Adhyaya 38

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । कुंडं तु शिवलिंगाख्यं ततो गच्छेन्महीपते । यत्र सा जाह्नवी गुप्ता तिष्ठते भूपसत्तम

Wika ni Pulastya: Pagkaraan, O panginoon ng lupa, magtungo ka sa lawa na tinatawag na Śivaliṅga; doon nananatiling nakatago ang Jāhnavī (Gaṅgā), O pinakamainam sa mga hari.

Verse 2

तस्यां स्नातो नरः सम्यक्सर्वतीर्थफलं लभेत् । मुच्यते पातकात्कृत्स्नादाजन्ममरणांतिकात्

Ang sinumang maligo roon nang wasto ay magkakamit ng bunga ng lahat ng tīrtha, at mapapalaya sa lahat ng kasalanan—maging yaong sumusunod hanggang sa wakas ng pagkapanganak at kamatayan.

Verse 3

ययाति रुवाच । किमर्थं तत्र सा गुप्ता जाह्नवी तिष्ठते विभो । कस्मिन्काले समायाता परं कौतूहलं हि मे

Sinabi ni Yayāti: “Bakit nananatiling nakatago roon si Jāhnavī (Ganga), O kagalang-galang? Kailan siya dumating doon? Tunay na napakalaki ng aking pag-uusisa.”

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । यदा प्रसादितो देवैर्भगवान्वृषभध्वजः । अर्बुदेऽस्मिन्सदा स्थेयमचलेन त्वया विभो

Sinabi ni Pulastya: “Nang mapalugod ng mga diyos ang Panginoong may watawat na toro (Śiva), O Makapangyarihan, ikaw ay pinakiusapan: ‘Sa Arbuda na ito, nawa’y manahan ka magpakailanman—matatag at di matinag.’”

Verse 5

तत्र संस्थापिते लिंगे स्वयं देवेन शंभुना । यत्पातितं पुरा लिंगं वालखिल्यैर्महर्षिभिः

“Doon, nang itinatag ang liṅga ng mismong si Śambhu, iyon ding liṅga na noong unang panahon ay ibinagsak ng mga dakilang rishi na Vālakhilya…”

Verse 6

अतिकोपसमायुक्तैः कस्मिंश्चित्कारणांतरे । तदा देवेन प्रतिज्ञातं सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्

“Sa isang pagkakataon, dahil sa isang tiyak na dahilan at sa tindi ng galit, noon ay nagbitiw ang Panginoon ng isang panata sa harap ng lahat ng naninirahan sa tatlong langit (mga diyos).”

Verse 7

अचले तु मयात्रैव स्थातव्यं नात्र संशयः । ततः कालेन महता वसतस्तस्य तत्र च

“Ngunit sa bundok na ito, nararapat akong manatili rito—walang alinlangan.” Pagkaraan ng mahabang paglipas ng panahon, habang siya’y patuloy na nananahan doon…

Verse 8

अचलेश्वररूपस्य गंगा चित्ते व्यजायत । कथं नित्यं तया सार्द्धं भविष्यति समागमः

Sa kanya na nag-anyong Acaleśvara, sumibol sa isip ang Gaṅgā: “Paano magkakaroon ng palagiang pakikipagtagpo sa kanya?”

Verse 9

अथ जानाति नो गौरी मानिनी परमेश्वरी । तस्यैवं चिन्तयानस्य बहुशो नृपसत्तम

Pagkaraan, nalaman ng marangal at kataas-taasang Diyosa na si Gaurī ang (kanyang) iniisip. Habang siya’y paulit-ulit na nagmumuni-muni nang gayon, O pinakamainam sa mga hari…

Verse 10

उपायं सुमहद्ध्यात्वा जाह्नवीसंगसंभवम् । तेनादिष्टा गणाः सर्वे नंदिभृङ्गिपुरःसराः

Matapos pag-isipan ang isang dakilang paraan upang maganap ang pakikipag-isa kay Jāhnavī (Gaṅgā), inutusan niya ang lahat ng mga gaṇa, na pinangungunahan nina Nandin at Bhṛṅgin.

Verse 11

अभिप्रायोऽस्ति मे कश्चिज्जलाश्रयव्रतोद्भवः । क्रियतामुत्तमं कुण्डमस्मिन्पर्वतरोधसि

“Mayroon akong isang layunin, na isinilang mula sa panatang kaugnay ng paninirahan sa tubig. Gawin dito sa dalisdis/pilapil ng bundok na ito ang isang dakilang kuṇḍa, ang banal na tangke.”

