Adhyaya 3

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कथितो भवता सर्गः प्रतिसर्गस्तथैव च । वंशानुवंशचरितं पुराणानामनुक्रमः

Wika ng mga ṛṣi: Ipinaliwanag mo ang sarga (paglikha) at pratisarga (muling paglikha), gayundin ang mga salaysay ng mga angkan at mga sangay ng angkan, at ang pagkakasunod ng mga Purāṇa.

Verse 2

मन्वन्तरप्रमाणं च ब्रह्मांडस्य च विस्तरः । ज्योतिश्चक्रस्वरूपं च यथावदनुवर्णितम् । श्रोतुमिच्छामहे त्वत्तः सांप्रतं तीर्थविस्तरम्

Maayos mong naipaliwanag ang sukat ng mga Manvantara, ang lawak ng Brahmāṇḍa (kosmikong itlog), at ang anyo ng gulong ng mga liwanag sa langit. Ngayon ay nais naming marinig mula sa iyo ang masusing salaysay tungkol sa mga tīrtha (banal na pook).

Verse 3

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पापघ्नानि शुभानि च । तानि सूतज कार्त्स्न्येन यथावद्वक्तुमर्हसि

Sa daigdig ay may mga tīrtha na pumupuksa sa kasalanan at nagkakaloob ng pagpapala. O anak ni Sūta, nararapat na ilarawan mo ang mga ito nang buo at ayon sa wastong kaayusan.

Verse 4

सूत उवाच । इदं पृष्टं पुरा देव्या कैलासशिखरोत्तमे । नानाधातुविचित्रांगे नानारत्नसमन्विते

Wika ni Sūta: Noong una, ito’y minsang itinanong ng Diyosa sa pinakadakilang tuktok ng Bundok Kailāsa, na ang mga dalisdis ay sari-saring kulay dahil sa maraming mineral at pinalamutian ng iba’t ibang hiyas.

Verse 5

नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते । यक्षविद्याधराकीर्णे ह्यप्सरोगणसेविते

Punô iyon ng sari-saring punò at baging, pinaganda ng maraming bulaklak; siksik sa mga Yakṣa at Vidyādhara, at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng Apsaras.

Verse 6

तत्र ब्रहमा च विष्णुश्च स्कन्दनन्दिगणेश्वराः । चंद्रादित्यौ ग्रहैः सार्धं नक्षत्रध्रुवमण्डलम्

Naroon sina Brahmā at Viṣṇu, gayundin si Skanda, si Nandin, at ang mga Gaṇeśvara; at naroon ang Buwan at Araw kasama ang mga planeta, pati ang mga bilog ng mga konstelasyon at si Dhruva.

Verse 7

वायुश्च वरुणश्चैव कुबेरो धनदस्तथा । ईशानश्चाग्निरिंद्रश्च यमो निरृतिरेव च

Naroon sina Vāyu at Varuṇa, at si Kubera na tagapagkaloob ng yaman; naroon din sina Īśāna, Agni, Indra, Yama, at Nirṛti.

Verse 8

सरितः सागराः सर्वे पर्वता उरगास्तथा । ब्राह्म्याद्या मातरश्चैव ऋषयश्च तपोधनाः

Naroon ang lahat ng mga ilog at karagatan, gayundin ang mga bundok at mga banal na ahas; at ang mga Ina-Diyosa na nagsisimula kay Brāhmī, at ang mga ṛṣi na ang yaman ay pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 10

मूर्तिमंति च तीर्थानि क्षेत्राण्यायतनानि च । दानवासुरदैत्याश्च पिशाचा भूतराक्षसाः

At ang mga tīrtha ay nagpakita mismo na may anyong katawan; gayundin ang mga banal na kṣetra at mga dambana. Naroon ang mga Dānava, Asura, Daitya, Piśāca, Bhūta, at Rākṣasa.

Verse 11

तत्र सिंहासनं दिव्यं शतयोजनविस्तृतम्

Doon ay nakatindig ang isang banal na trono (siṃhāsana), na nakalatag sa lawak na isang daang yojana.

Verse 12

लक्षायुतसहस्रैश्च रुद्रकोटिभिरावृतम् । तन्मध्ये सर्वतोभद्रं सिंहद्वारैः सुतोरणैः

Ito’y napalilibutan ng daan-daang libo at milyun-milyon, at ng mga koṭi ng Rudra; at sa gitna nito’y may isang mapalad na bulwagan sa lahat ng panig, na may mga tarangkahang leon at mariringal na torana.

Verse 13

स्वच्छमौक्तिकसंकाशं प्राकारशिखरावृतम् । नन्दीश्वरमहाकालद्वारपालगणैर्वृतम्

Ito’y kumikislap na parang malinaw na perlas, napaliligiran ng mga muog at matatayog na tore, at binabantayan ng mga pangkat ng tagapagbantay sa tarangkahan gaya nina Nandīśvara at Mahākāla.

Verse 14

किंकिणीजालमुखरैः सत्यताकैरलंकृतम् । वितानच्छत्रखंडैश्च मुक्तादामप्रलंबितैः

Ito’y pinalamutian ng mga lambat ng maliliit na kampanilyang umaalingawngaw at ng mariringal na palamuti; at ng mga kanopi at payong-seremonyal na may nakalaylay na mga kuwintas ng perlas.

Verse 15

घंटाचामरशोभाढयैर्दर्पणैश्चोपशोभितम् । कलशैर्द्वारविन्यस्तरत्नपल्लवसंयुतैः

Ito’y lalo pang pinaganda ng mga kumikislap na salamin, ng mga kampana at mga chamara (pamaspas na pangseremonya), at ng mga mapalad na banga ng kalasha sa may pintuan, pinalamutian ng mga sanga at usbong na may hiyas.

Verse 16

चित्रितं चित्रशास्त्रज्ञै रत्नचूर्णैः समु्ज्वलैः । स्वस्तिकैः पत्रवल्याद्यैर्लिंगोद्भवलतादिभिः

Ito’y iginuhit nang masining ng mga dalubhasa sa banal na sining, nagliliwanag sa makinang na pulbos ng mga hiyas; may mga tanda ng svastika, mga anyong baging at dahon, at mga mapalad na motibo gaya ng Liṅgodbhava—ang paglitaw ng Liṅga—at iba pa.

Verse 17

शतसिंहासनाकीर्णं वेदिकाभिश्च शोभितम् । आसीनै रुद्रवृन्दैश्च रुद्रकन्याकदम्बकैः

Ito’y punô ng daan-daang trono at pinaganda ng mga altar, at siksik sa mga nakaupong pangkat ng mga Rudra at sa mga kumpol ng Rudra-kanyā, ang mga dalagang banal ni Rudra.

Verse 18

लक्षपत्रदलाढ्यैश्च श्वेतपद्मैश्च भूषितम् । अप्सरोभिः समाकीर्णं पुष्पप्रकरविस्तृतम्

Ang pook na iyon ay pinalamutian ng saganang mga dahon at talulot, at ginayakan ng mapuputing lotus; siksik sa mga Apsara at nalalatagan ng bunton at sari-saring mga bulaklak.

Verse 19

धूपितं धूपवर्त्तीभिः कुंकुमोदकसेचितम् । वंशवीणामृदंगैश्च गोमुखैर्मुखवादनैः

Ang pook na iyon ay pinabanguhan ng mga mitsa ng insenso at winisikan ng tubig na may halimuyak ng kunkuma; at umalingawngaw sa mga plawta, vīṇā, mṛdaṅga, kasama ang mga sungay na gomukha at iba pang mga instrumentong panghihip.

Verse 20

शंखभेरीनिनादेन दुन्दुभिध्वनितेन च । गर्जद्भिर्गणवृन्दैश्च मेघस्वनितनिस्वनैः

Sa pag-alingawngaw ng mga kabibe at malalaking tambol, sa pag-ugong ng dundubhi, at sa pag-ungal ng mga pangkat ng Gaṇa—ang tunog ay gumulong na wari’y kulog sa mga ulap.

