātaṃ tatte vakṣyāmyaśeṣataḥ

Translation

Wika ni Īśvara: Mabuti ang iyong pagtatanong, O Diyosa—ito’y lihim na pumupuksa sa kasalanan. Ang hindi ko pa naihayag kaninuman, iyon ay ipaliliwanag ko sa iyo nang lubos.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord Śiva)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• साधु: well (good)
• साधु: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/सुबन्त-प्रयोग)
• Form: अव्यय; प्रशंसावाचक (interjection/adverb: well)

• पृष्टम्: asked
• पृष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: पृच्छ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• रहस्यम्: a secret
• रहस्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रहस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पापनाशनम्: sin-destroying
• पापनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे ‘पापस्य नाशनम्’ (sin-destroying)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• न: not
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• कस्यचित्: of anyone
• कस्यचित्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; अनिश्चितार्थ (indefinite: of anyone)

• आख्यातम्: told/declared
• आख्यातम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative) एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

• वक्ष्यामि: I will tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• अशेषतः: completely
• अशेषतः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (entirely, without remainder)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Īśvara, serene and majestic, addresses Devī in an intimate revelatory moment, indicating a ‘secret’ teaching; the background hints at the western sea and the sanctity of Prabhāsa.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī (Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge, received through sincere inquiry, becomes a means of purification and spiritual upliftment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra (Somnātha), where the Lord’s ‘secret’ account supports the shrine’s extraordinary sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is listed; the emphasis is on a purifying revelation (rahasya) connected to the holy place.