Verse 12

तत्राहं जलमध्यस्थः स्थास्यामि जलतत्परः । तच्छ्रुत्वा त्वरितं चक्रुर्गणाः कुण्डमनेकशः

“Doon ako mananatili, nakatindig sa gitna ng tubig, na may pusong nakatuon sa tubig.” Pagkarinig nito, ang mga gaṇa ay dagling gumawa ng mga kuṇḍa sa maraming paraan, sa masikap na pag-aayos.

Verse 13

स्वच्छोदकसमाकीर्णं सुतीर्थं सुसुखावहम् । ततो गौरीमनुज्ञाप्य जाह्नवीसंगलालसः

Punô ng malinaw na tubig—isang dakilang tīrtha na nagdudulot ng malaking ginhawa. Pagkaraan, matapos hingin ang pahintulot ni Gaurī, siya, na sabik sa pakikipag-isa kay Jāhnavī (Gaṅgā)…

Verse 14

व्रतव्याजेन देवेशो विवेश तदनन्तरम् । चिन्तयामास तत्रस्थो गंगां त्रैलोक्यपाविनीम्

Pagkaraan, ang Panginoon ng mga diyos, sa pagkukunwaring tumutupad ng isang vrata (banal na panata), ay pumasok sa tubig. Nanatili roon, kanyang pinagbulayan si Gaṅgā, ang tagapagpadalisay ng tatlong daigdig.

Verse 15

सा ध्याता तत्क्षणात्तत्र शिवेन सह संगता । एवं स भगवांस्तत्र जाह्नवीं भजते सदा

Nang siya’y pagnilayan, sa sandaling iyon ay nagpakita siya roon at nakipag-isa kay Śiva. Kaya sa pook na iyon, ang Mapalad na Panginoon ay laging deboto ni Jāhnavī (Gaṅgā).

Verse 16

व्रतव्याजेन राजेन्द्र न तु गौरी व्यजानत । कस्यचित्त्वथ कालस्य नारदो भगवान्मुनिः । कैवल्यज्ञानसंपन्नस्तत्रायातः परिभ्रमन्

O pinakadakilang hari, dahil sa pagkukunwaring panata (vrata), hindi napagkilala ni Gaurī ang tunay na nagaganap. Pagkaraan ng ilang panahon, dumating doon ang kagalang-galang na muni na si Nārada, puspos ng kaalamang humahantong sa kaivalya (kalayaan), habang siya’y naglalagalag.

Verse 17

स तु दृष्ट्वा महादेवं जलस्थं व्रतधारिणम् । कामजैरिंगितैर्युक्तं तत्राऽसौ विस्मयान्वितः

Nakita ni Nārada si Mahādeva na nakatayo sa tubig, mahigpit na tumutupad ng panata, subalit may mga kilos na isinilang ng pagnanasa; kaya siya’y napuno ng pagkamangha roon.

Verse 18

वक्त्रनेत्रविकारोऽयं किमस्य व्रतधारिणः । ईदृक्कामसमायुक्तस्ततो ध्यानस्थितो मुनिः

“Bakit nagkakaganyan ang mukha at mga mata ng tagapagpanata? Siya’y tila lubhang napupuno ng pagnanasa—” sa pag-iisip na ito, ang muni ay pumasok sa pagninilay (dhyāna).

Verse 19

अथाऽपश्यद्ध्यानदृष्ट्या गंगासक्तं महेश्वरम् । गौर्या भयेन सव्याजं ततो विस्मयमागतः

Pagkaraan, sa paningin na isinilang ng pagninilay, nakita niya si Maheśvara na nakaugnay sa Gaṅgā, at nakita ring iyon ay ginagawa na may palusot dahil sa takot kay Gaurī; kaya siya’y lalo pang namangha.

Verse 20

तदा स कथयामास सर्वं हरविचेष्टितम्

Pagkatapos, isinalaysay niya nang buo ang lahat tungkol sa gawi at kilos ni Hara.

Verse 21

ततो देवी त्वरायुक्ता ययौ यत्र महेश्वरः । आताम्रनयना रोषाद्वेपमाना मुहुर्मुहुः

Pagkaraan, ang Diyosa, na dinadala ng pagmamadali, ay nagtungo sa kinaroroonan ni Maheśvara. Namula ang kanyang mga mata sa galit at siya’y nanginginig nang paulit-ulit.