Verse 21

गणानां स्तोत्रशब्देन सामवेदरवेण च । प्रेक्षणीयैर्महानादैर्गेयहुङ्कारशोभितम्

Ito’y pinaganda ng mga tunog ng himno (stotra) ng mga Gaṇa at ng umaalingawngaw na pag-awit ng Sāma Veda; at ginayakan ng mga kahanga-hangang malalakas na sigaw at ng mga huṅkāra na musikal sa awit.

Verse 22

वृषनर्दितशब्देन गजवाजिरवेण च । कांचीनूपुरशब्देन समाकीर्णदिगंतरम्

Ang mga abot-tanaw sa lahat ng dako ay napuno ng tunog—sa pag-ungal ng mga toro, sa sigaw ng mga elepante at kabayo, at sa kalansing ng mga sinturon sa baywang at mga anklet.

Verse 23

सर्वसंपत्करं श्रीमच्छंकरस्यैव मंदिरम् । वंश वीणामृदंगैश्च नादितं तत्र तत्र ह । ऋग्वेदो मूर्तिमांश्चैव शक्रनीलसमद्युतिः

Ang maringal na templo ni Śrī Śaṅkara, na nagkakaloob ng lahat ng kasaganaan, ay umalingawngaw sa iba’t ibang dako sa tunog ng plauta, vīṇā, at mṛdaṅga. At ang Ṛg Veda mismo—na nagkatawang-anyo—ay lumitaw, nagniningning na tila malalim na bughaw ng batong-sapiro ni Indra.

Verse 24

दिव्यगन्धानुलिप्तांगो दिव्याभरणभूषितः । संस्थितः पूर्वतस्तस्य दीप्यमानः स्वतेजसा

Pinahiran ng samyo ng langit at pinalamutian ng banal na alahas, siya’y tumindig sa silangan ng dambanang iyon, nagliliwanag sa sariling likas na ningning.

Verse 25

उत्तरेण यजुर्वेदः शुद्धस्फटिकसन्निभः । दिव्यकुण्डलधारी च महाकायो महाभुजः

Sa hilaga ay nakatindig ang Yajurveda, kumikislap na tila dalisay na kristal; may suot na banal na hikaw, malaki ang anyo at makapangyarihan ang mga bisig.

Verse 26

स्थितः पश्चिम दिग्भागे सामवेदः सनातनः । रक्तांबरधरः श्रीमान्पप्ररागसमप्रभः

Sa kanlurang dako ay nakatindig ang walang-hanggang Sāmaveda—marilag, nakadamit ng pula, at kumikislap na parang ningning ng rubi.

Verse 27

स्रग्दामधारी चित्रश्च गीतभूषणभूषितः । अथवांऽजनवच्छयामः स्थितो दक्षिणतस्तथा

May suot na mga kuwintas ng bulaklak at marikit na pinalamutian, ginayakan ng mga hiyas ng banal na awit; maitim na tila koliryo, siya man ay nakatindig sa timog gayundin.

Verse 28

पिंगाक्षो लोहितग्रीवो हरिकेशो महातनुः । इतिहासषडंगानि पुराणान्यखिलानि च

May matang na kulay kayumanggi, may leeg na mapula at buhok na gintong ningning—may dakilang tindig—naroon din ang mga Itihāsa, ang anim na Vedāṅga, at ang lahat ng Purāṇa.

Verse 29

वेदोपनिषदश्छन्दो मीमांसारण्यकं तथा । स्वाहाकारवषट्कारौ रहस्यानि तथैव च

Naroon ang mga Upaniṣad ng Veda, ang mga sukat ng himig (chandas), ang Mīmāṃsā at ang mga Āraṇyaka; naroon din ang mga bigkas na ‘svāhā’ at ‘vaṣaṭ’, at ang mga banal na aral na lihim.

Verse 30

एतैः समन्वितैश्चैव तत्र ब्रह्मा स्वयं स्थितः । शक्तिरूपधरैर्मन्त्रैर्योगैश्वर्यसमन्वितैः

Taglay ang lahat ng yaon, si Brahmā mismo ay nanahan doon—kasama ang mga mantra na nag-anyong kapangyarihan (śakti), at puspos ng maharlikang mga kaganapan ng yoga.

Verse 31

सहस्रपत्रकमलैरंकितैः सुरपूजितैः । पूजितैर्गणरुद्रैश्च ब्रह्मविष्विंद्रवंदितैः

May tatak ng mga lotong may sanlibong talulot at sinasamba ng mga diyos; sinasamba rin ng mga Gaṇa at mga Rudra, at pinupuri nina Brahmā, Viṣṇu, at Indra.

Verse 32

चामराक्षेपव्यजनैर्वीजितैश्च समन्ततः । शोभितश्च सदा श्रीमांश्चंद्रकोटिसमप्रभः

Pinapaypayan sa lahat ng panig ng chāmara at mga pamaypay na umiindayog; laging marilag at maluwalhati—nagniningning na tila liwanag ng sampung milyong buwan.

Verse 33

ज्ञानामृतसुतृप्तात्मा योगैश्वर्यप्रसादकः । योगींद्रमानसांभोज राजहंसो द्विजोत्तमः

Ang Kanyang sarili ay lubos na nabusog sa nektar ng kaalaman; ipinagkakaloob Niya ang biyaya ng paghaharing-yogiko—gaya ng maharlikang sisne sa mga lotus-isip ng pinakadakilang yogin, ang pinakadakila sa mga dwija.

Verse 34

अज्ञानतिमिरध्वंसी षट्त्रिंशत्तत्त्वभूषणः । सर्वसौख्यप्रदाता च तत्रास्ते चंद्रशेखरः

Doon nananahan si Candraśekhara—ang pumupuksa sa dilim ng kamangmangan, pinalamutian ng tatlumpu’t anim na tattva, at tagapagkaloob ng lahat ng kaligayahan.

Verse 35

तस्योत्संगगता देवी तप्तकांचनसप्रभा । पूजितो योगिनीवृन्दैः साधकैः सुरकिन्नरैः

Ang Diyosa, nagniningning na parang pinainit na ginto, ay nakaupo sa Kanyang kandungan; at Siya’y sinasamba ng mga pangkat ng Yoginī, ng mga sādhaka na nagkamit, at ng mga deva at Kinnara.

Verse 36

सर्वलक्षणसंपूर्णा सर्वाभरणभूषिता । योगसिद्धिप्रदा नित्यं मोक्षाभ्युदयदायिनीम्

Siya’y ganap sa lahat ng mapalad na tanda, pinalamutian ng lahat ng alahas—laging nagbibigay ng mga siddhi ng yoga, at nagkakaloob ng kapalayaang moksha at mapagpalang kasaganaan.

Verse 37

सौभाग्यकदलीकन्दमूलबीजं च पार्वती । देवस्य मुखमालोक्य विस्मिता चारुलोचना

Si Pārvatī—ang ugat, ubod at binhi ng punong-saging ng mabuting kapalaran—ay tumitig sa mukha ng Panginoon; at ang Diyosa na may maririkit na mata ay nanatiling namangha.

Verse 38

आनंदभावं संज्ञाय आनन्दास्राविलेक्षणम् । उवाच देवी मधुरं कृतांजलिपुटा सती

Nang makilala niya ang kalagayang lubos na kaligayahan at makita ang mga matang umaapaw sa luha ng tuwa, ang banal na Diyosa—magkapatong ang mga palad sa paggalang—ay nagsalita nang matamis.

Verse 39

देव्युवाच । जन्मकोटिसहस्राणि जन्मकोटिशतानि च । शोधितस्त्वं जगन्नाथ मया प्राणनचिंतया

Wika ng Diyosa: “Sa loob ng libu-libong krore ng mga kapanganakan, at maging daan-daang krore pa, pinagmuni-munihan kita, O Panginoon ng daigdig, sa pagninilay na nakaugnay sa hininga ng aking buhay, upang maunawaan Ka.”

