Adhyaya 49

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्माच्छुक्रेश्वराद्गच्छेद्देवि लिंगं महाप्रभम् । शनैश्चरैश्वरंनाम महापातकनाशनम्

Wika ni Īśvara: Kaya nga, O Devī, mula sa Śukreśvara ay dapat pumunta sa lubhang maningning na liṅga na tinatawag na Śanaiścaraiśvara, na pumupuksa maging ng malalaking kasalanan.

Verse 2

बुधेश्वरात्पश्चिमतो ह्यजादेव्यग्निगोचरे । तस्या धनुः पंचकेन नातिदूरे व्यवस्थितम्

Sa kanluran ng Budheśvara, sa may banal na apoy ni Ajādevī, ito’y naroon na hindi kalayuan—sa layong limang dhanu.

Verse 3

कल्पलिंगं महादेवि पूजितं देवदानवैः । छायापुत्रेण संतप्तं तपः परमदुष्करम्

O dakilang Devī, ito ang Kalpa-liṅga na sinasamba ng mga diyos at mga dānava. Ang anak ni Chāyā ay nagsagawa roon ng napakahirap na pag-aayuno at pagninilay, sinusunog ng matinding paghihirap.

Verse 4

अनादि निधनो देवो येन लिंगेऽवतारितः । प्राप्तवान्यो ग्रहेशत्वं भक्त्या शंभोः प्रसादतः

Ang nagluklok sa Diyos na walang simula at walang kamatayan sa liṅga na iyon ay nagkamit ng pagka-panginoon sa mga planeta, sa pamamagitan ng debosyon at biyaya ni Śambhu.

Verse 5

यस्य दृष्ट्या बिभेति स्म देवासुरगणो महान् । न स कोऽप्यस्ति वै प्राणी ब्रह्मांडे सचराचरे

Sa mismong sulyap niya, nanginginig ang makapangyarihang hukbo ng mga diyos at mga asura. Sa buong sansinukob—gumagalaw man o di-gumagalaw—walang nilalang na hindi nasasaklaw ng kanyang kapangyarihan.

Verse 6

देवो वा दानवो वापि सौरिणा पीडितो न यः । शनिवारेण संपूज्य भक्त्या सौरीश्वरं शिवम्

Diyos man o dānava, sinumang hindi na pinahihirapan ni Sauri (Śani), matapos sambahin nang taimtim si Śiva bilang Saurīśvara sa araw ng Sabado, ay mapapalaya sa gayong pagdurusa.

Verse 7

शमीपत्रैर्महादेवि तिलमाषगुडौदनैः । संतर्प्य तु विधानेन दद्यात्कृष्णं वृषं द्विजे

O Mahādevī, matapos maghandog nang wasto upang magbigay-kasiyahan gamit ang mga dahon ng śamī, linga, black-gram, jaggery, at nilutong kanin, nararapat—ayon sa tuntunin—na ihandog ang isang itim na toro sa isang brāhmaṇa.

Verse 8

स्तुत्वा स्तोत्रैश्च विविधैः पुराणश्रुतिसंभवैः । अथ वैकेन देवेशः स्तोत्रेण परितोषितः

Matapos Siyang purihin sa sari-saring mga himno na hinango sa mga Purāṇa at sa banal na tradisyon, ang Panginoon ng mga diyos ay lubhang nalugod sa isang natatanging himno.

Verse 9

राज्ञा दशरथेनैव कृतेन तु बलीयसा । स्तुत्यः सौरीश्वरो देवः सर्वपीडोपशांतये

Ang makapangyarihang himno na nilikha ni Haring Daśaratha ay tunay na dapat bigkasin bilang papuri kay Panginoong Saurīśvara, upang mapayapa ang bawat pagdurusa.

Verse 10

देव्यु वाच । कथं दशरथो राजा चक्रे शानैश्चरीं स्तुतिम् । कथं संतुष्टिमगमत्तस्य देवः शनैश्चरः

Wika ni Devī: Paano nilikha ni Haring Daśaratha ang isang himno para kay Śanaiścara? At paano naman nasiyahan ang diyos na si Śanaiścara sa kanya?