Verse 22

तां दृष्ट्वा कोपसंयुक्तां समायातां महेश्वरीम् । उवाच जाह्नवी भीता ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

Nang makita ni Jāhnavī si Maheśvarī na papalapit na puno ng poot, siya’y natakot at nagsalita, matapos maunawaan sa pamamagitan ng banal na paningin.

Verse 23

आवयोः संगमे देवी नारदेन निवेदिता । सेयं रुष्टा समायाति कुरुष्व यदनन्तरम्

“O Diyosa, ang ating pagkikita ay naipabatid na ni Nārada. Siya’y galit na dumating dito; gawin mo ngayon ang nararapat na susunod.”

Verse 24

श्रीमहादेव उवाच । कर्त्तव्यं जाह्नवि श्रेयः पुरो गत्वा नगात्मजाम् । अत्यर्थं मानिनी ह्येषा साम्ना च वशवर्तिनी

Sinabi ni Śrī Mahādeva: “O Jāhnavī, pinakamainam na ikaw ang maunang lumapit at harapin ang Anak na Babae ng Bundok (Pārvatī). Siya’y labis na mapag-ingat sa dangal, ngunit napapapayag sa mahinahong pakikipagkasundo.”

Verse 25

तत्क्षणाज्जायते साध्वी तस्मात्सामपरा भव । नो चेच्छापं मया सार्धं तव दास्यत्यसंशयम्

“Sa sandaling iyon ay magiging mapagpala siya; kaya’t magpakatapat ka sa pakikipagkasundo. Kung hindi, tiyak na ibibigay ko sa iyo ang isang sumpa—walang alinlangan.”

Verse 26

एवमुक्ता च रुद्रेण जाह्नवी नृपसत्तम । कुण्डान्निर्गत्य सा गंगा सम्मुखं प्रययौ तदा

Nang masabihan ni Rudra nang gayon, O pinakamainam sa mga hari, si Jāhnavī—si Gaṅgā—ay lumabas mula sa sagradong lawa at noon ay dumiretso sa unahan upang salubungin siya.

Verse 27

प्रत्युद्ययौ सलज्जा च कृतांजलिपुरःसरा । प्रणम्य शिरसा चेयं ततः प्राह स्वलंकृता

Lumapit siya nang may mahinhin na hiya, nakatiklop ang mga kamay sa añjali sa unahan. Yumuko siya bilang pagyukod-pagpupugay, at siya na may maringal na palamuti ay nagsalita pagkatapos.

Verse 28

पुराऽहं तव कांतेन निपतन्ती नभस्तलात् । धृता देवि तवा प्येतद्विदितं नृपतेः कृते

“Noon, nang ako’y nahuhulog mula sa langit, ako’y nasalo at naalalayan ng iyong minamahal. O Devī, batid mo rin ito—upang maunawaan ng hari.”

Verse 29

भगीरथाभिधानस्य ततः स्नेहो व्यवर्धत । आवयोस्तव भीत्या च नाभूत्क्वापि समागमः

“Pagkaraan, lalo pang lumago ang pag-ibig sa taong nagngangalang Bhagīratha; ngunit dahil sa takot sa iyo, kami’y hindi kailanman nagtagpo saanman.”

Verse 30

अधुना तव वाक्येन जानेऽहं न सुरेश्वरि । समाहूताऽस्मि रुद्रेण किं वा स्वच्छन्दतः शुभे

“Ngunit ngayon, dahil sa iyong mga salita, O Reyna ng mga diyos, nauunawaan ko: ako ba’y ipinatawag ni Rudra—o, O mapalad, ako ba’y dumating sa sarili kong malayang kalooban?”

Verse 31

त्रैलोक्यस्य प्रभुरयं तन्निष्क्रम्य कथञ्चन । तस्मादत्रैव संप्राप्ता सत्यमेतन्मयोदितम्

“Siya ang Panginoon ng tatlong daigdig; sa anumang paraan, ako’y lumabas mula sa Kanya, kaya ako’y nakarating dito. Ang sinabi ko ay pawang katotohanan.”