Verse 40

अर्द्धांग संस्थया वापि त्वद्वक्त्रध्यानकाम्यया । तथापि ते जगन्नाथ नांतो लब्ध्वो महेश्वर

“Kahit nananahan ako bilang kalahati ng iyong katawan, at kahit sabik akong magnilay sa iyong mukha, gayon pa man, O Jagannātha—O Maheśvara—hindi ko pa nararating ang hangganan Mo.”

Verse 41

अनन्तरूपिणे तुभ्यं देवदेव नमोऽस्तु ते । नमो वेदरहस्याय नमो वेदैः स्तुताय च

“Pagpupugay sa Iyo na may walang-hanggang mga anyo, O Diyos ng mga diyos. Pagpupugay sa lihim na diwa ng mga Veda; pagpupugay sa Kanya na pinupuri ng mga Veda.”

Verse 42

श्मशानरतिनित्याय नमो गगनचारिणे । ज्येष्ठसामरहस्याय शतरुद्रप्रियाय च

“Pagpupugay sa Iyo na laging nalulugod sa pook ng pagsusunog ng bangkay; pagpupugay sa Iyo na naglalakbay sa kalangitan. Pagpupugay sa lihim ng Jyeṣṭha-Sāman; at sa Iyo na minamahal ng himnong Śatarudrīya.”

Verse 43

नमो वृषकृतांकाय यजुर्वेदधराय च । ब्रह्मांडकोटिसंलग्नमालिने गगनात्मने

Pagpupugay sa Kanya na may tatak ng banal na toro, at sa Tagapagdala ng Yajurveda. Pagpupugay sa Kanya na may kuwintas na binubuo ng di-mabilang na mga sansinukob, at sa Kanya na ang diwa ay ang kalangitan.

Verse 44

मणिचित्रितकन्दाय नमः सर्वार्थसिद्धये । नमो वेदस्वरूपाय द्विज सिद्धिप्रियाय च

Pagpupugay sa Kanya na ang anyo’y marilag na tila kayamanang pinalamutian ng hiyas, at sa Tagapagkaloob ng katuparan ng lahat ng layon. Pagpupugay sa Kanya na mismong anyo ng mga Veda, at sa Kanya na kinalulugdan ang mga siddhi ng mga dvija (dalawang-ulit na isinilang).

Verse 45

पुंस्त्रीविकाररूपाय नमश्चंद्रार्द्धधारिणे । नमोग्नये सहोमाय आदित्यवरुणाय च

Pagpupugay sa Iyo na lumilitaw sa mga pagbabago ng lalaki at babae, at sa Iyo na may palamuting gasuklay na buwan. Pagpupugay sa Iyo bilang Apoy na kasama ng handog na homa, at bilang Araw at Varuṇa rin.

Verse 46

पृथिव्यै चांतरिक्षाय वायवे दीक्षिताय च । संयोगाय वियोगाय धात्रे कर्त्रेऽपहारिणे

Pagpupugay sa Iyo bilang Daigdig at bilang Antarikṣa (kalagitnaang langit). Pagpupugay sa Iyo bilang Vāyu at bilang Panginoong pinabanal sa dīkṣā. Pagpupugay sa Iyo bilang pag-uugnay at paghiwalay, at bilang Tagapagtaguyod, Tagapaglikha, at Tagapagbawi.

Verse 47

प्रदीप्तशूलहस्ताय ब्रह्मदण्डधराय च । नमः पतीनां पतये महतां पतये नमः

Pagpupugay sa Iyo na may kamay na may hawak na naglalagablab na trisula, at sa Iyo na may tangan ng tungkod ni Brahmā. Pagpupugay sa Panginoon ng mga panginoon; pagpupugay sa Panginoon ng mga dakila.

Verse 48

नमः कालाग्निरुद्राय सप्तलोकनिवासिने । त्वं गतिः सर्वभूतानां भूतानां पतये नमः

Pagpupugay kay Kālāgni-Rudra na nananahan sa pitong daigdig. Ikaw ang huling kanlungan ng lahat ng nilalang; pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng mga nilalang.

Verse 49

नमस्ते भगवन्रुद्र नमस्ते भगवञ्छिव । नमस्ते परतः श्रेष्ठ नमस्ते परतः पर

Pagpupugay sa Iyo, O Panginoong Rudra; pagpupugay sa Iyo, O Panginoong Śiva. Pagpupugay sa Iyo, Kataas-taasan na higit sa lahat; pagpupugay sa Iyo, na higit pa maging sa “higit”.

Verse 50

जिह्वाचापल्यभावेन खेदितोऽसि मया प्रभो । तत्क्षन्तव्यं महेशान ज्ञानदिव्य नमोऽस्तु ते

O Panginoon, dahil sa kapritso ng aking dila ay nasaktan ko Ka. Patawarin Mo iyon, O Maheśāna; pagpupugay sa Iyo na ang kaalaman ay banal at maka-Diyos.

Verse 51

ईश्वर उवाच । ममोत्संगस्थिता देवि किं त्वं सास्राविलेक्षणा । अद्यापि किमपूर्णं ते तत्सर्वं करवाण्यहम्

Wika ni Īśvara: “O Devī, nakaupo ka sa aking kandungan—bakit puno ng luha ang iyong mga mata? Hanggang ngayon, ano pa ang hindi natutupad para sa iyo? Aking tutuparin ang lahat ng iyon.”

Verse 52

वरं ब्रवीहि भद्रं ते स्तवेनानेन सुव्रते । ददामि ते न संदेहः शोकं त्यज महेश्वरि

“Sabihin mo ang iyong hiling—nawa’y mapasaiyo ang pagpapala, O marangal na mapagpanata. Sa pamamagitan ng himnong ito, ibinibigay Ko sa iyo nang walang alinlangan; iwan mo ang dalamhati, O Maheśvarī.”

Verse 53

निष्कले सकले देवि स्थूले सूक्ष्मे चराचरे । न तत्पश्यामि देवेशि यत्त्वया रहितं भवेत्

O Devī—maging walang bahagi o may bahagi, sa magaspang at sa maselan, sa gumagalaw at sa di-gumagalaw—O Ginang ng mga diyos, wala akong nakikitang anumang bagay na maaaring umiral nang wala Ka.

Verse 54

अहं ते हृदये गौरि त्वं च मे हृदि संस्थिता । अहं भ्राता च पुत्रश्च बंधुर्भर्ता तथैव च

O Gaurī, ako’y nasa iyong puso, at ikaw ay nakaluklok sa aking puso. Ako rin ay para sa iyo bilang kapatid na lalaki at bilang anak, bilang kamag-anak at bilang asawa rin.

Verse 55

त्वं तु मे भगिनी भार्या दुहिता बांधवी स्नुषा । अहं यज्ञपतिर्यज्वा त्वं च श्रद्धा सदक्षिणा

Ikaw sa akin ay gaya ng kapatid na babae, asawa, anak na babae, kamag-anak, at manugang na babae. Ako ang panginoon ng yajña at ang nagsasagawa ng paghahandog; at ikaw ang śraddhā, ang pananampalatayang sumusuporta rito, kasama ang dakṣiṇā, ang mapalad na handog na gantimpala sa pari.

Verse 56

ओंकारोऽहं वषट्कारः सामाहमृग्यजुस्तथा । अहमग्निश्च होता च यजमानस्तथैव च

Ako ang Oṃkāra; ako ang panawagang Vaṣaṭ. Ako ang Sāman, gayundin ang Ṛk at ang Yajus. Ako ang banal na Apoy na si Agni, ang paring Hotṛ, at ako rin ang yajamāna, ang tagapagtaguyod ng handog.

Verse 57

अध्वर्युरहमुद्गाता ब्रह्माहं ब्रह्मवित्तथा । त्वं तु देव्यरणी चैव पत्नी तु परिकीर्त्यसे

Ako ang Adhvaryu; ako ang Udgātṛ; ako si Brahmā, at ako rin ang nakakakilala sa Brahman. Ngunit ikaw, O Diyosa, ang araṇī—ang kahoy na pinagmumulan ng apoy—at ikaw ay pinupuri bilang patnī, ang itinalagang kabiyak ng ritwal.