Verse 11

ईश्वर उवाच । रघुवंशेऽति विख्यातो राजा दशरथो बली । चक्रवर्ती स विज्ञेयः सप्तद्वीपाधिपः पुरा

Wika ni Īśvara: Sa angkan ni Raghu ay may isang makapangyarihang hari, si Daśaratha, na lubhang tanyag. Kilalanin siya bilang isang cakravartin, na noong una’y namuno sa pitong kontinente.

Verse 12

कृत्तिकांते शनिं कृत्वा दैवज्ञैर्ज्ञापितो हि सः । रोहिणीं भेद यित्वा तु शनिर्यास्यति सांप्रतम्

Ipinaalam sa kanya ng mga astrologo na: si Śani, pagdating sa dulo ng Kṛttikā, ay sa kasalukuyang pag-ikot ay daraan (tatawid) sa Rohiṇī.

Verse 13

उक्तं शकटभेदं तु सुरासुरभयंकरम् । द्वादशाब्दं तु दुर्भिक्षं भविष्यति सुदारुणम्

Ipinahayag na magaganap ang “Śakaṭabheda”—nakapanghihilakbot sa mga deva at asura—at na isang lubhang kakila-kilabot na taggutom ang tatagal nang labindalawang taon.

Verse 14

एतच्छ्रुत्वा मुनेर्वाक्यं मंत्रिभिः सहितो नृपः । आकुलं तु जगद्दृष्ट्वा पौरजानपदादिकम्

Nang marinig ang mga salita ng pantas, ang hari—kasama ang kanyang mga ministro—ay tumingin sa daigdig na naguguluhan: mga taga-lungsod, mga taga-kanayunan, at ang iba pa.

Verse 15

वदंति सततं लोका नियमेन समागताः । देशाश्च नगर ग्रामा भयाक्रांताः समंततः । मुनीन्वसिष्ठप्रमुखान्पप्रच्छ च स्वयं नृपः

Ang mga tao, nagtipon nang may disiplina at pagsunod sa panata, ay patuloy na nagsasalita tungkol sa panganib; ang mga lupain, lungsod, at nayon sa lahat ng dako ay sinaklot ng takot. Pagkaraan, ang hari mismo ay lumapit sa mga rishi—pinangungunahan ni Vasiṣṭha—at nagtanong.

Verse 16

दशरथ उवाच । समाधानं किमत्रास्ते ब्रूहि मे द्विज सत्तम

Wika ni Daśaratha: “Ano ang lunas sa bagay na ito? Sabihin mo sa akin, O pinakadakila sa mga dwija.”

Verse 17

वसिष्ठ उवाच । प्राजापत्ये च नक्षत्रे तस्मिन्भिन्ने कुतः प्रजाः । अयं योगो ह्यसाध्यस्तु ब्रह्मादींद्रादिभिः सुरैः

Sinabi ni Vasiṣṭha: “Kapag ang konstelasyong kaugnay ni Prajāpati ay nagambala, paano uunlad ang mga nilalang? Ang ganitong yoga ng mga bituin ay tunay na di-maiaayos—kahit ng mga deva, mula kina Brahmā at Indra.”

Verse 18

तदा संचिंत्य मनसा साहसं परमं महत् । समादाय धनुर्दिव्यं दिव्यैरस्त्रैः समन्वितम्

Pagkaraan, matapos magnilay sa isip, nagpasiya siya sa isang gawaing lubhang pambihira at matapang; at kinuha ang banal na busog na may kasamang mga sandatang makalangit.

Verse 19

रथमारुह्य वेगेन गतो नक्षत्रमंडलम् । रथं तु कांचनं दिव्यं मणिरत्नविभूषितम्

Sumakay siya sa karwahe at sa bilis ay nagtungo sa bilog ng mga bituin. Ang karwaheng iyon ay banal at ginintuang, pinalamutian ng mga hiyas at mamahaling batong-ginto.

Verse 20

ध्वजैश्च चामरैश्छत्रैः किंकिणैरथ शोभितम् । हंसवर्णहयैर्युक्तं महाकेतुसमन्वितम्

Ito’y maringal sa mga watawat, pamaypay na buntot-yak, mga payong, at mga kampanilyang kumakalansing; hinihila ng mga kabayong puti na gaya ng sisne, at may dakilang watawat sa tuktok.