Verse 32

पुलस्त्य उपाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ततो देवी प्रहर्षिता । प्रोवाच मधुरं वाक्यं सत्यमेतत्त्व योदितम्

Wika ni Pulastya: Nang marinig ang kanyang mga salita, nagalak ang Devī at nagsalita nang matamis: “Tunay ngang totoo ang iyong sinabi.”

Verse 33

तस्माद्वरय भद्रं ते वरं मत्तो यथेप्सितम् । मुक्त्वैकं पतिधर्म्मत्वे मम कांतं महेश्वरम्

“Kaya nga, pumili ka—nawa’y mapasa iyo ang kabutihan—ng isang biyaya mula sa akin ayon sa iyong nais; datapwat may isang bagay na hindi maaari: sa dharma ng asawa, huwag mong hilinging mahiwalay ako sa aking minamahal na si Maheśvara.”

Verse 34

गंगोवाच । अपि दौर्भाग्ययुक्ताऽहं भार्या जाताऽस्मि शूलिनः । तस्मादेकं दिनं देहि क्रीडनार्थमनेन तु

Sinabi ni Gaṅgā: “Bagama’t ako’y may tatak ng kamalasan, ako’y naging asawa ng Panginoong may hawak na trident. Kaya ipagkaloob mo sa akin ang isang araw lamang, upang makapaglaro at magsaya ako kasama Niya.”

Verse 35

चैत्रशुक्लत्रयोदश्यामहोरात्रं सुरेश्वरि । शिवकुंडं तथास्त्वेतन्मया यस्मात्समावृतम्

“O Reyna ng mga diyos, sa ikalabintatlong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra—sa buong araw at gabi—nawa’y makilala ito bilang ‘Śiva-kuṇḍa’, sapagkat ito’y tinakpan ko.”

Verse 36

शिवगंगाभिधानं च तस्मात्कुण्डं धरातले । ख्यातिं यातु प्रसादेन तव पर्वतनंदिनि

“Kaya nga, sa ibabaw ng lupa, nawa’y tawagin ang lawaing iyon na ‘Śivagaṅgā’; at sa iyong biyaya, O Anak ng Bundok, nawa’y sumikat ang kanyang pangalan sa malawak na daigdig.”

Verse 37

पुलस्त्य उवाच । एवमस्त्विति सा देवी प्रोच्य गंगां महानदीम् । ततो विसर्जयामास तामालिंग्य मुहुर्मुहुः

Wika ni Pulastya: Sa pagsasabing, “Mangyari nawa,” kinausap ng Diyosa si Gaṅgā, ang dakilang ilog; at pagkaraan ay pinahintulutan niya itong lumisan, niyayakap nang paulit-ulit.

Verse 38

गतायामथ गंगायामधोवक्त्रं सुलज्जितम् । पाणौ गृह्य ययौ रुद्रं भ्रममाणा गृहं प्रति

Nang makaalis na si Gaṅgā, ang Diyosang nahihiya—nakayuko ang mukha—ay hinawakan ang kamay ni Rudra at, lumilingon pabalik, nagtungo sa kanilang tahanan.

Verse 39

एवमेतत्पुरावृत्तं तस्मिन्कुण्डे नराधिप । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चतुर्द्दश्यां समाहितः

“Ganyan ang naganap noong unang panahon sa lawaing iyon, O hari. Kaya’t sa buong pagsisikap, magpigil at magtuon ng loob sa ika-labing-apat na araw ng buwan (Caturdaśī).”

Verse 40

शुक्लायां चैत्रमासे तु स्नानं तत्र समाचरेत् । सांनिध्याद्देवदेवस्य गंगायाश्च नृपोत्तम

“Sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, magsagawa ng banal na paliligo roon, O pinakadakilang hari—sapagkat naroroon ang presensya ng Diyos ng mga diyos (Śiva) at ni Gaṅgā.”

Verse 41

यत्र संक्षयमायाति सर्वं तत्राशुभं कृतम् । तत्र यो वृषभं दद्याद्ब्राह्मणाय नृपोत्तम । तद्रोमसंख्ययास्वर्गे स पुमान्वसति ध्रुवम्

“Sa pook na pinapawi ang lahat ng masamang gawa, O pinakadakilang hari—sinumang maghandog doon ng isang toro sa isang brāhmaṇa, ang taong iyon ay tiyak na mananahan sa langit sa kasingdami ng mga taon gaya ng bilang ng balahibo sa katawan ng torong iyon.”