Verse 58

स्वाहा स्वधा च सुश्रोणि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । अहमिष्टो महायज्ञः पूर्वो यज्ञस्त्वमुच्यसे

O marikit ang balakang, ikaw ang Svāhā at Svadhā; sa iyo nakasalig ang lahat. Ako ang iṣṭi at ang dakilang yajña; at ikaw ang tinatawag na pinakapanimulang sakripisyo.

Verse 59

पुरुषोऽहं वरारोहे प्रकृतिस्त्वं निगद्यसे । अहं विष्णुर्महावीर्यस्त्वं लक्ष्मीर्लोकभाविनी

O marangal na ginang, ako ang Puruṣa at ikaw ang ipinahahayag na Prakṛti. Ako si Viṣṇu na may dakilang lakas; ikaw si Lakṣmī, tagapagpala ng kasaganaan sa mga daigdig.

Verse 60

अहमिन्द्रो महातेजाः प्राची त्वं परमेश्वरी । प्रजापतीनां रूपेण सर्वमाहं व्यवस्थितः

Ako si Indra na may dakilang ningning; ikaw, O Kataas-taasang Diyosa, ang Silangan. Sa anyo ng mga Prajāpati, ako’y nakatatag bilang lahat ng umiiral.

Verse 61

तेषां या नायिकास्तास्त्वं रूपैस्तैस्तैरवस्थिता । दिवसोऽहं महादेवि रजनी त्वं निगद्यसे

Sa gitna nila, anumang mga reynang namumuno o kapangyarihang nangunguna—ikaw yaon, nananahan sa sari-saring anyo. Ako ang araw, O Mahādevī; at ikaw ang ipinahahayag na gabi.

Verse 62

निमेषोऽहं मुहूर्तश्च त्वं कला सिद्धिरेव च । अहं तेजोऽधिकः सूर्यस्त्वं तु संध्या प्रकीर्त्त्यसे

Ako ang nimēṣa at ang muhūrta; ikaw ang kalā at tunay na siddhi, ang ganap na kaganapan. Ako ang Araw na higit sa ningning; at ikaw ang tanyag na saṃdhyā, ang tagpuan ng araw at gabi.

Verse 63

अहं बीजधरः श्रेष्ठस्त्वं तु क्षेत्रं वरानने । अहं वनस्पतिः प्लक्षस्त्वं वनस्पतिरुच्यसे

Ako ang dakilang tagapagdala ng binhi; ngunit ikaw, O may magandang mukha, ang bukirin. Ako ang marangal na punong plakṣa; at ikaw man ay tinatawag na punong nagtataguyod ng buhay.

Verse 64

शेषरूपधरो नित्ये फणामणिविभूषितः । रेवती त्वं विशालाक्षि मदविभ्रमलोचना

Ako’y laging may anyo ni Śeṣa, pinalamutian ng mga hiyas sa mga talukbong ng kanyang mga ulo. Ngunit ikaw, O malalaking-mata na may mapang-akit na mapaglarong tingin, ay si Revatī.

Verse 65

मोक्षोऽहं सर्वदुःखानां त्वं तु देवि परा गतिः । अपां पतिरहं भद्रे त्वं तु देवि सरिद्वरा

Ako ang mokṣa, ang paglaya sa lahat ng dalamhati; ngunit ikaw, O Diyosa, ang kataas-taasang kanlungan at huling hantungan. Ako ang panginoon ng mga tubig, O mapalad; ngunit ikaw, O Diyosa, ang pinakadakilang ilog.

Verse 66

वडवाग्निरहं भद्रे त्वं तु दीप्तिः प्रकीर्तिता । प्रजापतिरहं कर्त्ता त्वं प्रजा प्रकृतिस्तथा

Ako ang apoy na Vaḍavā sa ilalim ng dagat, O mapalad; ngunit ikaw ang ipinahahayag na ningning nito. Ako si Prajāpati, ang tagapaglikha; at ikaw ang mga nilalang—tunay nga, ang kanilang Prakṛti, ang sinaunang kalikasan.

Verse 67

नागानामधिपश्चाहं पातालतलवासिनाम् । त्वं नागी नागराजोऽहं सहस्रफणभूषितः

Ako ang pinuno ng mga Nāga na nananahan sa mga daigdig ng Pātāla. Ikaw ang Nāgī, reyna ng mga ahas; ako ang hari ng Nāga, pinalamutian ng sanlibong talukbong.

Verse 68

निशाकरवरश्चाहं श्रेष्ठा त्वं रजनीकरी । कामोऽहं कामदो देवि त्वं रतिः स्मृतिरेव च

Ako ang pinakadakila sa mga nagdadala ng buwan; ikaw ang marangal na tagapaglikha ng gabi. Ako si Kāma, ang nagbibigay ng pagnanasa; at ikaw, O Diyosa, si Rati—at ikaw rin ang Smṛti, ang mismong Alaala.

Verse 69

दुर्वासाश्चाप्यहं भद्रे त्वं क्षमा समचारिणी । लोभमोहतपश्चाहं त्वं तृष्णा तामसी स्मृता

Ako rin si Durvāsā, O mapalad; samantalang ikaw ang Kṣamā, ang pagtitiis na laging kumikilos nang may pagkakatugma. Ako ang kasakiman, ang pagkalito, at maging ang pag-aayuno at pagninilay (tapas); ikaw ang Tṛṣṇā, ang pagnanasa na inaalala bilang puwersang tamasiko.

Verse 70

ककुद्मान्वृषभश्चाहं योगमाता तपस्विनी । वायुरप्यहमव्यक्तस्त्वं गतिर्मनसूदनी

Ako rin ang torong may umbok; ikaw ang Yogamātā, ang banal na asceta. Ako rin ang hanging di-nahahayag (avyakta); at ikaw ang paggalaw nito—O tagapagpigil ng isip.

Verse 71

अहं मोचयिता लोभे निर्ममा त्वं यशस्विनि । नयोऽहं सर्वकार्येषु नीतिस्त्वं कमलेक्षणा

Ako ang nagpapalaya mula sa kasakiman; ikaw ay walang pag-aangkin, O maluwalhati. Ako ang wastong paghatol sa lahat ng gawain; ikaw ang Nīti—tamang pamamahala at kaayusang moral, O may matang-loto.

Verse 72

अहमन्नं च भोक्ता च ओषधी त्वं निगद्यसे । अहमग्निश्च धूमश्च त्वमूष्मा ज्वालमेव च

Ako ang pagkain, at ako rin ang kumakain; ikaw ay tinatawag na Oṣadhī, ang halamang nagpapagaling. Ako ang Agni, at ako rin ang usok; ikaw ang Uṣmā, ang init—at ang Jvālā, ang mismong liyab.

Verse 73

अहं संवर्त्तको मेघस्त्वं च धारा ह्यनेकशः । अहं मुनीनां रूपेण त्वं तत्पत्नी प्रकीर्तिता

Ako ang ulap na Saṃvartaka; ikaw ang mga agos ng ulan sa maraming anyo. Ako’y naroroon sa anyo ng mga muni; ikaw ay ipinahahayag bilang kanilang mga asawa.

Verse 74

अहं संसारकर्त्ता वै त्वं तु सृष्टिर्वरानने । अहं शुक्रास्थिरोमाणि त्वं मज्जा बलमेव च

Ako nga ang tagapaglikha ng saṃsāra; ngunit ikaw, O may magandang mukha, ang mismong paglikha. Ako ang binhi, mga buto at buhok; ikaw ang utak-buto—at ikaw rin ang lakas mismo.

Verse 75

पर्जन्योऽहं महाभागे त्वं वृष्टिः परमेश्वरि । अहं संवत्सरो देवि त्वमृतुः परिकीर्त्तिता

O mapalad na ginang, ako si Parjanya, ang ulap na nagdadala ng ulan; at ikaw, O Kataas-taasang Diyosa, ang mismong pagbuhos ng ulan. Ako ang taon, O Devi; ikaw ang ipinahahayag na mga panahon.