Verse 21

दीप्यमानो महारत्नैः किरीटमुकुटोज्ज्वलः । बभ्राज स तदाकाशे द्वितीय इव भास्करः

Nagniningas sa dakilang mga hiyas, kumikislap ang kanyang korona at putong; sa kalangitan siya’y nagliwanag na wari’y ikalawang araw.

Verse 22

आकर्णं चापमापूर्य संहारास्त्रं नियोज्य च । कृत्तिकांते शनिं ज्ञात्वा प्रविश्य किल रोहिणीम्

Hinila niya ang busog hanggang tainga at ikinabit ang sandatang pangwawasak; nakilala niya si Śani sa dulo ng Kṛttikā at tunay ngang pumasok sa Rohiṇī.

Verse 23

दृष्ट्वा दशरथोऽस्याग्रे तस्थौ सभ्रुकुटीमुखः । संहारास्त्रं शनिर्दृष्ट्वा सुरासुरविमर्द्दनम्

Nang makita ni Daśaratha na siya’y nakatayo sa harap niya, nanatili siya roon na nakakunot-noo. At si Śani, nang masilayan ang sandatang pangwasak—na dumudurog sa mga deva at asura—

Verse 24

हसित्वा तद्रयात्सौरिरिदं वचनमब्रवीत् । पौरुषं तव राजेंद्र परं रिपुभयंकरम्

Pagkaraan, si Sauri—anak ng Araw (Śani)—ay tumawa at nagsalita: “O panginoon ng mga hari, ang iyong kagitingan ay sukdulan, tunay na nakapangingilabot sa mga kaaway.”

Verse 25

देवासुरमनुष्याश्च सिद्धविद्याधरोरगाः । मया विलोकिताः सर्वे भयं चाशु व्रजंति ते

Mga deva, asura, tao, mga Siddha, Vidyādhara, at mga ahas—sinumang masulyapan ko lamang, silang lahat ay agad nalulugmok sa takot.

Verse 26

तुष्टोहं तव राजेंद्र तपसा पौरुषेण च । वरं ब्रूहि प्रदास्यामि मनसा यदभीप्सितम्

O hari ng mga hari, ako’y nalulugod sa iyo dahil sa iyong pag-aayuno at kagitingan. Sabihin mo ang hiling na biyaya; ipagkakaloob ko ang ninanais ng iyong puso.

Verse 27

दशरथ उवाच । रोहिणीं भेदयित्वा तु न गंतव्यं त्वया शने । सरितः सागरा यावद्यावच्चद्रार्कमेदिनी

Sinabi ni Daśaratha: “O Śani, matapos mong butasin si Rohiṇī, huwag ka nang magpatuloy pa—habang ang mga ilog ay dumadaloy sa dagat, at habang nananatili ang buwan, ang araw, at ang daigdig.”

Verse 28

याचितं ते मया सौरे नान्य मिच्छामि ते वरम् । एवमुक्तः शनिः प्रादाद्वरं तस्मै तु शाश्वतम्

O Sauri, ito ang aking ipinakiusap sa iyo; wala na akong ibang biyayang ninanais mula sa iyo. Nang masambit ito, ipinagkaloob ni Śani sa kanya ang biyayang iyon—matatag at walang hanggan.

Verse 29

प्राप्यैवं तु वरं राजा कृतकृत्योऽभवत्तदा । पुनरेवाब्रवीत्सौरिर्वरं वरय सुव्रत

Nang matamo ang biyaya, nadama ng hari na ganap na ang kanyang layon. Ngunit muling nagsalita si Sauri: “Pumili ka pa ng isa pang biyaya, O ikaw na may marangal na panata.”

Verse 30

प्रार्थयामास हृष्टात्मा वरमेवं शनेस्तदा । न भेत्तव्यं च शकटं त्वया भास्करनंदन

Pagkaraan, na may pusong nagagalak, hiniling niya kay Śani ang biyayang ito: “O anak ni Bhāskara, huwag mong kailanman basagin ang Śakaṭa (kariton).”

Verse 31

द्वादशाब्दं तु दुर्भिक्षं न कर्तव्यं कदाचन । कीर्तिरेषा मदीया च त्रैलोक्ये विचरिष्यति

“Huwag kailanman magdulot ng taggutom na tatagal ng labindalawang taon—sa anumang panahon. At ang aking dangal na ito ay lalaganap sa tatlong daigdig.”

