Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

तस्माद्वरय भद्रं ते वरं मत्तो यथेप्सितम् । मुक्त्वैकं पतिधर्म्मत्वे मम कांतं महेश्वरम्

Transliteration

tasmādvaraya bhadraṃ te varaṃ matto yathepsitam | muktvaikaṃ patidharmmatve mama kāṃtaṃ maheśvaram

Translation

“Kaya nga, pumili ka—nawa’y mapasa iyo ang kabutihan—ng isang biyaya mula sa akin ayon sa iyong nais; datapwat may isang bagay na hindi maaari: sa dharma ng asawa, huwag mong hilinging mahiwalay ako sa aking minamahal na si Maheśvara.”

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम

• वरय: choose, ask for
• वरय: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• भद्रम्: good fortune, auspiciousness
• भद्रम्: Sambodhana/Prayojana (Benediction)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक (benedictive usage)

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• मत्तः: from me
• मत्तः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• यथा: as
• यथा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (as, according to)

• ईप्सितम्: desired, wished-for
• ईप्सितम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (प्रातिपदिक; √आप्/√इष् से निष्पन्न)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त) ‘ईप्सित’, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वरम्’ इति विशेषण

• मुक्त्वा: having left aside, excepting
• मुक्त्वा: Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √मुच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव

• एकम्: one (thing)
• एकम्: Karma (Object of ‘muktvā’/अपवाद्य)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संख्यावाचक विशेषण

• पतिधर्मत्वे: in the matter of a husband’s duty / in husbandhood
• पतिधर्मत्वे: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पतिधर्मत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पति-धर्म) + त्व (भावप्रत्यय)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• कान्तम्: beloved (husband)
• कान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• महेश्वरम्: Maheshvara (the Great Lord, Shiva)
• महेश्वरम्: Karma (Apposition to ‘kāntam’/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् + ईश्वर)

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-kuṇḍa / Śivagaṅgā (contextual naming in adjacent verses)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A boon-bestowing goddess speaks with gentle firmness, offering any desired boon except separation from Maheśvara; Śiva’s presence is implied as the beloved anchor.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)
• Maheśvara (Śiva)
• Gaṅgā (implied recipient)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Boons are governed by dharma; even divine generosity upholds sacred vows and relational order (pati-dharma).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes dharmic principles within the Arbuda-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse gives an ethical boundary tied to dharma rather than a ritual instruction.