Verse 76

अहं कृतयुगो देवि त्वं तु त्रेता निगद्यसे । युगोऽहं द्वापरः श्रीमांस्त्वं कलिः परमेश्वरि

O Devi, ako ang Kṛta-yuga, at ikaw ang tinatawag na Tretā. Ako ang mapalad na Dvāpara-yuga; at ikaw, O Kataas-taasang Ginang, ang Kali-yuga.

Verse 77

आकाशश्चाप्यहं भद्रे पृथिवी त्वमिहोच्यसे । अहमदृश्यमूर्तिश्च दृश्यमूर्तिस्त्वमुच्यसे

O mahinahong giliw, ako rin ang kalangitan; at dito ikaw ang tinatawag na lupa. Ako ang anyong di-nakikita; at ikaw ang anyong nakikita.

Verse 78

वरदोऽहं वरारोहे मंत्रस्त्वमिति चोच्यसे । अहं द्रष्टा च श्रोता च त्वं दृश्या श्रुतिरेव च

O marikit na may magandang balakang, Ako ang tagapagkaloob ng biyaya, at ikaw ay tinatawag na Mantra. Ako ang nakakakita at nakaririnig; ikaw ang nakikita at ang mismong banal na Śruti—sa ating pagkakaisa sumisilang ang grasya at pahayag.

Verse 79

अहं वक्ता रमयिता त्वं वाच्या परमेश्वरि । अहं श्रोता च गाता च त्वं गीतिर्गेयमेव च

O Kataas-taasang Ginang, Ako ang nagsasalita at nagbibigay-lugod, at ikaw ang sinasabi. Ako ang nakikinig at umaawit; ikaw ang awit at ang dapat awitin—kaya ang lahat ng pagpapahayag at debosyon ay nakasalalay sa ating dalawa.

Verse 80

अहं त्राता च गन्धश्च त्वं तु निघ्राणमेव च । अहं स्पर्शयिता कर्ता स्पर्श्यस्त्वं सृष्टमेव च

Ako ang tagapagtanggol at maging ang halimuyak; ikaw ang mismong pag-amoy. Ako ang humahaplos at gumagawa; ikaw ang hinahaplos at ang nilikhang daigdig mismo—ipinapakita na pati mga pandama at kanilang bagay ay nilulukuban ng banal na magkaparis.

Verse 81

अहं सर्वमिदं भूतं त्वं तु देवि न संशयः । स्रष्टाऽहं तव देवेशि त्वं सृजस्यखिलं जगत्

Ako ang lahat ng nagkaroon—at ikaw rin, O Devi, walang pag-aalinlangan. Ako ang manlilikha kaugnay mo, O Ginang ng mga diyos; at ikaw ang lumilikha ng buong sansinukob—pinatutunayan ang di-mapaghihiwalay na pagsasamang-gawa nina Śiva at Śakti sa paglikha.

Verse 82

त्वया मया च देवेशि ओतप्रोतमिदं जगत् । एकधा दशधा चैव तथा शतसहस्रधा

O Ginang ng mga diyos, sa pamamagitan mo at sa pamamagitan ko, ang sansinukob na ito ay hinabing magkakaugnay, siksik at tumatagos. Ito’y nakaayos bilang isa, bilang sampu, at gayundin bilang daan at libo—ayon sa maraming paraan ng pagpapakita ng Iisang Katotohanan.

Verse 83

ऐश्वर्येण तु संयुक्तौ सर्वप्राणि व्यवस्थितौ । अहं त्वं च विशालाक्षि सततं संप्रतिष्ठितौ

Nagkakaisa sa kapangyarihang panghari, kami ay nakatatag sa lahat ng nilalang. O malalaking-mata, ikaw at ako ay laging matibay na naroroon, bilang dakilang presensiyang nasa-loob na sumusuporta sa buhay.

Verse 84

क्रीडामि क्रीडया देवि त्वया सार्द्धं वरानने । त्वं धृतिर्धारिणी लक्ष्मीः कांता मत्प्रकृतिर्ध्रुवम्

O Devi, ikaw na may magandang mukha, nakikipaglaro Ako sa banal na līlā kasama mo. Ikaw ang Dhṛti, ang katatagan; ang lakas na nagtataguyod; si Lakṣmī; ang aking minamahal; at tunay na ang aking sariling Prakṛti na pinagmulan—sa iyo pasan ang daigdig at nagiging marikit ang banal na kaayusan.

Verse 85

रतिः स्मृतिः कामचारी मम चांगनिवासिनी । देवि किं बहुनोक्तेन प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

Sina Rati, Smṛti, at Kāmacārī ay nananahan sa aking sariling sambahayan. Ngunit, O Devī, bakit pa magpahaba ng salita? Ikaw ay higit na mahalaga sa akin kaysa sa aking mismong hininga ng buhay.

Verse 86

वरं वरय देवशि यत्किंचिन्मनसि स्थितम् । तत्ते ददामि तुष्टोऽहं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

Humiling ka ng isang biyaya, O banal na ginang—anumang nasa iyong isipan. Ako’y nalulugod at ipagkakaloob ko iyon sa iyo, kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.

Verse 87

देव्युवाच । धन्याहं कृतपुण्याहं तपः सुचरितं मया । यत्त्वयाऽहं जगन्नाथ हर्षदृष्ट्याऽवलोकिता

Wika ng Diyosa: Mapalad ako, tunay na nagkamit ako ng kabutihan; ang aking pag-aayuno at pagninilay ay naisagawa nang wasto—sapagkat Ikaw, O Panginoon ng mga daigdig, ay tumingin sa akin nang may masayang titig.

Verse 88

यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दातुं ममेच्छसि । तन्मे कथय देवेश सांप्रतं तीर्थविस्तरम्

Kung ikaw ay nalulugod sa akin, O Diyos, at nais mong magbigay ng isang biyaya, kung gayon, O Panginoon ng mga diyos, ipahayag mo sa akin ngayon ang buong lawak ng mga banal na tīrtha.

Verse 89

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पापघ्नानि शिवानि च । तानि देवेश कार्त्स्न्येन यथावद्वक्तुमर्हसि

Ang lahat ng tīrtha sa daigdig—yaong pumupuksa ng kasalanan at yaong mapalad—O Panginoon ng mga diyos, nararapat mong ilarawan sa akin nang wasto at ganap.

Verse 90

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । सर्वपापहरं नृणां पुण्यं देवर्षिसत्कृतम्

Wika ni Īśvara: Makinig ka, O Devī; ipahahayag ko ang sukdulang kadakilaan ng mga tīrtha—banal, pinararangalan ng mga diyos at mga rishi, at sa mga tao’y tagapag-alis ng bawat kasalanan.

Verse 91

तीर्थानां दर्शनं श्रेष्ठं स्नानं चैव सुरेश्वरि । श्रवणं च प्रशंसंति सदैव ऋषिसत्तमाः

Sa mga tīrtha, ang mismong pagtanaw sa kanila ang pinakadakila; at ang pagligo roon din, O Ginang ng mga diyos. At ang mga pinakadakilang rishi ay laging pumupuri rin sa pakikinig sa kanilang mga kaluwalhatian.

Verse 92

पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमंतरिक्षे च पुष्करम् । केदारं च प्रयागं च विपाशा चोर्मिला तथा

Sa daigdig ay naroon ang tīrtha ng Naimiṣa; at sa gitnang kalawakan ay ang Puṣkara. Naroon din ang Kedāra at Prayāga, gayundin ang Vipāśā at Urmilā.

Verse 93

कर्णवेणा महादेवी चंद्रभागा सरस्वती । गंगासागरसंभेदस्तथा वाराणसी शुभा

Karṇaveṇā, Mahādevī, Caṃdrabhāgā, at Sarasvatī; gayundin ang banal na tagpuan kung saan sumasanib ang Gaṅgā at ang karagatan, at ang mapalad na Vārāṇasī.