Verse 32

ईश्वर उवाच । वरद्वयं ततः प्राप्य हृष्टरोमा स पार्थिवः । रथोपरि धनुर्मुक्त्वा भूत्वा चैव कृतांजलिः

Wika ni Īśvara: Nang matamo ang dalawang biyaya, tumindig ang balahibo ng hari sa galak. Inilapag niya ang pana sa ibabaw ng karwahe at tumayo na magkadikit ang mga palad sa paggalang.

Verse 33

ध्यात्वा सरस्वतीं देवीं गणनाथं विनायकम् । राजा दशरथः स्तोत्रं सौरेरिदमथाकरोत्

Pagkatapos magnilay sa Diyosa Sarasvatī at kay Gaṇanātha Vināyaka, saka nilikha ni Haring Daśaratha ang banal na himnong ito para kay Sauri (Śani).

Verse 34

राजोवाच । नमो नीलमयूखाय नीलोत्पलनिभाय च । नमो निर्मांसदेहाय दीर्घश्मश्रुजटाय च

Wika ng hari: Pagpupugay sa Kanya na ang mga sinag ay bughaw na madilim, at kahawig ng bughaw na lotus. Pagpupugay sa Kanya na payat at tila walang laman ang katawan, na may mahabang balbas at buhol-buhol na buhok (jaṭā).

Verse 35

नमो विशालनेत्राय शुष्कोदरभयान क । नमः परुषगात्राय स्थूलरोमाय वै नमः

Pagpupugay sa Kanya na malalapad ang mga mata, nakapanghihilakbot dahil sa tuyong tiyan. Pagpupugay muli sa Kanya na magaspang ang mga sangkap ng katawan, sa Kanya na makapal ang balahibo.

Verse 36

नमो नित्यं क्षुधार्त्ताय नित्यतप्ताय वै नमः । नमः कालाग्निरूपाय कृतांतक नमोस्तु ते

Pagpupugay palagi sa Kanya na laging pinahihirapan ng gutom, pagpupugay sa Kanya na laging sinusunog ng init. Pagpupugay sa Kanya na ang anyo ay apoy ng Panahon; O Kṛtāntaka, sa Iyo ang pagpupugay.

Verse 37

नमो दीर्घाय शुष्काय कालदृष्टे नमोऽस्तु ते । नमस्ते कोटराक्षाय दुर्निरीक्ष्याय वै नमः

Pagpupugay sa Kanya na matangkad at tuyot; O Ikaw na ang tingin ay mismong Panahon, pagpupugay sa Iyo. Pagpupugay sa Iyo na malalim ang mga mata, mahirap titigan—tunay na pagpupugay.

Verse 38

नमो घोराय रौद्राय भीषणाय करा लिने । नमस्ते सर्वभक्षाय वलीमुख नमोऽस्तु ते

Pagpupugay sa Kakila-kilabot, sa Marahas, sa Nakapanghihilakbot—O may hawak na tabak sa kamay. Pagpupugay sa Iyo, lumalamon sa lahat; O Valīmukha, pagpupugay sa Iyo.

Verse 39

सूर्यपुत्र नमस्तेऽस्तु भास्करे भयदायक । अधोदृष्टे नमस्तुभ्यं वपुःश्याम नमोऽस्तु ते

O Anak ng Araw, pagpupugay sa Iyo—O Bhāskara, tagapaghatid ng pangamba sa masasama. O nakatingin pababa, pagpupugay sa Iyo; O may maitim na katawan, pagpupugay sa Iyo.

Verse 40

नमो मन्दगते तुभ्यं निस्त्रिंशाय नमोनमः । नमस्त उग्ररूपाय चण्डतेजाय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo na mabagal ang paglakad; pagpupugay nang paulit-ulit sa Iyo na may tabak. Pagpupugay sa Iyo na may nakapanghihilakbot na anyo; sa Iyo na may marahas na ningning, pagpupugay.

Verse 41

तपसा दग्धदेहाय नित्यं योगरताय च । नमस्ते ज्ञाननेत्राय कश्यपात्मजसूनवे

Pagpupugay sa Kanya na ang katawan ay pinapaso ng pag-aayuno at pagninilay, at laging nakatuon sa yoga. Pagpupugay sa Iyo na ang mata ay karunungan, O anak ng angkan ni Kaśyapa.