Verse 94

अर्घतीर्थं समाख्यातं गंगाद्वारं तथैव च । हिमस्थानं महातीर्थं तथा मायापुरी शुभा

Gayundin ang tanyag na Arghatīrtha, at ang Gaṅgādvāra; ang Himāsthāna, dakilang tīrtha; at ang mapalad na Māyāpurī.

Verse 95

शतभद्रा महाभागा सिन्धुश्चैव महा नदी । ऐरावती च कपिला शोणश्चैव महानदः

Ang pinagpalang Śatabhadrā, at ang dakilang ilog na Sindhu; gayundin ang Airāvatī at Kapilā, at ang makapangyarihang ilog Śoṇa—mga bantog na banal na batis.

Verse 96

पयोधिः कौशिकी तद्वत्तथा गोदावरी शुभा । देवखातं गया चैव तथा द्वारावती शुभा

Gayundin ang karagatan, ang Kauśikī, at ang mapalad na Godāvarī; gayundin ang Devakhāta, Gayā, at ang mapalad na Dvārāvatī.

Verse 97

प्रभासं च महातीर्थं सर्वपातकनाशनम्

At ang Prabhāsa ay dakilang tīrtha, tagapuksa ng lahat ng kasalanan.

Verse 98

एवमादीनि तीर्थानि यानि संति महीतले । तानि दृष्ट्वा तु देवेशि पुनर्जन्म न विन्दते

Gayon at iba pang mga tīrtha na nasa ibabaw ng daigdig—kapag nasilayan na ang mga iyon, O Diyosa, hindi na muling magkakamit ng muling pagsilang.

Verse 99

तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संजातानि पवित्राणि सर्वपापहराणि च

Dito sa lupa ay sumibol ang tatlong krore at kalahating krore na mga tīrtha—dalisay, nakalilinis, at tagapag-alis ng lahat ng kasalanan.

Verse 100

गंतव्यानि महादेवि स्वधर्मस्य विवृद्धये । अशक्यानि शिवान्येवं गंतुं चैव सुरेश्वरि । मनसा तानि सर्वाणि गंतव्यानि समाहितैः

Ang mga iyon ay dapat dalawin, O Mahādevī, upang lumago ang sariling dharma. Ngunit, O Śivā, O Reyna ng mga diyos, hindi kayang puntahan ang lahat; kaya, sa isip na nakatuon at payapa, “dalawin” ang lahat sa pamamagitan ng pagninilay.

Verse 101

।देव्युवाच । भगवन्प्राणिनः सर्वे सर्वोपद्रवसंकुलाः । अल्पायुषः सदा बद्धा व्यामोहैर्मंदिरोद्भवैः

Wika ng Diyosa: “O Mapalad na Panginoon, ang lahat ng nilalang ay napapaligiran ng sari-saring pagdurusa. Maikli ang buhay at laging nakagapos; nalilinlang sila ng mga pagkalito na umuusbong mula sa buhay-bahay.”

Verse 102

त्रेतायां द्वापरे चैव किं नु वै दारुणे कलौ । तस्मात्तेषां हितार्थाय तत्तीर्थं त्वं प्रकीर्तय । येन दृष्टेन सर्वेषां तीर्थानां लभ्यते फलम्

“Kung ganyan na sa Tretā at Dvāpara, paano pa sa kakila-kilabot na Kali? Kaya para sa kapakanan nila, ipahayag mo ang tīrtha na yaon—na sa pagkatamo lamang ng darśana (pagkasilay), nakakamit ang bunga ng lahat ng tīrtha.”

Verse 103

एवमुक्तस्तु पार्वत्या प्रहस्य परमेश्वरः । उवाच परया प्रीत्या वाचा मधुरया प्रभुः

Nang kausapin nang gayon ni Pārvatī, ngumiti ang Kataas-taasang Panginoon; at ang Maykapangyarihan ay nagsalita nang may malalim na pag-ibig sa matatamis na salita.

Verse 104

ईश्वर उवाच । त्वमेव हि चराः प्राणाः सर्वस्य जगतोरणिः । त्वया विरहितो देवि मुहूर्तमपि नोत्सहे

Wika ni Īśvara: “Ikaw lamang ang gumagalaw na hininga ng buhay ng buong sansinukob; ikaw ang arani, ang kahoy na pinagmumulan ng apoy na lumilikha sa daigdig. O Diyosa, kapag wala ka, kahit isang sandali’y hindi ko matiis.”

Verse 105

शिवस्य च तथा शक्तेरंतरं नास्ति पार्वति । न तदस्ति महादेवि यन्न जानासि शोभने

O Pārvatī, walang anumang pagitan sa pagitan ni Śiva at Śakti. O Mahādevī, o marilag na nagniningning—wala kang bagay na hindi nalalaman.

Verse 106

त्वया विनाऽहं न क्वास्मि न त्वं देवि मया विना । चंद्रचंद्रिकयोर्यद्वदग्नेरुष्णत्वमेव हि

Kung wala ka, wala ako saanman; at kung wala ako, O Diyosa, wala ka rin saanman. Gaya ng buwan at liwanag nito na di mapaghihiwalay, at gaya ng apoy at init nito—ganyan nga tayo.

Verse 107

तव देवि ममापीह नास्ति चैवांतरं प्रिये । सर्वं चैव सुरेशानि यथावत्कथयाम्यहम्

O Diyosa, O minamahal—wala talagang pagkakaiba sa pagitan mo at ko rito. Kaya, O Ginang ng mga diyos, isasalaysay ko sa iyo ang lahat nang ayon sa tunay na kalagayan.

Verse 108

रहस्यानां रहस्यं तु गोपनीयं प्रयत्नतः । नास्तिकाय न दातव्यं न च पापरताय च

Ito ang lihim sa gitna ng mga lihim, na dapat ingatan nang buong pagsisikap. Hindi ito dapat ibigay sa walang pananampalataya, ni sa taong nakatuon sa kasalanan.

Verse 109

दातव्यं भक्ति युक्ताय स्वशिष्याय सुताय वा । पूर्वमेव मया ख्यातं सारात्सारतरं प्रिये

Dapat itong ibigay sa may debosyon—sa sariling alagad, o maging sa sariling anak na lalaki. O minamahal, noon pa’y ipinahayag ko na ang pinakadiwa ng lahat ng diwa.

Verse 110

तीर्थोपनिषदः ख्याता लिंगोपनिषदस्तथा । योगोपनिषदो देवि पूर्वं वै कथितास्तव

Kilala ang Tīrtha-Upaniṣad, gayundin ang Liṅga-Upaniṣad; at ang mga Yoga-Upaniṣad din, O Diyosa—ang mga ito’y tunay na naipaliwanag ko na sa iyo noon pa.

Verse 111

पार्वत्युवाच । लेशेनापि न सिद्ध्यंति कांक्षमाणाः परं पदम् । योनीर्भ्रमंतो दृश्यंते नरा नास्तिकवृत्तयः

Wika ni Pārvatī: Kahit bahagya’y hindi sila nagtatamo ng tagumpay, bagaman minimithi ang kataas-taasang kalagayan. Ang mga taong may asal na walang pananampalataya ay nakikitang gumagala sa mga kapanganakan, umiikot mula sinapupunan tungo sa sinapupunan.

Verse 112

तीर्थव्रतानि सेवन्ते प्रत्ययो नैव जायते । मोहितं तु जगत्पूर्वं मिथ्याज्ञानेन शंकर

Isinasagawa nila ang mga paglalakbay sa banal na pook at mga panata, ngunit hindi sumisibol ang tunay na pananalig. Sapagkat noong una, ang sanlibutan ay nalinlang ng maling kaalaman, O Śaṃkara.

Verse 113

किं ते फलं सुरश्रेष्ठ जगद्व्यामोहने कृते

O pinakamainam sa mga deva, anong kapakinabangan ang sa iyo sa paglikha ng pagkalito at pagkalinlang sa sanlibutan?

Verse 114

सारात्सारतरं नाथ तव प्राणप्रियं हि यत् । तन्मे कथय देवेश प्रियाहं यदि ते प्रभो

O Panginoon, ipahayag mo sa akin ang pinakadiwa ng lahat ng diwa—yaong pinakamamahal mo, higit pa sa iyong sariling buhay. O Hari ng mga deva, O Guro at Panginoon: kung ako’y mahalaga sa iyo, ihayag mo ito sa akin.

Verse 115

इत्युक्तः स तया देव्या श्रीकंठः सुरनायकः । प्रहस्योवाच भगवान्गंभीरार्थमिदं वचः

Nang siya’y masambit ng Diyosa, si Śrīkaṇṭha—pinuno ng mga deva—ay ngumiti, at ang Bhagavān ay nagsalita ng mga salitang may malalim na diwa.

Verse 116

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा पृष्टोऽहं यस्त्वयाऽधुना । निष्फलं तत्प्रवक्ष्यामि वस्तुतत्त्वं यथास्थितम्

Wika ni Īśvara: Makinig nang buong pag-iingat. Yamang tinanong mo Ako ngayon, ipaliliwanag Ko ang tunay na katotohanan ayon sa pagkakatayo nito—at kung paanong nagiging walang bunga (kapag mali ang paglapit).

Verse 117

पूर्वमुक्तानि तीर्थानि यानि ते सुरसुंदरि । तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटी च ब्रह्मांडे सचराचरे

O kagandahan ng mga deva, ang mga tīrtha na naipahayag Ko na sa iyo noon, sa sansinukob na ito na may gumagalaw at di-gumagalaw, ay tatlong crore at may dagdag pang kalahating crore.

Verse 118

तेषां च गोपितं तीर्थं प्रभासं चैव सुव्रते

At sa gitna nila, O ikaw na may marangal na panata, ang tīrtha na tinatawag na Prabhāsa ay iniingatang lihim, binabantayan at hindi madaling ihayag.

Verse 119

एवमुक्तं महादेवि प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । दृष्ट्वा संस्काररहिताः कलौ पापेन मोहिताः

Gayon, O Mahādevī, ang Prabhāsa ay ipinahayag na siyang pinakadakilang banal na kṣetra. Ngunit sa Kali-yuga, ang mga tao na salat sa paghubog at sagradong disiplina ay tumitingin dito habang nililinlang ng kasalanan.

Verse 120

राजसास्तामसाश्चैव पापोपहतचेतसः । परदारपरद्रव्यपरहिंसारता नराः

Sila’y hinihila ng rajas at tamas, sugatan ang isip dahil sa kasalanan—mga lalaking nahuhumaling sa asawa ng iba, sa yaman ng iba, at sa pananakit sa kapwa.

Verse 121

उद्वेगं च परं यांति प्रतप्यंति यतस्ततः । आत्मसंभाविता मूढा मिथ्याज्ञानेन मोहिताः । वर्णाश्रमविरुद्धं तु तीर्थे कु्र्वन्ति येऽधमाः

Sila’y nalulugmok sa matinding pagkabagabag at gumagala, tila sinusunog ng pagdurusa sa lahat ng dako—mga hangal na mapagmataas, nililinlang ng huwad na kaalaman. Yaong mga hamak, laban sa tungkulin ng varṇa at āśrama, ay gumagawa ng paglabag maging sa tīrtha.

Verse 122

तीर्थयात्रां प्रकुर्वंति दंभेन कपटेन च । तीर्थे मृता न सिध्यंति ते नरा वरवर्णिनि

Isinasagawa nila ang paglalakbay sa tīrtha sa pamamagitan ng pagpapaimbabaw at panlilinlang; kahit mamatay pa sa tīrtha, ang gayong mga tao’y hindi nagkakamit ng kaganapan, O ikaw na may magandang kutis.

Verse 123

एतदर्थं मया देवि तीर्थानि विविधानि च । लिंगानि चैव सुश्रोणि गोपितानि प्रयत्नतः । न सिद्धिदानि देवेशि कलौ कल्मषकारिणाम्

Dahil dito, O Diyosa, maingat kong itinago ang iba’t ibang tīrtha at maging ang mga liṅga, O may magandang balakang; sapagkat sa Kali-yuga, hindi sila nagkakaloob ng siddhi sa mga lumilikha ng karumihan, O Ginang ng Panginoon ng mga diyos.

Verse 124

ये नरास्तु जितक्रोधा जितलोभा जितेंद्रियाः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चादम्भमत्सराः

Ngunit yaong mga taong nagtagumpay sa galit, nagtagumpay sa kasakiman, at nagpasuko sa mga pandama—maging brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, o śūdra—na walang pagpapaimbabaw at walang inggit, (sila ang karapat-dapat sa tunay na bunga ng tīrtha).

Verse 125

मद्भावभाविता देवि तीर्थं सेवंति सुव्रताः । तेषां चैव हितार्थाय कथयामि यशश्विनि

O Diyosa, yaong may dalisay na panata na puspos ng debosyon sa Akin ay lumalapit at naglilingkod sa tīrthang ito. Para sa kanilang kapakanan, O marangal at tanyag, magsasalita Ako ngayon.

Verse 126

प्रभासमिति विख्यातं क्षेत्रं त्रैलोक्यवंदितम् । तत्क्षेत्रं नैव जानंति मम मायाविमोहिताः

Ang banal na pook na kilala bilang Prabhāsa ay tanyag at sinasamba sa tatlong daigdig. Ngunit yaong mga nalinlang ng Aking māyā ay hindi tunay na nakakikilala sa banal na lupain na iyon.

Verse 127

परोहं त्वेकचित्तैश्च बहुजन्मभिरर्चितः । ते विदंति परं क्षेत्रं प्रभासं पापनाशनम्

Ako ang Kataas-taasan, at sinasamba Ako ng mga taong iisa ang puso sa maraming kapanganakan. Sila ang nakakabatid sa pinakamataas na banal na lupain—ang Prabhāsa, tagapuksa ng kasalanan.

Verse 128

मद्भावभाविता देवि मम व्रतनिषेविणः । तेषां प्रभासिकं क्षेत्रं विदितं नात्र संशयः

O Diyosa, yaong puspos ng debosyon sa Akin at tapat sa Aking mga panata ay tiyak na nakakikilala sa banal na kṣetra ng Prabhāsa—walang alinlangan dito.

Verse 129

यमैश्च नियमैर्युक्ता अहंकारविवर्ज्जिताः । तेषामर्थे वदिष्यामि तव प्रश्नं सुदुर्ल्लभम् । ब्रह्मविष्ण्विन्द्रदेवानां पुराणं कथितं मया

Yaong may yama at niyama at walang pagkamakasarili; alang-alang sa kanila ay sasagutin Ko ang iyong tanong na napakabihira. Ang Purāṇa na ito ay naipahayag Ko na rin kina Brahmā, Viṣṇu, Indra, at sa mga diyos.

Verse 130

सोऽहं देवि वदिष्यामि कर्णं देहि वरानने । पृथिव्यामपि सर्वेषां तीर्थानां सुरसुंदरि

Kaya nga, O Diyosa, magsasalita Ako—makinig ka, O may magandang mukha. O kagandahan ng mga deva, sasabihin Ko ang tungkol sa lahat ng tīrtha sa daigdig.

Verse 131

एकं मे वल्लभं तत्र प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । तस्मिंश्चैव महाक्षेत्रे तीर्थैः सोमेन पूजितः । वरांस्तस्मै प्रदायाथ सदैकांते स्थितो ह्यहम्

Sa gitna nila, may isang kṣetra na pinakamataas at lalong minamahal Ko—ang Prabhāsa-kṣetra. Sa dakilang banal na pook na iyon, sinamba Ako ni Soma kasama ng mga tīrtha; at matapos Kong ipagkaloob ang mga biyaya, nananatili Ako roon magpakailanman sa malapit na presensya.