Verse 42

तुष्टो ददासि वै राज्यं रुष्टो हरसि तत्क्षणात् । देवासुरमनुष्याश्च पशुपक्षिसरीसृपाः

Kapag Ikaw ay nalulugod, ipinagkakaloob Mo ang paghahari; kapag Ikaw ay nagagalit, agad Mo itong inaagaw. Mga deva, asura, at mga tao—mga hayop, ibon, at mga gumagapang—lahat ay nasa ilalim ng Iyong kapangyarihan.

Verse 43

त्वया विलोकिताः सौरे दैन्यमाशु व्रजंति च । ब्रह्मा शक्रो यमश्चैव ऋषयः सप्ततारकाः

O Saura (Śani, Saturno), ang sinumang masapol ng iyong titig ay agad nahuhulog sa karukhaan at dalamhati. Maging si Brahmā, si Śakra (Indra), si Yama, at ang mga ṛṣi—ang Pitong Bituin—ay hindi rin lampas sa iyong kapangyarihan.

Verse 44

राज्यभ्रष्टाश्च ते सर्वे तव दृष्ट्या विलोकिताः । देशाश्च नगरग्रामा द्वीपाश्चैवाद्रयस्तथा

Lahat ng masilayan ng iyong titig ay napapabagsak mula sa paghahari. Mga lupain, mga lungsod at nayon, mga pulo, at gayundin ang mga bundok—lahat ay nasasaklaw ng iyong impluwensiya.

Verse 45

रौद्रदृष्ट्या तु ये दृष्टाः क्षयं गच्छंति तत्क्षणात्

Ang sinumang tamaan ng mabangis na titig ay napupuksa sa mismong sandaling iyon.

Verse 46

प्रसादं कुरु मे सौरे वरार्थेऽहं तवाश्रितः । सौरे क्षमस्वापराधं सर्वभूतहिताय च

O Saura, anak ni Sūrya, ipagkaloob mo sa akin ang iyong biyaya. Sa paghahangad ng isang kaloob, ako’y sumilong sa iyo. O Saura, patawarin mo rin ang aking pagkakasala—para sa kapakanan ng lahat ng nilalang.

Verse 47

ईश्वर उवाच । एवं स्तुतस्तदा सौरी राज्ञा दशरथेन च । महराजः शनिर्वाक्यं हृष्टरो माऽब्रवीदिदम्

Sinabi ng Īśvara: Nang panahong iyon, matapos purihin ng Haring Daśaratha, si Saura (Śani), ang dakilang hari, na nagalak, ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 48

शनिरुवाच । तुष्टोऽहं तव राजेन्द्र स्तवेनानेन सुव्रत । वरं ब्रूहि प्रदास्यामि स्वेच्छया रघुनंदन

Wika ni Śani: O panginoon ng mga hari, O taong may marangal na panata, nalugod ako sa iyo dahil sa himnong ito. Sabihin mo ang isang biyaya—ipagkakaloob ko nang kusang-loob, O ligaya ng angkan ni Raghu.

Verse 49

दशरथ उवाच । अद्यप्रभृति पिंगाक्ष पीडा कार्या न कस्यचित् । देवासुरमनुष्याणां पशुपक्षिसरीसृपाम्

Sinabi ni Daśaratha: Mula sa araw na ito, O may matang kulay-kayumanggi, huwag nang magpataw ng pagdurusa sa sinuman—maging mga deva, asura, tao, hayop, ibon, o mga gumagapang na nilalang.

Verse 50

शनिरुवाच । ग्रहाणां दुर्ग्रहो ज्ञेयो ग्रहपीडां करोम्यहम् । अदेयं प्रार्थितं राजन्किंचिद्युक्तं ददाम्यहम्

Wika ni Śani: Alamin mong sa mga graha, ako ang pinakamahirap supilin; ako nga ang nagdudulot ng pighati ng mga planeta. Ang hindi nararapat ibigay, kahit hingin, ay di maipagkakaloob; ngunit, O hari, magbibigay ako ng bagay na angkop.

Verse 51

त्वया प्रोक्तं मम स्तोत्रं ये पठि ष्यंति मानवाः । पुरुषाश्च स्त्रियो वापि मद्भयेनोपपीडिताः

Ang himno para sa akin na iyong binuo—ang sinumang tao na magbigkas nito, lalaki man o babae, kapag sila’y pinipighati ng takot sa akin,

Verse 52

देवासुरमनुष्यास्तु सिद्धविद्याधरोरगाः । मृत्युस्थाने स्थितो वापि जन्मप्रांतगतस्तथा

—maging sila’y mga deva, asura, tao, Siddha, Vidyādhara, o Nāga; kahit nakatayo na sa pook ng kamatayan, o nasa hangganan na ng buhay—

Verse 53

एककालं द्विकालं वा तेषां श्रेयो ददाम्यहम् । पूजयित्वा जपेत्स्तोत्रं भूत्वा चैव कृतांजलिः

Minsan man sa isang araw o dalawang ulit sa isang araw, ipinagkakaloob Ko ang kanilang kagalingan. Pagkatapos sumamba, bigkasin ang himno bilang japa, nakatayo at magkahawak ang mga palad sa paggalang.

Verse 54

तस्य पीडां न चैवाहमिह कुर्यां कदाचन । जन्मस्थाने स्थितो वापि मृत्युस्थाने स्थितोऽपि च

At kailanman ay hindi Ko siya bibigyan ng pagdurusa rito—maging siya’y nasa pook ng kapanganakan o nasa pook ng kamatayan man.

Verse 55

जन्मऋक्षे च लग्ने च दशास्वंतर्दशासु च । रक्षामि सततं तस्य पीडां चान्यग्रहस्य च

Sa oras ng bituin ng kapanganakan at ng lagna, at sa mga dakilang yugto at maliliit na yugto ng tadhana, lagi Kong pinangangalagaan ang debotong iyon laban sa pagdurusa—maging mula sa Akin o mula sa alinmang graha (kapangyarihang pangplaneta).

Verse 56

अनेनैव प्रकारेण र्पाडामुक्तस्त्वसौ भवेत् । एतत्प्रोक्तं मया दत्तं वरं च रघुनंदन

Sa pamamaraang ito rin, siya’y tunay na napapalaya sa pagdurusa. Ito ang Aking ipinahayag, at ito rin ang biyayang Aking ipinagkaloob, O ligaya ng angkan ni Raghu.

Verse 57

ईश्वर उवाच । वरद्वयं च संप्राप्य राजा दशरथः पुरा । मेने कृतार्थमात्मानं नमस्कृत्य शनैश्चरम्

Wika ni Īśvara: Noong unang panahon, nang matamo ni Haring Daśaratha ang dalawang biyaya, inakala niyang ganap na ang kanyang layon. Kaya’t yumukod siya nang may paggalang at nagbigay-pugay kay Śanaiścara.

Verse 58

शनिं स्तुत्वाऽभ्यनुज्ञातो रथमारुह्य वीर्यवान् । स्वस्थानं गतवान्राजा पूज्यमानो दिवौकसैः

Matapos purihin si Śani at tumanggap ng pahintulot na lumisan, ang haring magiting ay sumakay sa kanyang karwahe at nagbalik sa sariling tahanan, pinararangalan ng mga nilalang sa langit.

Verse 59

य इदं प्रातरुत्थाय सौरिवारे पठेन्नरः । सर्वग्रहोद्भवा पीडा न भवेद्भुवि तस्य तु

Sinumang bumangon nang maaga at bigkasin ito sa araw ni Sauri (Sabado), habang nabubuhay sa lupa ay hindi siya dadapuan ng pagdurusang nagmumula sa alinmang planeta.

Verse 60

शनैश्चरं स्मरेद्देवं नित्यं भक्तिसमन्वितः । पूजयित्वा पठेत्स्तोत्रं तस्य तुष्यति भास्करिः

Araw-araw ay alalahanin ang diyos na si Śanaiścara nang may debosyon; matapos sumamba, bigkasin ang himno—at si Bhāskarī, ang kapangyarihan ng Araw, ay malulugod sa kanya.

Verse 61

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं शनिदैवतम् । सर्वपापोपशमनं सर्वकामफलप्रदम्

Kaya nga, O Diyosa, isinalaysay ko sa iyo ang kadakilaan ng diyos na si Śani—na nagpapawi ng lahat ng kasalanan at nagkakaloob ng bunga ng bawat matuwid na hangarin.