Verse 132

तेन गुह्यं कृतं स्थानं तव देवि प्रकाशितम् । तत्र मे योगयुक्तस्य दिव्यं लिंगं बभूव ह

Dahil sa kanya, ang pook na iyon ay ginawang lihim, at ngayo’y inihayag sa iyo, O Diyosa. Doon, habang Ako’y nananatili sa yoga, isang banal na Liṅga ang nagpakita para sa Akin.

Verse 133

दिव्यतेजस्समा युक्तं वह्निमेखलमंडितम् । लक्षमात्रस्थितं शांतं दुर्निरीक्ष्यं तु मानवैः

Taglay ang banal na ningning at pinalamutian ng sinturong apoy, ito’y nakatindig na kasingtaas ng isang lakh sa sukat, payapa—ngunit mahirap pagmasdan ng mga tao.

Verse 134

इच्छाज्ञानक्रियाख्याश्च तिस्रो वै शक्तयश्च याः । तस्माल्लिंगात्समुत्पन्ना जगत्कर्तृत्वहेतवे

Ang tatlong kapangyarihang tinatawag na Kalooban (Icchā), Kaalaman (Jñāna), at Gawa (Kriyā) ay tunay na sumibol mula sa Liṅga na iyon, bilang sanhi ng paglikha at pamamahala sa daigdig.

Verse 135

तस्मिंल्लिंगे लयं याति जगदेतच्चराचरम् । पुनस्तेनैव संभूतं दृश्यते सचराचरम्

Sa mismong Liṅga na iyon nalulusaw ang buong sansinukob—ang gumagalaw at di-gumagalaw. At muli, mula rin sa Kanya, ito’y isinisilang na panibago at muling nahahayag bilang daigdig ng gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 136

गुह्यं चैव तु संभूतं न कश्चिद्वेद तत्परम् । जन्माभ्यासेन तल्लिंगं ज्ञायते भुवि मानवैः

Ito’y isang malalim na lihim, at walang sinumang ganap na nakaaalam ng kataas-taasang katotohanan nito. Sa pamamagitan lamang ng pagsasanay na naipon sa maraming kapanganakan, tunay na nakikilala ng tao sa lupa ang Liṅga na iyon.

Verse 137

क्षेत्रं प्रभासिकं प्रोक्तं क्षेत्रज्ञोऽहं न संशयः । तत्र सोमेशनामाहमस्मिन्क्षेत्रं वरानने

Ipinahayag na ang pook na ito ang banal na kṣetra na tinatawag na Prabhāsa; at Ako ang Nakaaalam ng kṣetra—walang pag-aalinlangan. Sa mismong banal na lugar na ito, O may magandang mukha, Ako’y nakikilala sa pangalang Somēśa.

Verse 138

ममांशसंभवा ये च अस्मिन्क्षेत्रे समुद्भवाः । तेषां तु विदितं लिंगं पूर्वकल्पे तु भैरवम्

Yaong mga sumisibol sa banal na pook na ito bilang paglalangkap mula sa aking sariling bahagi—sa kanila, ang Liṅga na ito ay batid; sapagkat sa dating kalpa ito’y nahayag bilang Bhairava.

Verse 139

अन्यैरपि युगैर्देवि इदं लिंगं सुदुर्लभम् । घोरे कलियुगे पापे विशेषेण च दुर्लभम्

Kahit sa ibang mga yuga, O Diyosa, ang Liṅga na ito’y lubhang bihirang matagpuan at maabot. Sa kakila-kilabot at makasalanang Kali Yuga, lalo itong mahirap makamtan.

Verse 140

अन्यन्निदर्शनं तत्र तत्प्रवक्ष्यामि पार्वति

Ngayon ay ipaliliwanag ko sa iyo, O Pārvatī, ang isa pang tanda (at halimbawa) hinggil sa bagay na yaon doon.

Verse 141

कलौ युगे महाघोरे हेतुवादरता नराः । वदिष्यंति महापापाः सर्वे पाखण्डसंस्थिताः

Sa pinakakakila-kilabot na Kali Yuga, ang mga tao’y mahuhumaling sa pagtatalo at sa tuyong pangangatwiran. Ang mga dakilang makasalanan, pawang nakatindig sa mapagpaimbabaw na erehiya, ay magpapahayag ng kanilang mga pananaw.

Verse 142

मिथ्या चैतत्कृतं सर्वं मूर्खैश्चापि प्रकीर्तितम् । क्व क्षेत्रं क्व प्रभावश्च कुत्र वै सन्ति देवताः

“Pawang kasinungalingan ang lahat—gawa-gawa at ipinamalita ng mga hangal!” Ganyan ang kanilang sasabihin: “Nasaan ang banal na pook, nasaan ang kapangyarihan nito, at nasaan nga ba ang mga diyos?”

Verse 143

सर्वं चापि तथालीकं मूढैश्चापि प्रकीर्तितम्

At muli, 'Ang lahat ng ito ay pawang kasinungalingan,' ay ipahahayag kahit ng mga nalilinlang.

Verse 144

एवं मूर्खा वदिष्यंति प्रहसिष्यन्ति चापरे । नारका नास्तिका लोकाः पापोपहतचेतसः । सिद्धिं नैव प्रयास्यंति संप्राप्ते तु कलौ युगे

Ganito ang sasabihin ng mga hangal, at ang iba ay manunuya. Ang mga taong walang diyos na patungo sa impiyerno—na ang mga isipan ay winasak ng kasalanan—ay hindi magkakamit ng katuparan pagdating ng Kali-yuga.

Verse 145

तीर्थे चैव मृता ये तु शिवनिन्दापरायणाः । तिर्यग्योनिप्रसूताश्च दृश्यन्ते सर्वयोनिषु

Ngunit ang mga namamatay sa banal na lugar habang nilalait si Shiva ay makikitang ipinanganganak muli bilang mga hayop, na lumilitaw sa maraming mababang uri ng buhay.

Verse 146

एतस्मात्कारणाद्देवि तीर्थे चैव सुदुःखिताः । दृश्यन्ते युगमाहात्म्यात्सत्यशौचविवर्जिताः

Dahil sa mismong kadahilanang ito, O Devi, kahit sa banal na lugar ay makikitang labis na nagdurusa ang mga tao—dahil sa katangian ng panahon—na nawalan ng katotohanan at kadalisayan.

Verse 147

इदं हि कारणं प्रोक्तं क्षेत्राणां चैव गोपने । एतत्ते कथितं सर्वं सिद्धिर्येन सुदुर्ल्लभा

Ito, sa katunayan, ang ipinahayag na dahilan ng pag-iingat sa mga sagradong Kshetra. Sinabi ko na sa iyo ang lahat ng ito—kung saan ang bihirang tagumpay (siddhi) ay nakakamit.

Verse 148

युगेयुगे तु तीर्थानि कीर्तितानि सुरेश्वरि । तेषां मे वल्लभं देवि प्रभासं क्षेत्रमेव च

Sa bawat yugto, O Ginang ng mga diyos, pinupuri ang mga tīrtha; ngunit sa gitna nila, O Devī, ang kṣetra na pinakamamahal ko ay ang Prabhāsa na ito mismo.

Verse 149

इत्येतत्कथितं देवि रहस्यं पापनाशनम् । क्षेत्रबीजं महादेवि किमन्यत्परिपृच्छसि

Kaya nga, O Devī, naipahayag ko na ang lihim na pumupuksa sa kasalanan—ang mismong “binhi” (bīja) ng kṣetra. O Mahādevī, ano pa ang nais mong itanong?

Verse 150

इदं महापातकनाशनं ये श्रोष्यंति वै क्षेत्रमहाप्रभावम् । ते चापि यास्यन्ति मम प्रभावात्त्रिविष्टपं पुण्यजनाधिवासम्

Sinumang taimtim na makikinig sa salaysay ng dakilang kapangyarihan ng kṣetra na ito—tagapuksa ng mabibigat na kasalanan—ay, sa aking biyaya, makaaabot sa Triviṣṭapa, ang langit na tahanan ng mga banal at mararangal.